Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4570

Waxaa weriyey Awf ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Awf ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَتَلَ رَجُلٌ مِنْ حِمْيَرَ رَجُلاً مِنَ الْعَدُوِّ فَأَرَادَ سَلَبَهُ فَمَنَعَهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَكَانَ وَالِيًا عَلَيْهِمْ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَوْفُ بْنُ مَالِكٍ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لِخَالِدٍ ‏"‏ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُعْطِيَهُ سَلَبَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ اسْتَكْثَرْتُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ادْفَعْهُ إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَمَرَّ خَالِدٌ بِعَوْفٍ فَجَرَّ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ هَلْ أَنْجَزْتُ لَكَ مَا ذَكَرْتُ لَكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتُغْضِبَ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تُعْطِهِ يَا خَالِدُ لاَ تُعْطِهِ يَا خَالِدُ هَلْ أَنْتُمْ تَارِكُونَ لِي أُمَرَائِي إِنَّمَا مَثَلُكُمْ وَمَثَلُهُمْ كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتُرْعِيَ إِبِلاً أَوْ غَنَمًا فَرَعَاهَا ثُمَّ تَحَيَّنَ سَقْيَهَا فَأَوْرَدَهَا حَوْضًا فَشَرَعَتْ فِيهِ فَشَرِبَتْ صَفْوَهُ وَتَرَكَتْ كَدَرَهُ فَصَفْوُهُ لَكُمْ وَكَدَرُهُ عَلَيْهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Abuu Daahir, Axmad bin Camr bin Sarx, waxaa noo sheegay Cabdullaahi bin Wahb, waxaa ii sheegay Mucawiyah bin Saalix, oo ka weriyey Cabdirraxmaan bin Jubayr, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Cawf bin Maalik, wuxuu yiri: Nin reer Ximyar ah ayaa dilay nin cadow ah, wuxuuna doonayay inuu qaato dharkii iyo hubkii uu ka furtay, laakiin Khaalid bin Al-Waliid oo ahaa taliyahooda ayaa ka hor istaagay. Markaas Cawf bin Maalik wuxuu u yimid Rasuulka Allah ﷺ wuuna u warramay. Rasuulku ﷺ wuxuu Khaalid ku yiri:

"Maxaa kaa diiday inaad siiso wixii uu furtay?" Khaalid baa yiri: "Waan badsaday, Rasuulka Allow." Rasuulku ﷺ wuxuu yiri: "Sii isaga." Markaas Khaalid wuxuu soo maray Cawf, Cawfna wuxuu jiiday maradiisa, wuxuuna ku yiri isagoo ku jeesjeesaya: "Miyaanan kuu fulin wixii aan kaaga warramay Rasuulka Allah ﷺ?" Rasuulka Allah ﷺ ayaa maqlay hadalkaas, markaasuu carooday wuxuuna yiri: "Ha siin, Khaalidow! Ha siin, Khaalidow! Ma waxaad dayacaysaan amiirradayda aan idin magacaabay? Tusaalihiinna iyo tusaalahoodu wuxuu la mid yahay nin loo xilsaaray geel ama ido, dabadeedna daaqsiiyey, markii la gaaray waqtigii biyaha wuxuu keenay berkad, xayawaankiina way cabeen, waxayna cabeen biyihii saafiga ahaa, waxayna ka tageen biyihii wasakhda ahaa ee hoose. Biyaha saafiga ahi adinkay idiin yihiin, biyaha wasakhda ahina iyagay saaran yihiin."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Taliye waa inuu si caddaalad ah u xukumo; ixtiraamkuna wuxuu u baahan yahay in si xeeladaysan loola dhaqmo.

Asalka iyo sababta

Dagaalyahan reer Ximyar ah ayaa dilay cadow, wuxuuna damcay inuu qaato qalabkii dagaalka ee uu lahaa. Khaalid ibn al-Waliid, oo ahaa taliyaha, ayaa markii hore ka hor istaagay. Cawf ibn Maalik ayaa arrinta u gudbiyey Nebiga ﷺ, dabadeedna wuxuu Khaalid faray inuu bixiyo wixii la qabsaday. Markii Cawf arrintaas uga hadlay Khaalid si jeesjees ah, Nebiga ﷺ ayaa canaantay, wuxuuna adkeeyey culayska masuuliyadda taliyeyaasha.

Erayada adag oo la sharxay
salab (sulab)

Qalabka iyo alaabta gaarka ah ee cadowga la dilay watay.

taliye

hoggaamiye la magacaabay oo masuul ka ah dadka hoos yimaada awooddiisa.

biyaha cad iyo kuwa dhoobada leh

Tusaale ahaan: dadku waxay helaan faa'iidooyinka, halka hoggaamiyeyaashu inta badan qaadaan dhaleecaynta iyo culaysyada.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in taliyaha la magacaabay leeyahay awood iyo masuuliyad, ayna habboonayn in si fudud loo wiiqo ama loo jeesjeeso. Nebiga ﷺ ayaa marka hore Khaalid ka saxay arrinta wixii la qabsaday, dabadeedna ka difaacay habdhaqankii jeesjeeska ahaa ee Cawf. Sidaas darteed, werintani waxay baraysaa in hoggaamiyeyaasha lagula xisaabtami karo go'aannadooda, isla markaana sixiddu ay tahay in si ixtiraam leh loo sameeyo. Tani ma aha fasax guud oo lagu adeeco dulmi ama lagu caasiyo Allah.

Casharrada maanta
  1. Marka muran ka dhasho hanti, dalbo go'aan caddaalad ah oo arrinta si deggan ugu gudbi hay'adda awoodda u leh.
  2. Hoggaamiye si ixtiraam leh ula hadal; jeesjeeska iyo dullaysigu cabasho sax ah ma hagaajiyaan.
  3. Qofka hoggaaminayaa waa inuu si caddaalad ah u go'aamiyaa, oo garwaaqsadaa inuu masuul ka yahay culaysyada iyo dhaleecaynta hawshiisa la socota.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.