Sahih Muslim, xadiiska 3758
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ، وَعِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيَّانِ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رُمْحٍ - قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ ذُكِرَ التَّلاَعُنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ عَدِيٍّ فِي ذَلِكَ قَوْلاً ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ يَشْكُو إِلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَ مَعَ أَهْلِهِ رَجُلاً . فَقَالَ عَاصِمٌ مَا ابْتُلِيتُ بِهَذَا إِلاَّ لِقَوْلِي فَذَهَبَ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِالَّذِي وَجَدَ عَلَيْهِ امْرَأَتَهُ وَكَانَ ذَلِكَ الرَّجُلُ مُصْفَرًّا قَلِيلَ اللَّحْمِ سَبِطَ الشَّعَرِ وَكَانَ الَّذِي ادَّعَى عَلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَ عِنْدَ أَهْلِهِ خَدْلاً آدَمَ كَثِيرَ اللَّحْمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ بَيِّنْ " . فَوَضَعَتْ شَبِيهًا بِالرَّجُلِ الَّذِي ذَكَرَ زَوْجُهَا أَنَّهُ وَجَدَهُ عِنْدَهَا فَلاَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا فَقَالَ رَجُلٌ لاِبْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمَجْلِسِ أَهِيَ الَّتِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ رَجَمْتُ أَحَدًا بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ رَجَمْتُ هَذِهِ " . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لاَ تِلْكَ امْرَأَةٌ كَانَتْ تُظْهِرُ فِي الإِسْلاَمِ السُّوءَ .
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Rumx bin Al-Muhaajir iyo Ciise bin Xammaad oo labaduba Masriyiin ah - ereyaduna waa kuwa Ibn Rumx - waxay yiraahdeen: Waxaa noo sheegay Al-Layth, kaaso oo ka weriyey Yaxye bin Saciid, kaasoo ka weriyey Cabdirraxmaan bin Al-Qaasim, kaasoo ka weriyey Al-Qaasim bin Maxamed, kaasoo ka weriyey Ibn Cabbaas, inuu yiri: Waxaa la soo hadal qaaday Liicaanka (is-habaarka) agtaarka Rasuulka Alle ﷺ. Markaas Caasim bin Cadii wuxuu ka yiri hadal, dabadeedna wuu iska tegay. Waxaa u yimid nin qabiilkiisa ah oo ka cabanaya inuu helay nin la jooga xaaskiisa. Caasim wuxuu yiri: 'Arrintan iguma dhicin illaa hadalkayga dartii.' Wuxuu u geeyey Rasuulka Alle ﷺ wuxuuna uga warramay ninkii uu ku arkay xaaskiisa. Ninkaasi wuxuu ahaa mid hurdi ah, caato ah, timihiisuna toosan yihiin. Kan lagu eedeeyey inuu xaaskiisa la joogayna wuxuu ahaa mid maariin ah, buuran, jirkiisuna weyn yahay. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: 'Allow, arrinta caddee.' Markay dhashay, waxay dhashay ilmo u eg ninkii uu seygeedu sheegay inuu ku arkay. Markaas Rasuulka Alle ﷺ wuxuu dhexdooda ka sameeyey Liicaanka. Nin baa Ibn Cabbaas ku yiri fadhiga: 'Ma iyadaa tii uu Rasuulka Alle ﷺ yiri:
"Haddaan cid aan caddaymo lahayn dhagax ku dili lahaa, tan baan dili lahaa"?' Ibn Cabbaas wuxuu yiri: 'Maya, taasi ma aha. Taasi waxay ahayd haweeney Islaamka dhexdiisa xumaanta ku muujin jirtay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Li’aan waa hab rasmi ah oo loo maro marka qof lagu eedeeyo sino iyadoo aan markhaatiyo jirin.
Markii li’aan lagaga hadlay agtiisa Nabiga ﷺ, Caasim ibn Cadi ayaa arrinta ka hadlay. Dabadeed nin qabiilkiisa ka tirsanaa ayaa sheegay inuu xaaskiisa la helay nin kale. Caasim ayaa ninkii u keenay Nabiga ﷺ, kaas oo lammaanaha ku amray inay li’aan sameeyaan.
Waa habraac la faray oo ay labada isqaba ku dhaartaan oo habaar ku dalbadaan marka ninku xaaskiisa sino ku eedeeyo iyadoo aanay jirin markhaatiyo caadi ah.
Waa in xukunka Ilaahay lagu aaddiyo qofka beenta sheegaya; li’aanka dhexdiisa tani waxay qayb ka tahay dhaaraha rasmiga ah.
Culimada hore waxay werintan u daliishadaan in li’aanku yahay habraac rasmi ah oo garsoore hoggaamiyo, ee aanu ahayn wax ay labada isqaba awooddooda ku khasbaan. Sharaxaadda ilmaha iyo isu ekaanshihiisa muuqda kaligeed ma aha daliil qof loogu eedeeyo sino ama lagu ciqaabo. Afarta madhab ee Sunnigu waxay li’aanka kaga hadlaan xeerka guurka, waxayna ku xiraan cawaaqib sharci; faahfaahintu way ku kala duwan tahay madhabyada. Ibnu Cabbaas wuxuu intaa ku caddeeyey in haweeneydii ku jirtay werin kale, ee Nabigu ﷺ sheegay in uu dhagxin lahaa haddii aanu daliil jirin, aanay ahayn isla haweeneydan.
- Qofna sino ha ugu eedayn tuhun, muuqaal ama warar la isla dhexmarayo; eedayn culus u gudbi culimo ama hay’ado sharci oo awood u leh.
- Khilaafka guurka iyo abtirsiinta ha lagu xalliyo habraac sax ah, ee yaan qofku iskiis tallaabo u qaadin.
- Hadal ku saabsan dhacdo looma fidin karo qof kale ama kiis kale iyada oo aan daliil loo hayn.
Werintan saxiixa ah waxay ka tirsan tahay isla taxanaha Saxiix Muslim, waxayna iftiiminaysaa habraaca iyo duruufaha dhaaraha labada dhinac.
Sahih Muslim · #3743 (Sahih)Werintani waxay sharraxaysaa dhacdadii Cuwaymir iyo Caasim ee dhalisay su’aalaha ku saabsan li’aanka.
Sahih Muslim · #3759 (Sahih)Werintan saxiixa ah waxay sii waddaa wararka li’aanka, waxayna caawisaa in habraaca lagu fahmo macnaha guud ee sharciga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.