Kitaabka Dharka iyo Is-qurxinta · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 5409

Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Dharka iyo Is-qurxinta
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، مَوْلَى أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ وَكَانَ خَالَ وَلَدِ عَطَاءٍ قَالَ أَرْسَلَتْنِي أَسْمَاءُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَقَالَتْ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُحَرِّمُ أَشْيَاءَ ثَلاَثَةً الْعَلَمَ فِي الثَّوْبِ وَمِيثَرَةَ الأُرْجُوَانِ وَصَوْمَ رَجَبٍ كُلِّهِ ‏.‏ فَقَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ رَجَبٍ فَكَيْفَ بِمَنْ يَصُومُ الأَبَدَ وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنَ الْعَلَمِ فِي الثَّوْبِ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّمَا يَلْبَسُ الْحَرِيرَ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَخِفْتُ أَنْ يَكُونَ الْعَلَمُ مِنْهُ وَأَمَّا مِيثَرَةُ الأُرْجُوَانِ فَهَذِهِ مِيثَرَةُ عَبْدِ اللَّهِ فَإِذَا هِيَ أُرْجُوَانٌ ‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى أَسْمَاءَ فَخَبَّرْتُهَا فَقَالَتْ هَذِهِ جُبَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَأَخْرَجَتْ إِلَىَّ جُبَّةَ طَيَالَسَةٍ كِسْرَوَانِيَّةً لَهَا لِبْنَةُ دِيبَاجٍ وَفَرْجَيْهَا مَكْفُوفَيْنِ بِالدِّيبَاجِ فَقَالَتْ هَذِهِ كَانَتْ عِنْدَ عَائِشَةَ حَتَّى قُبِضَتْ فَلَمَّا قُبِضَتْ قَبَضْتُهَا وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُهَا فَنَحْنُ نَغْسِلُهَا لِلْمَرْضَى يُسْتَشْفَى بِهَا ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxye bin Yaxye, waxaa noo sheegay Khaalid bin Cabdullaahi, oo ka weriyey Cabdul-Malik, oo ka weriyey Cabdullaahi, addoonkii la xoreeyey ee Asmaa’ bint Abii Bakar, kaasoo ahaa adeerka hooyo ee wiilka Cataa’. Wuxuu yiri: Asmaa’ ayaa ii dirtay Cabdullaahi bin Cumar, waxayna tiri:

“Waxaa i soo gaaray war ah inaad xaaraantinimaysay saddex shay: dharka leh calaamadda xariirta, marada fardaha ee casaanka ah, iyo soonka bisha Rajab oo dhan.” Cabdullaahi wuxuu igu yiri: “Marka laga hadlayo Rajab oo aad sheegtay, sidee bay u tahay qofka sooma weligiis? Marka laga hadlayo dharka calaamadda leh ee aad sheegtay, waxaan maqlay Cumar bin Al-Khadhaab oo leh: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: ‘Qofka xirta xariirta nasiib uma laha Aakhirada.’ Sidaas darteed waxaan ka cabsaday in dharkaasi uu ka mid yahay. Marka laga hadlayo marada fardaha ee casaanka ah, tani waa marada fardaha ee Cabdullaahi waana casaan.” Waxaan ku laabtay Asmaa’ oo waan uga warramay. Waxay tiri: “Kani waa go’ii Rasuulka Allah ﷺ.” Waxayna ii soo saartay go’ Faarisi ah oo leh daaro xariir ah iyo gacmo lagu qurxiyey xariir. Waxay tiri: “Kani wuxuu ag yaallay Caasha ilaa ay ka geeriyootay, markii ay geeriyootayna waan qaatay. Nabigu ﷺ wuu xiran jiray, annaguna waan dhaqi jirnay si bukaanka loogu daweeyo.”

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ibn Cumar wuxuu ka digay xariirta, wuxuuna ka hadlay soonka Rajab iyo go’ uu Nebigu ﷺ xirnaa.

Asalka iyo sababta

Asmaa bint Abii Bakr ayaa Ibn Cumar weydiisay warar sheegaya inuu mamnuucay dhar leh xariijin, gogol koore oo cas, iyo soonka bisha Rajab oo dhan. Ibn Cumar ayaa sharxay aragtidiisa; dabadeed Asmaa waxay soo bandhigtay go’ uu Nebigu ﷺ xirnaa.

Erayada adag oo la sharxay
khamiis xariijimo leh

Dhar leh xariijin ama soohdin la qurxiyey; Ibn Cumar wuxuu ka baqay in xariijintu xariir tahay.

brokaad

Maro qaali ah oo qurxin lagu dhex tollay, halkan oo ah soohdinta go’a.

soon joogto ah

Soon aan kala go’ lahayn; Ibn Cumar wuxuu arrintan ku sheegay jawaabtiisa ku saabsan soonka Rajab oo dhan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay digniinta Cumar ka fahmeen in ragga laga mamnuucay xirashada xariirta, iyagoo si gooni ah uga hadlaya xeerarka gaarka ah ee qurxinta xariirta ee yar. Ibn Cumar wuu tixgeliyey digniintaas, hase yeeshee tusaalaha go’a ee Asmaa wuxuu muujinayaa in dharka leh soohdin xariir ah aan si toos ah loogu xukumin isla mamnuuciddaas, ee loo baahan yahay in si gaar ah loo qiimeeyo. Qoraalku soonka Rajab laftiisa lama simayo dhaqan mamnuuc ah; jawaabta Ibn Cumar waxay taabanaysaa arrinta guud ee soonka joogtada ah. Sheekada sheegaysa in go’a loo mayri jiray dadka buka waxay ka warramaysaa ficil ay Asmaa samayn jirtay, mana aha amar guud oo ah in alaab loo adeegsado dawo.

Casharrada maanta
  1. Marka xukun diini ah la sheego, marka hore weydii werinta iyo sida saxda ah ee loo dabaqayo ka hor intaadan mamnuucid guud gudbin.
  2. Kala saar marada dharka laga sameeyey iyo qurxin ama soohdin yar; haddii aad shaki qabto, weydii caalim aqoon leh.
  3. Ha u qaadan soonka Rajab inuu xaaraan yahay oo keliya sababta oo ah wada hadalkan ayaa lagu soo qaaday; ka raadso aqoon lagu kalsoon yahay qaabka gaarka ah ee soonka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.