Sahih Muslim, xadiiska 5651
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ سِتٌّ " . قِيلَ مَا هُنَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " إِذَا لَقِيتَهُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ وَإِذَا دَعَاكَ فَأَجِبْهُ وَإِذَا اسْتَنْصَحَكَ فَانْصَحْ لَهُ وَإِذَا عَطَسَ فَحَمِدَ اللَّهَ فَسَمِّتْهُ وَإِذَا مَرِضَ فَعُدْهُ وَإِذَا مَاتَ فَاتَّبِعْهُ " .
Waxaa nooga warramay Yaxya bin Ayuub, Qutaybah, iyo Ibn Xujr, waxayna yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Ismaaciil — waana ina Jacfar — oo ka weriyey Al-Calaa', kaasoo ka weriyey aabbihii, kaasoo ka weriyey Abuu Hurayrah, in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:
"Xaqa Muslimku ku leeyahay Muslimka kale waa lix." Waxaa la weydiiyey: "Maxay yihiin, Rasuulka Allow?" Wuxuu yiri: "Haddaad la kulanto salaam ku dheh; hadduu kugu casuumo ka yeel; hadduu talo kaa raadiyo u nasteexeey; hadduu hindhisoodo oo Allah mahadiyo, u ducee oo dheh 'Yarxamukallaah'; hadduu xanuunsado booqo; hadduu dhintana jinaasadiisa raac."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Lix xuquuq ayaa muujinaya walaaltinimada iimaanka iyada oo lagu muujiyo daryeelka maalinlaha ah.
Af-Carabi ahaan: ‘Alle ha kuu naxariisto.’ Waxaa la yiraahdaa marka qof hindhiso oo uu Alle ammaano.
Waajibaadka akhlaaqda wanaagsan iyo daryeelka uu Muslimku ku leeyahay Muslim kale.
La socodka janaasada iyo ka qaybgalka sagootinta iyo salaadda qofka dhintay.
Culimadii hore waxay sharxeen in lixdan ficil ay xoojiyaan xiriirka dadka: salaanta, aqbalidda martiqaadka, talo daacad ah, u jawaabidda qofka hindhisada, booqashada bukaanka iyo raacidda janaasada. Fiqhiga, qaar ka mid ah ficilladan waa waajib, qaarna waa akhlaaq si weyn loo dhiirrigeliyey. Aqbalidda martiqaadku shuruudo ayay ku waajib noqon kartaa, sida martiqaadka cashada arooska marka aanu jirin cudurdaar sharci ah; martiqaadyada kale badanaa si weyn ayaa loo dhiirrigeliyaa. Sidoo kale, u jawaabidda hindhisadu shuruudo ayay leedahay: qofka hindhisay ayaa Alle ammaana, dabadeedna qofka kale wuxuu yiraahdaa ‘Yarhamukallah’.
- Muslimka aad la kulanto ku salaam salaam daacad ah oo ku qaabil si naxariis leh.
- Booqo qof buka oo u fidiso gargaar wax-ku-ool ah, sida inaad u soo adeegto ama gaadiid u diyaariso.
- Talo sii qofka ku weydiista, adigoo daacad ah, sirtiisa dhowraya, daryeelna ka muujinaya wanaaggiisa.
Werintani waxay ku jirtaa isla qaybta Saxiix Muslim, waxayna bixisaa nooc la mid ah xuquuqda ay Muslimiintu isku leeyihiin.
40 Hadith van an-Nawawi · #35 (Sahih)Xadiisku wuxuu reebayaa, waxyaabo kale ka sokow, cadaawadda iyo goynta xiriirka dadka; taasi waxay la jaanqaadaysaa daryeelka iyo isku-xirnaanta ay lixda xuquuq dhiirrigeliyaan.
40 Hadith van an-Nawawi · #36 (Sahih)Werintani waxay ku boorrinaysaa in qof mu'min ah laga caawiyo dhibaatooyinka, taas oo la jaanqaadaysa booqashada bukaanka, talo-bixinta iyo noocyada kale ee is-garab-istaagga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.