Sahih Muslim, xadiiska 4313
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ مَرَرْنَا بِأَبِي ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ مِثْلُهُ فَقُلْنَا يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ جَمَعْتَ بَيْنَهُمَا كَانَتْ حُلَّةً . فَقَالَ إِنَّهُ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنْ إِخْوَانِي كَلاَمٌ وَكَانَتْ أَمُّهُ أَعْجَمِيَّةً فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَشَكَانِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَقِيتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ سَبَّ الرِّجَالَ سَبُّوا أَبَاهُ وَأُمُّهُ . قَالَ " يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ هُمْ إِخْوَانُكُمْ جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَأَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَلاَ تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ " .
Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, waxaa nooga warramay Waki', waxaa nooga warramay Al-A'mash, oo ka weriyey Al-Ma'rur bin Suwaid, kaasoo yiri: Waxaan ku marnay Abu Dharr meesha la yiraahdo Rabadhah, isagoo xiran shaal, addoonkiisana wuxuu xirnaa mid la mid ah. Waxaan ku niri: 'Abu Dharrow, haddaad labadooda isku dartid waxay noqon lahayd dhar dhammaystiran.' Wuxuu yiri: 'Aniga iyo nin walaalahayga ah ayaa erayo isweydaarsannay, hooyadiisna waxay ahayd ajnabi (aan Carab ahayn), markaas baan hooyadiis ku ceebeeyey. Wuxuu ii dacweeyey Nabiga ﷺ. Markaan la kulmay Nabiga ﷺ, wuxuu igu yiri:
"Abu Dharrow, adigu waxaad tahay nin weli leh dabeecado Jaahiliyadeed." Waxaan iri: 'Rasuul Allaahow, qofku markuu dadka caayo, iyaguna waxay caayaan aabbihii iyo hooyadii.' Wuxuu yiri: "Abu Dharrow, adigu waxaad tahay nin weli leh dabeecado Jaahiliyadeed. Iyagu waa walaalihiin, Allaah baa gacmihiinna hoostooda dhigay, ee wax ka siiya waxaad cuntaan, waxna ka xidha waxaad xidhataan. Ha ku takliifina waxaysan awoodin, haddaad ku takliifisaanna la qabta."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Adee addoomahaaga walaalo ahaan: la wadaag cuntada iyo dharka, culayskoodana la qaad.
Abuu Dharr ayaa nin ku caayay hooyadii aan Carabta ahayn. Ninkii ayaa arrinta uga dacwooday Nebiga ﷺ, kaas oo Abuu Dharr u sheegay in dhaqankaasi yahay raad ka mid ah jaahiliyada.
Jahligii iyo caadooyinkii caddaalad-darrada ahaa ee ka jiray xilligii Islaamka ka hor.
Kuwa la idiin dhiibay daryeelkooda iyo masuuliyaddooda.
Dhar sare oo garbaha lagu xirto.
Culimadii hore waxay arrintan ka fahmeen in nasabku aanu sabab u ahayn in qof la xaqiro, isla markaana cayda cunsuriyadda ama qabyaaladdu ay ka mid tahay caadooyinka jaahiliyada. Hadalka ku saabsan addoomuhu wuxuu adkaynayaa karaamadooda bani'aadamnimo iyo waajibka ah in si wanaagsan loo quudiyo loona labbiso, aan lagu khasbin shaqo aanay awoodin, lana caawiyo haddii shaqo culus loo baahdo. Afarta mad-hab ee sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin waajibka caddaalad ku dhaqanka iyo xaaraantinimada dulmiga; faahfaahinta xukunka ee xuquuqda shaqada iyo masruufku waxay ku kala duwanaan kartaa xaaladaha.
- Dadka kuu shaqeeya ula qaybsada cunto iyo dhar si macquul ah oo karaamadooda dhowraya.
- Qofna ha saarin hawl ka badan awooddiisa; haddii shaqo culus loo baahdo, ka qayb qaado.
- Weligaa qof ha ku xaqirin nasabkiisa ama waalidkiisa darteed; haddii aad sidaas samayso, raalli-gelin bixi.
Werintan saxiixa ahi waxay xustaa isla kulankii Abuu Dharr iyo addoonkiisa oo dhar isku eg xiran, waxayna xoojinaysaa farriinta karaamada iyo dhaqanka wanaagsan.
Sahih Muslim · #4311 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ku dhowdahay tuducan ku jira Saxiix Muslim, waxayna sidoo kale ka hadlaysaa sida loola dhaqmo addoomaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.