Sahih Muslim, xadiiska 4713
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ حَضَرْتُ أَبِي حِينَ أُصِيبَ فَأَثْنَوْا عَلَيْهِ وَقَالُوا جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا . فَقَالَ رَاغِبٌ وَرَاهِبٌ قَالُوا اسْتَخْلِفْ فَقَالَ أَتَحَمَّلُ أَمْرَكُمْ حَيًّا وَمَيِّتًا لَوَدِدْتُ أَنَّ حَظِّي مِنْهَا الْكَفَافُ لاَ عَلَىَّ وَلاَ لِي فَإِنْ أَسْتَخْلِفْ فَقَدِ اسْتَخْلَفَ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي - يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ - وَإِنْ أَتْرُكْكُمْ فَقَدْ تَرَكَكُمْ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ مُسْتَخْلِفٍ .
Waxaa nooga warramay Abu Kurayb, Maxamed bin Al-Cala’, waxaa nooga warramay Abu Usaamah, oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Ibnu Cumar, wuxuu yiri: Waxaan joogay aabbahay markii la dhaawacay, dadkuna way ammaaneen oo waxay yiraahdeen: 'Allaah ha kugu abaalmariyo khayr.' Wuxuu yiri: 'Anigu waan rajaynayaa oo waan cabsanayaa.' Waxay yiraahdeen: 'Khalifad u magacaab.' Wuxuu yiri: 'Ma aniga ayaa qaada mas’uuliyadda arrimihiinna anigoo nool iyo anigoo dhintayba? Waxaan jeclaan lahaa in nasiibkaygu noqdo mid ku filan oo aan dheeraad ahayn iyo in aanan lagu ciqaabin. Haddii aan khalifad magacaabo, waxaa magacaabay qof iga khayr badan'—wuxuu ula jeeday Abuu Bakar. 'Haddii aan idin dhaafana, waxaa idin dhaafay qof iga khayr badan, Rasuulka Allaah ﷺ.' Cabdullaahi wuxuu yiri: 'Markaas ayaan gartay markii uu xusay Rasuulka Allaah ﷺ in uusan khalifad magacaabayn.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu ka baqayaa mas’uuliyadda, wuxuuna doorashada cidda beddeli doonta u daayaa mid furan.
Sababta arrintani u dhacday waxay ahayd dhaawacii Cumar. Isagoo dhaawac ah ayay dadku ka codsadeen inuu magacaabo qof xilka kala wareega.
Qof hoggaamiye ka dib la wareega hawshiisa maamul.
Cumar wuxuu rajaynayay naxariista Alle, isla markaana wuxuu ka baqayay in lagula xisaabtamo.
Cumar wuxuu jeclaa in kaalintiisa hoggaamineed aanay faa’iido iyo dhibaato midna ugu noqon.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in magacaabidda qof xilka la wareega ay bannaan tahay, sida uu Abuu Bakr sameeyay, balse aanay ahayn habka keliya ee saxda ah ee xilka la isugu wareejiyo: Nebigu ﷺ wuxuu ummaddiisa uga tegay isaga oo aan magacaabin qof xilka la wareega. Werintu sidoo kale waxay muujinaysaa in hoggaamintu tahay mas’uuliyad culus, hoggaamiyuhuna ay tahay inuu si taxaddar leh uga fiirsado danaha bulshada. Tani marmarsiinyo uma aha dayacaad; maamulka iyo xil-wareejintu waxay u baahan yihiin caddaalad iyo ka fiirsasho wanaagsan.
- Ha aqbalin xil hoggaamineed ilaa aad si daacad ah uga fiirsato mas’uuliyaddiisa iyo xadka awooddaada.
- Bulshada kala tasho go’aannada maamul ee muhiimka ah, oo raadso xal caddaalad ah.
- Ammaan ha ku sirmin: rajee naxariista Alle, isla markaana si dhab ah u qaado xisaabtanka.
Werintan isla taxanaha ah waxay sii caddaynaysaa jawaabihii laga bixiyay xaaladda Cumar iyo sida uu ula tacaalay su’aasha hoggaanka.
Sahih Muslim · #4714 (Sahih)Werintu waxay la xiriirtaa ka fiirsashadii Cumar ee magacaabidda qof xilka la wareega iyo mas’uuliyadda uu bulshada ka saarnaa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.