Sahih Muslim, xadiiska 416
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، - لَعَلَّهُ قَالَ - عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ، - رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ - قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ سَمِعْتُ قَائِلاً يَقُولُ أَحَدُ الثَّلاَثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ . فَأُتِيتُ فَانْطُلِقَ بِي فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ فَشُرِحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا " . قَالَ قَتَادَةُ فَقُلْتُ لِلَّذِي مَعِي مَا يَعْنِي قَالَ إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِهِ " فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةً ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ يُقَالُ لَهُ الْبُرَاقُ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَقَعُ خَطْوُهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ - قَالَ - فَفَتَحَ لَنَا وَقَالَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ - قَالَ - فَأَتَيْنَا عَلَى آدَمَ صلى الله عليه وسلم " . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ . وَذَكَرَ أَنَّهُ لَقِيَ فِي السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ عِيسَى وَيَحْيَى - عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ - وَفِي الثَّالِثَةِ يُوسُفَ وَفِي الرَّابِعَةِ إِدْرِيسَ وَفِي الْخَامِسَةِ هَارُونَ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَسَلَّمَ - قَالَ " ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ . فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى فَنُودِيَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ رَبِّ هَذَا غُلاَمٌ بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي . - قَالَ - ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ " . وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ وَحَدَّثَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ رَأَى أَرْبَعَةَ أَنْهَارٍ يَخْرُجُ مِنْ أَصْلِهَا نَهْرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهْرَانِ بَاطِنَانِ " فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذِهِ الأَنْهَارُ قَالَ أَمَّا النَّهْرَانِ الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ . ثُمَّ رُفِعَ لِيَ الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا قَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرُ مَا عَلَيْهِمْ . ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا خَمْرٌ وَالآخَرُ لَبَنٌ فَعُرِضَا عَلَىَّ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقِيلَ أَصَبْتَ أَصَابَ اللَّهُ بِكَ أُمَّتُكَ عَلَى الْفِطْرَةِ . ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَىَّ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسُونَ صَلاَةً " . ثُمَّ ذَكَرَ قِصَّتَهَا إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Al-Muthanna, waxaa nooga warramay Ibnu Abi Cadiyy, oo ka weriyey Saciid, oo ka weriyey Qataadah, oo ka weriyey Anas bin Maalik - malaha wuu yiri - oo ka weriyey Maalik bin Sacsacah - nin qoomkiisa ka mid ah - wuxuu yiri: Nebiga Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Anigoo jooga agagaarka Baytka (Kacbada), xaalad u dhaxaysa hurdo iyo toosnaan, ayaan maqlay qof leh: 'Kani waa kii saddexaad ee labada nin dhexdooda.' Markaas baa la ii yimid oo la i kaxeeyey. Waxaa la ii keenay saxan dahab ah oo biyo Zamzam ku jiraan, waxaana la jeexay laabtayda ilaa meel hebel iyo hebel." Qataadah wuxuu yiri: Waxaan weydiiyey kii ila socday waxa uu ula jeedo, wuxuuna yiri: 'Ilaa hoosta calooshiisa.' "Markaas ayaa qalbigayga la soo saaray, lagu mayray biyaha Zamzam, dabadeedna booskiisii lagu celiyey. Kadibna waxaa laga buuxiyey iimaan iyo xikmad. Waxaa la ii keenay xayawaan cad oo la yiraahdo Al-Buraaq, oo ka weyn dameerka kana yar baqalka. Tallaabadiisu waxay gaareysaa halka ugu fog ee araggiisu qaban karo. Waan fuulay, waana dhaqaaqnay ilaa aan ka nimid samada koowaad. Jibriil ﷺ ayaa albaabka furistiisa codsaday, waxaana la yiri: 'Kumaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Jibriil.' Waxaa la yiri: 'Yaa kula socda?' Wuxuu yiri: 'Muxammad ﷺ.' Waxaa la yiri: 'Ma loo soo diray?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Wuxuu yiri: Markaas ayaa naloo furay, waxaana la yiri: 'Soo dhowow! Imaasho wanaagsan.' Kadibna waxaan la kulannay Aadam ﷺ." Raawigu wuxuu sii waday xadiiska iyo sheekadiisii oo dhan. Wuxuu xusay inuu samada labaad kula kulmay Ciise iyo Yaxye - nabadgelyo korkooda ha ahaatee - samada saddexaadna Yuusuf, tan afraadna Idriis, tan shanaadna Haaruun - nabadgelyo iyo naxariista Allah korkooda ha ahaato. Wuxuu yiri: "Kadibna waan sii soconnay ilaa aan ka nimid samada lixaad, waxaanan la kulmay Muuse ﷺ. Waan salaamay, wuxuuna yiri: 'Soo dhowow walaalow saalix ah iyo Nebi saalix ah.' Laakiin markii aan dhaafay, ayuu ooyay. Cod baa la maqlay oo leh: 'Maxaa kaa oohiyey?' Wuxuu yiri: 'Rabbigayow, kani waa wiil yar oo aad soo dirtay aniga kadib, ummaddiisana waxaa Jannada gala kuwo ka badan inta ummaddayda ka gasha.'" Wuxuu yiri: "Kadibna waan sii soconnay ilaa aan ka nimid samada toddobaad, waxaanan la kulmay Ibraahiim." Xadiiskana waxaa ku yimid in Nebiga Allah ﷺ uu arkay afar webi oo ka soo baxaya asalkeeda: laba webi oo muuqda iyo laba webi oo qarsoon. "Waxaan iri: 'Jibriilow, waa maxay webiyadan?' Wuxuu yiri: 'Labada webi ee qarsoon waa webiyada Jannada, labada muuqdane waa Niil iyo Furaat.' Kadibna kor baa la iigu qaaday Baytul Macmuurka. Waxaan iri: 'Jibriilow, tani waa maxay?' Wuxuu yiri: 'Kani waa Baytul Macmuurka. Maalin walba waxaa gala todobaatan kun oo Malag, markay ka baxaanna dib uguma noqdaan.' Waxaa la ii keenay laba weel: mid khamri ah iyo mid caano ah. Waa la ii soo bandhigay, waxaanan doortay caanaha. Waxaa la yiri: 'Waad saxday. Allah adiga kugu hanuuniyo ummaddaada Fitrada (dabeecadda asalka ah).' Kadibna waxaa igu waajib noqotay konton salaadood maalintii." Kadibna wuxuu xusay sheekada inteeda kale ilaa dhamaadka xadiiska.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Safarka Habeenku wuxuu muujinayaa sharafta Nabiga ﷺ iyo waajibinta salaadda.
Xayawaankii gaarka ahaa ee Nabiga ﷺ lagu qaaday intii uu ku jiray Safarka Habeenka.
Guriga Samada ku yaal ee la booqdo, kaas oo malaa'igtu maalin kasta booqato.
Dabeecadda saafiga ah ee dabiiciga ah ee Alle ku abuuray dadka.
Culimada qadiimiga ahi waxay adkeeyaan in Israa'i iyo Mi'raajku ay sharaf gaar ah u ahaayeen Nabiga ﷺ, iyo in salaadaha maalinlaha ahi meel dhexe kaga jiraan cibaadada. Caanaha la doortay waxaa lagu fasiray inay astaan u yihiin fitrah iyo hanuunka toosan. Shanta salaadood ee maalinlaha ahi waa waajib; xuska kontonka salaadoodna, werinta oo dhammaystiran dhexdeeda, wuxuu la xiriiraa in laga dhigay shan iyadoo ajarka kontonka la ilaalinayo.
- Ilaali shanta salaadood ee maalinlaha ah, waqtiyo go'anna u yeel maalintaada.
- Alle ka bari iimaan iyo xikmad, sida kuwii Nabiga ﷺ qisadan lagu siiyey.
- Si miyir leh u dooro waxa daahirka ah ee waxtarka leh, kuna raac hanuunka Alle.
Werintan saxiixa ah ee Anas uga soo weriyey Abuu Dharr waxay si faahfaahsan uga warramaysaa la kulanka nebiyada iyo waajibinta salaadda.
Sahih Muslim · #417 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee Qataadah soo weriyey waxay wadaagtaa qaybo ka mid ah qisada, oo ay ku jiraan safarka samooyinka iyo la kulanka nebiyada.
Sahih al-Bukhari · #349 (Sahih)Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa Kor-u-qaadista samada iyo waajibinta salaadaha maalinlaha ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.