Sahih Muslim, xadiiska 6214
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ الْيَمَامِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - وَهُوَ ابْنُ بِلاَلٍ - عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَخْبَرَنِي أَبُو مُوسَى الأَشْعَرِيُّ، أَنَّهُ تَوَضَّأَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ لأَلْزَمَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَكُونَنَّ مَعَهُ يَوْمِي هَذَا . قَالَ فَجَاءَ الْمَسْجِدَ فَسَأَلَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا خَرَجَ . وَجَّهَ هَا هُنَا - قَالَ - فَخَرَجْتُ عَلَى أَثَرِهِ أَسْأَلُ عَنْهُ حَتَّى دَخَلَ بِئْرَ أَرِيسٍ - قَالَ - فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ وَبَابُهَا مِنْ جَرِيدٍ حَتَّى قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجَتَهُ وَتَوَضَّأَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ جَلَسَ عَلَى بِئْرِ أَرِيسٍ وَتَوَسَّطَ قُفَّهَا وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ - قَالَ - فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْصَرَفْتُ فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ فَقُلْتُ لأَكُونَنَّ بَوَّابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْيَوْمَ . فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَدَفَعَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ . فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ - قَالَ - ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ فَقَالَ " ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ " . قَالَ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى قُلْتُ لأَبِي بَكْرٍ ادْخُلْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُبَشِّرُكَ بِالْجَنَّةِ - قَالَ - فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَجَلَسَ عَنْ يَمِينِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ فِي الْقُفِّ وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ كَمَا صَنَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ وَقَدْ تَرَكْتُ أَخِي يَتَوَضَّأُ وَيَلْحَقُنِي فَقُلْتُ إِنْ يُرِدِ اللَّهُ بِفُلاَنٍ - يُرِيدُ أَخَاهُ - خَيْرًا يَأْتِ بِهِ . فَإِذَا إِنْسَانٌ يُحَرِّكُ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ . فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ . ثُمَّ جِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ يَسْتَأْذِنُ فَقَالَ " ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ " . فَجِئْتُ عُمَرَ فَقُلْتُ أَذِنَ وَيُبَشِّرُكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْجَنَّةِ - قَالَ - فَدَخَلَ فَجَلَسَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْقُفِّ عَنْ يَسَارِهِ وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ فَقُلْتُ إِنْ يُرِدِ اللَّهُ بِفُلاَنٍ خَيْرًا - يَعْنِي أَخَاهُ - يَأْتِ بِهِ فَجَاءَ إِنْسَانٌ فَحَرَّكَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ . فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ - قَالَ - وَجِئْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ مَعَ بَلْوَى تُصِيبُهُ " . قَالَ فَجِئْتُ فَقُلْتُ ادْخُلْ وَيُبَشِّرُكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْجَنَّةِ مَعَ بَلْوَى تُصِيبُكَ - قَالَ - فَدَخَلَ فَوَجَدَ الْقُفَّ قَدْ مُلِئَ فَجَلَسَ وُجَاهَهُمْ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ . قَالَ شَرِيكٌ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ فَأَوَّلْتُهَا قُبُورَهُمْ .
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Miskiin al-Yamaamii, waxaa nooga warramay Yaxye bin Xassaan, waxaa nooga warramay Sulaymaan — waana ina Bilaal — oo ka weriyey Shariik bin Abii Namir, oo ka weriyey Saciid bin al-Musayyib, waxaa ii warramay Abuu Muusaa al-Ashcarii inuu gurigiisa ku weyseystay, dabadeedna uu dibadda u soo baxay isagoo leh:
"Maanta waxaan la socon doonaa Rasuulka Allah ﷺ maalintaydan oo dhan." Wuxuu yiri: "Markaas baan masaajidka imid oo aan Nabiga ﷺ ka waraystay, waxayna igu yiraahdeen: 'Wuu baxay oo dhankaas buu maray.'" Wuxuu yiri: "Dabadeed raacadiisii baan daba galay anigoo ka waraysanaya ilaa aan ka imid Bi'ru Ariis." Wuxuu yiri: "Albaabka agtiisa baan fariistay — albaabkeeduna wuxuu ahaa geedo timireed — ilaa Rasuulka Allah ﷺ uu ka dhammaystay baahidiisa oo uu ka weyseystay. Markaas baan u tegey, wuxuuna fadhiyey ceelka Ariis dushiisa, isagoo bartamaha derbiga ceelka fadhiya, labadiisa lugoodna ceelka dhex geliyey." Wuxuu yiri: "Waannu salaamay, dabadeedna waan soo noqday oo albaabka agtiisa baan fariistay, anigoo leh: 'Maanta anigu waxaan noqon doonaa albaab-hayaha Rasuulka Allah ﷺ.'" Markaas buu Abuu Bakar yimid oo albaabka garaacay. Waxaan iri: 'Waa kuma?' Wuxuu yiri: 'Waa Abuu Bakar.' Waxaan iri: 'Yara sug.' Dabadeed waan tegey oo waxaan iri: 'Rasuulkii Allow, waa Abuu Bakar oo idan doonaya.' Wuxuu yiri: 'U ogolow oo Jannada ugu bishaaree.' Waan soo noqday oo waxaan Abuu Bakar ku iri: 'Soo gal, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu kuugu bishaaraynayaa Jannada.' Abuu Bakar wuu soo galay oo wuxuu fariistay midigta Rasuulka Allah ﷺ, isagoo derbiga ceelka kula jira, labadiisa lugoodna ceelka dhex geliyey sidii Nabigu ﷺ yeelay oo kale. Dabadeed waan soo noqday oo waan fariistay, walaalkayna waan ka soo tegay isagoo weysaysanaya oo i soo gaari doona. Waxaan iri: 'Haddii Allah wanaag u la doono hebel — walaalkiis buu ka wadaa — wuu keeni doonaa.' Intaan taas ku fikirayey ayaa qof albaabka dhaqaajiyey. Waxaan iri: 'Waa kuma?' Wuxuu yiri: 'Waa Cumar bin al-Khadhaab.' Waxaan iri: 'Yara sug.' Dabadeed waxaan u tegey Rasuulka Allah ﷺ, waan salaamay oo waxaan iri: 'Waa Cumar oo idan doonaya.' Wuxuu yiri: 'U ogolow oo Jannada ugu bishaaree.' Cumarna waan u tegey oo waxaan ku iri: 'Lagu ogolaaday, Rasuulka Allah ﷺ wuxuuna kuugu bishaaraynayaa Jannada.' Wuu soo galay oo wuxuu fariistay bidixda Rasuulka Allah ﷺ, isagoo derbiga ceelka kula jira, labadiisa lugoodna ceelka dhex geliyey. Dabadeed waan soo noqday oo waan fariistay, waxaanan iri: 'Haddii Allah wanaag u la doono hebel — walaalkiis buu ka wadaa — wuu keeni doonaa.' Markaas baa nin yimid oo albaabka dhaqaajiyey. Waxaan iri: 'Waa kuma?' Wuxuu yiri: 'Waa Cusmaan bin Caffaan.' Waxaan iri: 'Yara sug.' Dabadeed waxaan u tegey Nabiga ﷺ oo waan u warramay. Wuxuu yiri: 'U ogolow oo Jannada ugu bishaaree, iyo belaayo ku dhici doonta.' Waan soo noqday oo waxaan iri: 'Soo gal, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu kuugu bishaaraynayaa Jannada, iyo belaayo ku soo fool leh.' Wuu soo galay oo wuxuu arkay in derbiga ceelku buuxsamay, markaas buu dhanka kale hortooda fariistay. Shariik wuxuu yiri: Saciid bin al-Musayyib wuxuu yiri: 'Taas waxaan u fasirtay inay tahay qubuurahooda.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr iyo Cumar waxaa loogu bishaareeyay Jannada; Cusmaan isagana waa loogu bishaareeyay, iyadoo imtixaan la kulmi doono.
Ceel ku yaal agagaarka Madiina oo Nebiga ﷺ fadhiistay.
Dhibaato culus oo qofka ku dhacda, una baahan samir iyo adkaysi.
Dhaqidda cibaadada ee uu Muslimku sameeyo ka hor noocyo ka mid ah cibaadada.
Culimada waxay xadiiskan ka fahmeen fadliga gaarka ah ee Abuu Bakr, Cumar iyo Cusmaan, iyo in bishaarooyinka Jannada ay sax yihiin marka waxyigu sidaas sheego. Imtixaanka loo sii sheegay Cusmaan waxba kama dhimayo darajadiisa sare. Saciid ibn al-Musayyib wuxuu fadhiyada kala duwan ee ceelka u fasiray inay tilmaamayaan qabuurahooda; taasi waa fasiraaddiisa, mana aha hadal cad oo Nebiga ﷺ laga weriyey. Xadiiskani ma aha daliil guud oo qof gaar ah loogu ballanqaado Jannada iyada oo aan daliil loo hayn.
- Si ula kac ah ula saaxiib dadka wanaagsan, waqti u sameena inaad wax ka barato.
- Bishaarooyinka ku qaabil mahadnaq, kuna sii adkayso adeecidda Alle.
- Ku adkayso marka imtixaanno yimaadaan, hana ku xukumin darajada qofka dhibaatada ku dhacday.
Xadiiskan kale ee Abuu Muuse laga weriyey isaguna wuxuu ka warramayaa saxaabo loogu bishaareeyay Jannada.
Sahih Muslim · #6213 (Sahih)Nuqulkan isaguna wuxuu ka warramayaa fadliga gaarka ah ee saxaabada iyo bishaarada loo sheegay.
Sahih Muslim · #6215 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka mid yahay silsilad isku mid ah oo warar ah oo ku saabsan Abuu Muuse iyo fadliga saxaabada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.