Sahih Muslim, xadiiska 5928
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Hajib ibn al‑Walidwuxuu u sheegay Muslimحَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ
- 2Muhammad ibn Harbمُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ
- 3Az‑Zubaydiالزُّبَيْدِيِّ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيُّ
- 5Ubaydullah ibn Abdullahعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَوْ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَرَى اللَّيْلَةَ فِي الْمَنَامِ ظُلَّةً تَنْطِفُ السَّمْنَ وَالْعَسَلَ فَأَرَى النَّاسَ يَتَكَفَّفُونَ مِنْهَا بِأَيْدِيهِمْ فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ وَأَرَى سَبَبًا وَاصِلاً مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَأَرَاكَ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَعَلاَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلاَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَانْقَطَعَ بِهِ ثُمَّ وُصِلَ لَهُ فَعَلاَ . قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَاللَّهِ لَتَدَعَنِّي فَلأَعْبُرَنَّهَا . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اعْبُرْهَا " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمَّا الظُّلَّةُ فَظُلَّةُ الإِسْلاَمِ وَأَمَّا الَّذِي يَنْطِفُ مِنَ السَّمْنِ وَالْعَسَلِ فَالْقُرْآنُ حَلاَوَتُهُ وَلِينُهُ وَأَمَّا مَا يَتَكَفَّفُ النَّاسُ مِنْ ذَلِكَ فَالْمُسْتَكْثِرُ مِنَ الْقُرْآنِ وَالْمُسْتَقِلُّ وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَالْحَقُّ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ تَأْخُذُ بِهِ فَيُعْلِيكَ اللَّهُ بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ بِهِ ثُمَّ يُوصَلُ لَهُ فَيَعْلُو بِهِ . فَأَخْبِرْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ أَصَبْتُ أَمْ أَخْطَأْتُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا " . قَالَ فَوَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي مَا الَّذِي أَخْطَأْتُ قَالَ " لاَ تُقْسِمْ " .
Waxaa nooga warramay Xaajib bin Al-Waliid, waxaa nooga warramay Muxammad bin Xarb, oo ka weriyey Az-Zubaydi, waxaa ii sheegay Az-Zuhri, oo ka weriyey Cubaydullaahi bin Cabdullaahi, in Ibnu Cabbaas ama Abuu Hurayrah uu sheegay in nin u yimid Rasuulka Allah ﷺ oo ku yiri:
"Rasuulkii Allow, xalay riyo ayaan arkay anigoo hurda; waxaan arkay saqaf dufan iyo malab ka da'ayo, dadkana waxaan arkay iyagoo gacmahooda ku qabanaya, qaarna way badsadeen qaarna way yareysteen. Waxaan kaloo arkay xarig samada iyo dhulka isku xiraya, adiguna waad qabatay oo kor ayaad u fuushay. Kadibna nin kale ayaa qabtay oo kor u fuulay. Markaas nin kale ayaa qabtay oo kor u fuulay. Kadibna nin kale ayaa qabtay laakiin wuu ka go'ay, markaas baa loo soo celiyey oo kor buu u fuulay." Abuu Bakar baa yiri: "Rasuulkii Allow, aabbahay baan kugu furanayaaye, Wallaahi ii ogolow aan fasiree." Rasuulka Allah ﷺ baa yiri: "Fasir." Abuu Bakar baa yiri: "Saqafkaasi waa saqafka Islaamka. Dufanka iyo malabka ka da'ayana waa Qur'aanka, macaankiisa iyo jileeciisa. Dadka gacmahooda ku qabanayana waa inta badan ee Qur'aanka iyo inta yar ee ay qaataan. Xariga samada iyo dhulka isku xirayana waa Xaqa aad ku taagan tahay, waadna qabanaysaa oo Allah baa kor kuugu qaadi doona. Kadibna nin kale ayaa qaban doona oo kor buu ugu kici doonaa. Markaas nin kale ayaa qaban doona oo kor buu ugu kici doonaa. Kadibna nin kale ayaa qaban doona laakiin wuu ka go'i doonaa, markaas baa loo soo celin doonaa oo kor buu ugu kici doonaa." Wuxuu yiri: "Ii sheeg Rasuulkii Allow, aabbahay baan kugu furanayaaye, ma saxaan mise waan khaldamay?" Rasuulka Allah ﷺ baa yiri: "Qaar baad saxday qaarna waad khaldantay." Wuxuu yiri: "Wallaahi Rasuulkii Allow, ii sheeg waxaan khaldamay!" Wuxuu yiri ﷺ: "Ha dhaaran."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu fasiray riyada, laakiin Nabiga ﷺ ayaa qayb ahaan saxay fasiraaddiisa.
Dabool, sida fasiraadda Abuu Bakr, astaan u ah ilaalinta Islaamka.
Xarigga isku xira cirka iyo dhulka, sida uu Abuu Bakr u fasiray, wuxuu tilmaamayaa Xaqa uu Nabigu ﷺ ku sugnaa.
Nabiga ﷺ ayaa Abuu Bakr u oggolaaday inuu riyada fasirto.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in riyo si taxaddar leh oo cilmi ku dhisan loo fasiri karo, balse qofka fasiraya uu khaldami karo: Nabiga ﷺ wuxuu fasiraadda Abuu Bakr qayb ahaan oo keliya ansixiyey. Sawirrada riyada laftoodu saldhig uma noqonayaan in xeerar diini ah la dejiyo iyada oo aan daliil jirin. Erayada ugu dambeeya waxay sidoo kale muujinayaan inaan dhaar si aan loo baahnayn qof looga dalban ama la dhaaran.
- Qur’aanka maalin kasta akhri, kuna dadaal inaad fiiro gaar ah ku barato oo ku fahanto.
- Riyo si go’aan kama dambays ah ha u fasirin adigoon cilmi u lahayn, diyaarna u noqo inaad saxdo fasiraadda.
- Ka fogow dhaaraha aan loo baahnayn, hana ka dalban dadka kale inay si fudud u dhaartaan.
Werintani iyaduna waxay xustaa riyada malabka, subagga iyo xarigga, waxayna sii faahfaahinaysaa fasiraadda riyada.
Sahih Muslim · #5930 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa isla riyada iyo fasiraadda Abuu Bakr, iyadoo faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysa kuwii isaga ka dambeeyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.