Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4664

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ، الزُّهْرِيُّ كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - وَاللَّفْظُ لِلزُّهْرِيِّ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعْتُ جَابِرًا، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ لِكَعْبِ بْنِ الأَشْرَفِ فَإِنَّهُ قَدْ آذَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُحِبُّ أَنْ أَقْتُلَهُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ائْذَنْ لِي فَلأَقُلْ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَاهُ فَقَالَ لَهُ وَذَكَرَ مَا بَيْنَهُمَا وَقَالَ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ قَدْ أَرَادَ صَدَقَةً وَقَدْ عَنَّانَا ‏.‏ فَلَمَّا سَمِعَهُ قَالَ وَأَيْضًا وَاللَّهِ لَتَمَلُّنَّهُ ‏.‏ قَالَ إِنَّا قَدِ اتَّبَعْنَاهُ الآنَ وَنَكْرَهُ أَنْ نَدَعَهُ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَى أَىِّ شَىْءٍ يَصِيرُ أَمْرُهُ - قَالَ - وَقَدْ أَرَدْتُ أَنْ تُسْلِفَنِي سَلَفًا قَالَ فَمَا تَرْهَنُنِي قَالَ مَا تُرِيدُ ‏.‏ قَالَ تَرْهَنُنِي نِسَاءَكُمْ قَالَ أَنْتَ أَجْمَلُ الْعَرَبِ أَنَرْهَنُكَ نِسَاءَنَا قَالَ لَهُ تَرْهَنُونِي أَوْلاَدَكُمْ ‏.‏ قَالَ يُسَبُّ ابْنُ أَحَدِنَا فَيُقَالُ رُهِنَ فِي وَسْقَيْنِ مِنْ تَمْرٍ ‏.‏ وَلَكِنْ نَرْهَنُكَ اللأْمَةَ - يَعْنِي السِّلاَحَ - قَالَ فَنَعَمْ ‏.‏ وَوَاعَدَهُ أَنْ يَأْتِيَهُ بِالْحَارِثِ وَأَبِي عَبْسِ بْنِ جَبْرٍ وَعَبَّادِ بْنِ بِشْرٍ قَالَ فَجَاءُوا فَدَعَوْهُ لَيْلاً فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ غَيْرُ عَمْرٍو قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ إِنِّي لأَسْمَعُ صَوْتًا كَأَنَّهُ صَوْتُ دَمٍ قَالَ إِنَّمَا هَذَا مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ وَرَضِيعُهُ وَأَبُو نَائِلَةَ إِنَّ الْكَرِيمَ لَوْ دُعِيَ إِلَى طَعْنَةٍ لَيْلاً لأَجَابَ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ إِنِّي إِذَا جَاءَ فَسَوْفَ أَمُدُّ يَدِي إِلَى رَأْسِهِ فَإِذَا اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَدُونَكُمْ قَالَ فَلَمَّا نَزَلَ نَزَلَ وَهُوَ مُتَوَشِّحٌ فَقَالُوا نَجِدُ مِنْكَ رِيحَ الطِّيبِ قَالَ نَعَمْ تَحْتِي فُلاَنَةُ هِيَ أَعْطَرُ نِسَاءِ الْعَرَبِ ‏.‏ قَالَ فَتَأْذَنُ لِي أَنْ أَشُمَّ مِنْهُ قَالَ نَعَمْ فَشُمَّ ‏.‏ فَتَنَاوَلَ فَشَمَّ ثُمَّ قَالَ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أَعُودَ قَالَ فَاسْتَمْكَنَ مِنْ رَأْسِهِ ثُمَّ قَالَ دُونَكُمْ ‏.‏ قَالَ فَقَتَلُوهُ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Isxaaq ibn Ibraahiim al-Xansali iyo Cabdullaahi ibn Muxammad ibn Cabdirraxmaan ibn al-Miswar, labadooduba waxay ka weriyeen Ibn Cuyaynah — ereyaduna waa kuwa az-Zuhri — wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Camar, inuu maqlay Jaabir oo leh: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:

"Yaa u istaagaya Ka'b ibn al-Ashraf? Waayo, wuxuu dhibay Allah iyo Rasuulkiisa." Muxammad ibn Maslama ayaa yiri: "Rasuulkii Allow, ma jeceshahay inaan dilo?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "II ogolow inaan la hadlo (sida aan u arko inay habboon tahay)." Wuxuu yiri: "La hadal." Markaasuu u tegay oo la hadlay, wuxuuna xusay saaxiibtinnimadii hore ee ka dhaxaysay, wuxuuna yiri: "Ninkan (Nabiga) wuxuu go'aansaday inuu naga qaado sadaqo, arrintaasina dhib weyn bay nagu keentay." Markuu taas maqlay Ka'b, wuxuu yiri: "Wallahi, dhib intaa ka badan baad kala kulmi doontaan." Muxammad ibn Maslama wuxuu yiri: "Shaki la'aan, hadda waan raacnay isaga, mana jeclin inaan ka tagno ilaa aan aragno halka ay ku dambaynayso arrintiisu. Waxaan rabaa inaad amaah isiiso." Wuxuu yiri: "Maxaad ii rahmanaysaa?" Wuxuu yiri: "Maxaad rabtaa?" Wuxuu yiri: "Haweenkiinna ii rahma." Wuxuu yiri: "Adigu waxaad tahay Carabta ugu quruxda badan; ma haweenkeenna baan kuu rahmaynaa?" Wuxuu yiri: "Caruurtaada ii rahma." Wuxuu yiri: "Wiilka midkeen ah baa lagu caayi doonaa in loo rahmay laba wasq oo timir ah, laakiin hubkayaga (al-laamah) baan kuu rahmaynaa." Wuxuu yiri: "Haye." Muxammad ibn Maslama wuxuu ballanqaaday inuu u iman doono isagoo wata al-Xaarith, Abu Cabs ibn Jabr iyo Cabbaad ibn Bishr. Way yimaadeen oo habeennimo ayay u yeereen, markaasuu u soo degay. Sufyaan wuxuu yiri: Weriyayaasha aan Camar ahayn waxay sheegeen in xaaskiisu ku tiri: "Waxaan maqlayaa cod u eg codka dhiigga (dilka)." Wuxuu yiri: "Kani waa Muxammad ibn Maslama iyo walaalkiis nuujinta, Abu Naaila. Ninka sharafka leh haddii habeennimo loogu yeero in waran lagu mudayo, waa inuu ka jawaabaa." Muxammad wuxuu asxaabtiisa ku yiri: "Markuu soo dego, gacmahaygaan madaxiisa u fidinayaa, markaan si adag u qabtana idinku shaqadiinna qabta." Markuu soo degay isagoo maradiisa garabka ku sita, waxay ku yiraahdeen: "Udgoon baan kaa dareemaynaa." Wuxuu yiri: "Haa, waxaa ii joogta haweeneyda ugu udgoonka badan dumarka Carabta." Wuxuu yiri: "II ogolow inaan uriyo." Wuxuu yiri: "Haa, uri." Wuuna qabtay oo uriyey. Kadib wuxuu yiri: "II ogolow inaan mar kale uriyo." Markaasuu madaxiisa si adag u qabtay oo asxaabtiisa ku yiri: "Shaqaadiinna qabta!" Wayna dileen.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu oggolaaday hawlgal gaar ah oo ka dhan ahaa Kaʿb ibn al-Ashraf.

Asalka iyo sababta

Kaʿb ibn al-Ashraf wuxuu gef u geystay Nabiga ﷺ. Werintu waxay sharxaysaa sida Muḥammad ibn Maslama uu oggolaansho u weydiistay ka hor, dabadeedna hawlgalka ula fuliyey asxaabtiisa.

Erayada adag oo la sharxay
damiin

Wax qiimo leh oo lagu bixiyo dammaanad ahaan marka deyn la qaadanayo.

wasq

Halbeeg dhaqameed lagu cabbiro waxsoosaarka beeraha; halkan waxaa loogu adeegsaday timir.

walaal nuujin

Qof isla haweeneyda lala nuujiyey, taas oo abuurtay xiriir qoys oo gaar ah.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay werintan ku gorfeeyaan xeerarka dagaalka iyo awoodda maamulka guud. Waxay ka warramaysaa hawlgal taariikhi ah oo gaar ah, kaas oo Nabigu ﷺ oggolaaday; ma aha oggolaansho guud oo shakhsiyaadku rabshad ku adeegsan karaan. Fuqahadu khiyaanada ku jirta qisada waxay la xiriiriyeen duruufaha gaarka ah ee dagaalka; taasi fasax uma aha khiyaano ama rabshad ka baxsan awood sharci ah iyo xeerarka jira.

Casharrada maanta
  1. Marka ay jiraan khilaafaad culus, raadi awood sharci ah, hana ku dhaqaaqin rabshad adiga oo iskaa ah.
  2. Hawl kasta oo khatar leh oggolaansho horay u weydiiso, dadka ay khusayso la tashina.
  3. Ilaali karaamada dadka, hana u qaadan werintan taariikhiga ah ee dagaalka inay tahay xeer guud oo lagu dhaqmo nolol maalmeedka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.