Sahih Muslim, xadiiska 411
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Shayban ibn Farrukhwuxuu u sheegay Muslimشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ
- 2Hammad ibn Salamaحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
- 3Thabit al‑Bunaniثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ
- 4Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُتِيتُ بِالْبُرَاقِ - وَهُوَ دَابَّةٌ أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَضَعُ حَافِرَهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ - قَالَ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ - قَالَ - فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي يَرْبِطُ بِهِ الأَنْبِيَاءُ - قَالَ - ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجْتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ . فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِابْنَىِ الْخَالَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّاءَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا فَرَحَّبَا وَدَعَوَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ . فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِيُوسُفَ صلى الله عليه وسلم إِذَا هُوَ قَدْ أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قَالَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِدْرِيسَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا} ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ . قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِهَارُونَ صلى الله عليه وسلم فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ . قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى صلى الله عليه وسلم فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لاَ يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِي إِلَى السِّدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَإِذَا وَرَقُهَا كَآذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا ثَمَرُهَا كَالْقِلاَلِ - قَالَ - فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشِيَ تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا . فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَىَّ مَا أَوْحَى فَفَرَضَ عَلَىَّ خَمْسِينَ صَلاَةً فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلاَةً . قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَإِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ . قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي . فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ حَطَّ عَنِّي خَمْسًا . قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ . - قَالَ - فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَبَيْنَ مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - حَتَّى قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلاَةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلاَةً . وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ شَيْئًا فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ سَيِّئَةً وَاحِدَةً - قَالَ - فَنَزَلْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ " .
Waxaa nooga warramay Shaybaan bin Farruukh, waxaa nooga warramay Xammaad bin Salamah, waxaa nooga warramay Thaabit al-Bunaanii, oo ka weriyey Anas bin Maalik, in Rasuulka Allah ﷺ yiri:
"Waxaa la ii keenay al-Buraaq – waana xayawaan cad oo dheer, ka weyn dameerka balse ka yar baqlaha, kaasoo tallaabbadiisa dhiga meel u dhiganta araggiisa fog. Wuxuu yiri: Waan fuulay ilaa aan ka imid Baytul-Maqdis. Wuxuu yiri: Waxaan ku xiray giraantii ay Ambiyadu ku xiri jireen. Wuxuu yiri: Kadibna masaajidka ayaan galay oo waxaan ku tukaday laba rakco, markaasaan soo baxay. Markaasaa Jibriil – nabadgelyo korkiisa ha ahaatee – wuxuu ii keenay weel khamri ah iyo weel caano ah, markaasaan doortay caanaha. Jibriil ﷺ wuxuu yiri: 'Waxaad dooratay fitrada (dabeecadda saxda ah).' Kadibna wuxuu nagu kor yeelay samada, markaasaa Jibriil codsaday in loo furo. Waxaa lagu yiri: 'Kumaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Jibriil.' Waxaa lagu yiri: 'Yaa kula socda?' Wuxuu yiri: 'Muxammad.' Waxaa lagu yiri: 'Ma loo soo diray isaga?' Wuxuu yiri: 'Haa, waa loo soo diray.' Markaasaa naloo furay, haddaba waxaan arkay Aadam, wuuna i soo dhoweeyey wuxuuna iigu duceeyey khayr. Kadibna waxaa naloo kor yeelay samada labaad, markaasaa Jibriil – nabadgelyo korkiisa ha ahaatee – codsaday in loo furo. Waxaa lagu yiri: 'Kumaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Jibriil.' Waxaa lagu yiri: 'Yaa kula socda?' Wuxuu yiri: 'Muxammad.' Waxaa lagu yiri: 'Ma loo soo diray isaga?' Wuxuu yiri: 'Haa, waa loo soo diray.' Markaasaa naloo furay, haddaba waxaan arkay labadii ina adeer ee hooyo, Ciise bin Maryam iyo Yaxye bin Zakariya – naxariista Allah korkooda ha ahaatee – wayna i soo dhoweeyeen waxayna iigu duceeyeen khayr. Kadibna waxaa la igu kor yeelay samada saddexaad, markaasaa Jibriil codsaday in loo furo. Waxaa lagu yiri: 'Kumaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Jibriil.' Waxaa lagu yiri: 'Yaa kula socda?' Wuxuu yiri: 'Muxammad ﷺ.' Waxaa lagu yiri: 'Ma loo soo diray isaga?' Wuxuu yiri: 'Haa, waa loo soo diray.' Markaasaa naloo furay, haddaba waxaan arkay Yuusuf ﷺ, kaasoo la siiyey quruxda badhkeed; wuuna i soo dhoweeyey wuxuuna iigu duceeyey khayr. Kadibna waxaa naloo kor yeelay samada afraad, markaasaa Jibriil – nabadgelyo korkiisa ha ahaatee – codsaday in loo furo. Waxaa lagu yiri: 'Kumaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Jibriil.' Waxaa lagu yiri: 'Yaa kula socda?' Wuxuu yiri: 'Muxammad.' Waxaa lagu yiri: 'Ma loo soo diray isaga?' Wuxuu yiri: 'Haa, waa loo soo diray.' Markaasaa naloo furay, haddaba waxaan arkay Idriis, wuuna i soo dhoweeyey wuxuuna iigu duceeyey khayr. Allah – Cazza wa Jalla – wuxuu yiri: {Oo waxaan u kor yeelnay meel sare}. Kadibna waxaa naloo kor yeelay samada shanaad, markaasaa Jibriil codsaday in loo furo. Waxaa lagu yiri: 'Kumaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Jibriil.' Waxaa lagu yiri: 'Yaa kula socda?' Wuxuu yiri: 'Muxammad.' Waxaa lagu yiri: 'Ma loo soo diray isaga?' Wuxuu yiri: 'Haa, waa loo soo diray.' Markaasaa naloo furay, haddaba waxaan arkay Haaruun ﷺ, wuuna i soo dhoweeyey wuxuuna iigu duceeyey khayr. Kadibna waxaa naloo kor yeelay samada lixaad, markaasaa Jibriil – nabadgelyo korkiisa ha ahaatee – codsaday in loo furo. Waxaa lagu yiri: 'Kumaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Jibriil.' Waxaa lagu yiri: 'Yaa kula socda?' Wuxuu yiri: 'Muxammad.' Waxaa lagu yiri: 'Ma loo soo diray isaga?' Wuxuu yiri: 'Haa, waa loo soo diray.' Markaasaa naloo furay, haddaba waxaan arkay Muuse ﷺ, wuuna i soo dhoweeyey wuxuuna iigu duceeyey khayr. Kadibna waxaa naloo kor yeelay samada toddobaad, markaasaa Jibriil codsaday in loo furo. Waxaa lagu yiri: 'Kumaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Jibriil.' Waxaa lagu yiri: 'Yaa kula socda?' Wuxuu yiri: 'Muxammad ﷺ.' Waxaa lagu yiri: 'Ma loo soo diray isaga?' Wuxuu yiri: 'Haa, waa loo soo diray.' Markaasaa naloo furay, haddaba waxaan arkay Ibraahiim ﷺ oo dhabarka ku haya Baytul-Macmuurka, waxaana maalin kasta gala todobaatan kun oo malaa'ig ah oo aan dib ugu noqonayn. Kadibna wuxuu i geeyey Sidratul-Muntaha, haddaba caleemaheedu waxay ahaayeen sida dhegaha maroodiga, mirihiisuna waxay ahaayeen sida weelasha dhoobada ee waaweyn. Wuxuu yiri: Markii amarka Allah uu daboolay, way isbeddeshay, mana jiro cid ka mid ah abuurka Allah oo awood u leh inay sifeeyso quruxdeeda. Markaasaa Allah wuxuu ii waxyooday wuxuu ii waxyooday, wuxuuna igu waajibiyey konton salaadood maalintii iyo habeenkii. Markaasaan u degay Muuse ﷺ, wuxuuna yiri: 'Maxuu Rabbigaa ku waajibiyey ummaddaada?' Waxaan iri: 'Konton salaadood.' Wuxuu yiri: 'Ku noqo Rabbigaa oo weydiiso fududeyn, maxaa yeelay ummaddaadu ma awoodi karaan taas, aniguna waxaan tijaabiyey Banii Israa'iil waana ogaaday xaaladooda.' Wuxuu yiri: Markaasaan ku noqday Rabbigay oo waxaan iri: 'Rabbiyow, u fudee ummadayda.' Markaasaa iga dhimay shan. Markaasaan ku noqday Muuse oo waxaan iri: 'Waa la iga dhimay shan.' Wuxuu yiri: 'Ummaddaadu ma awoodi karaan taas, ku noqo Rabbigaa oo weydiiso fududeyn.' Wuxuu yiri: Sidaas ayaan ugu noqnoqday dhexda Rabbigay – Tabaaraka wa Tacaalaa – iyo Muuse – nabadgelyo korkiisa ha ahaatee – ilaa uu ka yiri: 'Muxammadow, waa shan salaadood maalintii iyo habeenkii, salaad walbana waxay leedahay toban ajar, markaas waa konton salaadood. Qofkii niyaysta wanaag oo aan falin, waxaa loo qoraa wanaag; hadduu falana, waxaa loo qoraa toban. Qofkii niyaysta xumaan oo aan falin, waxba looma qoro; hadduu falana, waxaa loo qoraa hal xumaan ah.' Wuxuu yiri: Markaasaan degay ilaa aan ka gaaray Muuse ﷺ oo aan uga warramay. Wuxuu yiri: 'Ku noqo Rabbigaa oo weydiiso fududeyn.' Markaasaa Rasuulka Allah ﷺ yiri: 'Waxaan iri: Waxaan ku noqday Rabbigay ilaa aan ka xishooday isaga hortiisa.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Shanta salaadood ee maalinlaha ahi waxay ajarka Alle ku yihiin konton salaadood.
Gaadiidkii uu Nebigu ﷺ ugu safray Qudus.
Dabeecadda daahirka ah ee dabiiciga ah ee Alle ku abuuray dadka.
Geedka Lotus-ka ee Xadka Ugu Dambeeya, kaas oo lagu xusay safarka samada.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in shanta salaadood ee maalinlaha ahi leeyihiin maqaam gaar ah: waxaa waajib laga dhigay intii lagu jiray Safarkii Habeenka, halka ajarkoodu la mid yahay ajarka konton salaadood. La kulankii nebiyadii hore wuxuu muujinayaa in farriintoodu mid ahayd iyo sharafta uu Alle siiyey Muxammad ﷺ. Werintu waxay kaloo baraysaa in niyadaha wanaagsan ajar laga helo, halka niyad xun oo aan la fulin aan dembi ahaan loo qorin. Madh-habyada fiqigu waxay isku raacsan yihiin in shanta salaadood ay waajib qofeed ku yihiin qof kasta oo Muslim ah oo qaangaar ah, haddii shuruuduhu u dhammaystiran yihiin.
- Ilaali shanta salaadood ee maalinlaha ah adigoo maalintaada u samaysanaya waqtiyo iyo xusuusinno joogto ah.
- Markaad niyaysato camal wanaagsan, u beddel ficil oo ku kalsoonow ajarka ballaadhan ee Alle.
- Ka gudub rabitaan khaldan adigoon fulin; haddii aad gaabiso, toobad ugu noqo Alle.
Werintan uu Anas soo weriyey waxay sidoo kale ka warramaysaa safarka samada iyo waajib ka dhigista salaadda.
Sahih Muslim · #412 (Sahih)Waxay sii dhammaystiraysaa warbixinta safarka iyo la kulankii nebiyada.
Sahih al-Bukhari · #1636 (Sahih)Werintan saxiixa ah waxay iyaduna xusaysaa safarka samada iyo waajibnimada salaadaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.