Kitaabka Dhaarta, Muxaaribiinta iyo Qisaasta · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4353

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Dhaarta, Muxaaribiinta iyo Qisaasta
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلاَهُمَا عَنْ هُشَيْمٍ، - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، وَحُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ نَاسًا، مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنْ شِئْتُمْ أَنْ تَخْرُجُوا إِلَى إِبِلِ الصَّدَقَةِ فَتَشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلُوا فَصَحُّوا ثُمَّ مَالُوا عَلَى الرِّعَاءِ فَقَتَلُوهُمْ وَارْتَدُّوا عَنِ الإِسْلاَمِ وَسَاقُوا ذَوْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ فِي أَثْرِهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ وَتَرَكَهُمْ فِي الْحَرَّةِ حَتَّى مَاتُوا

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxye ibnu Yaxye Al-Tamiimi iyo Abuu Bakar ibnu Abii Sheybah labadooduba waxay ka weriyeen Xushaym — ereyaduna waa kuwa Yaxye — wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Xushaym, oo ka weriyey Cabdul-Caziiz ibnu Suheyb iyo Xumayd, oo ka weriyey Anas ibnu Maalik, in dad ka tirsan qabiilka Curaynah ay u yimaadeen Rasuulka Allah ﷺ Madiina, balse ay la qabsan waayeen cimiladeeda. Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ ku yiri: 'Haddaad doontaan, u baxa geela sadaqada oo ka cabba caanihiisa iyo kaadidiisa.' Way sameeyeen wayna bogsadeen. Kadibna waxay weerareen raacatooyinkii, way dileen, diinta Islaamkana way ka riddoobeen, waxayna kaxeysteen geelii Rasuulka Allah ﷺ. Arrintii waxay gaartay Nabiga ﷺ, markaasuu cid dabagal ku diray, waa la soo qabtay oo isaga loo keenay. Wuxuu gooyay gacmahoodii iyo lugahoodii, indhaha ayuu ka saaray, wuxuuna uga tagay dhulka xararta ah ilaa ay ka dhintaan.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu ciqaabay kuwii galay dil, dhac iyo ka-noqosho diinta.

Asalka iyo sababta

Koox ka tirsan qabiilka ‘Urayna ayaa timid Madiina, dabadeedna cimilada ayay ku xanuunsadeen. Markii ay ku bogsadeen caanaha iyo kaadida geela sakada loogu talagalay, waxay dileen xoolo-dhaqatadii, geeliina way kaxeysteen, diintii Islaamkana way ka jeesteen. Nabiga ﷺ wuxuu amray in la baadi-goobo oo la ciqaabo.

Erayada adag oo la sharxay
ṣadaqa

Sadaqo waajib ah; halkan waxaa loola jeedaa geela sakada loo qoondeeyay.

ḥirāba

Rabshad hubaysan iyo dhac halis geliya amniga dadka.

diyāt

Magta dhiigga: magdhow lacageed oo xaalado gaar ah la siiyo dhibbanayaasha ama qoysaskooda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay dhacdadan kaga hadlaan xeerarka ḥirāba, dilka iyo qisaasta. Waxay ka fahmeen in maamulka dawladdu baadho oo ciqaabo dembiyada rabshadaha wata ee culus; ciqaabtu ma aha arrin ay dadku iyagu gacantooda ku qaataan. Culimadu way ku kala aragti duwanaayeen sida saxda ah ee ciqaabaha la sheegay loo dabaqayo iyo xiriirka ka dhexeeya dembiyada iyo ciqaabta. Afarta madhhab ee sunniga ahi arrimahan waxay hoos geeyaan awoodda garsooraha ama maamulka, iyadoo la raacayo caddayn iyo shuruudo sharci. Dhacdadan looma fasiran karo oggolaansho ay shakhsiyaadku dadka ku ciqaabaan ama rabshad u adeegsadaan.

Casharrada maanta
  1. Baadhista dembiyada culus iyo ciqaabtooda u daa garsoorayaasha iyo hay’adaha dawladda ee awoodda u leh.
  2. Ilaali dadka iyo hantidooda, weerarrada rabshadaha wata na si degdeg ah ugu wargeli hay’adaha awoodda u leh.
  3. Wararka taariikhiga ah ee ciqaabta si taxaddar leh ugu akhri macnaha guud ee sharciga, hana u adeegsan marmarsiiyo aad caddaaladda gacantaada ugu qaadato.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.