Sahih Muslim, xadiiska 6222
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay Muslimقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Ya'qubيَعْقُوبُ
- 3Suhaylسُهَيْلٍ
- 4Aabbihiiأَبِيهِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ - عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمَ خَيْبَرَ " لأُعْطِيَنَّ هَذِهِ الرَّايَةَ رَجُلاً يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ " . قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مَا أَحْبَبْتُ الإِمَارَةَ إِلاَّ يَوْمَئِذٍ - قَالَ - فَتَسَاوَرْتُ لَهَا رَجَاءَ أَنْ أُدْعَى لَهَا - قَالَ - فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهَا وَقَالَ " امْشِ وَلاَ تَلْتَفِتْ حَتَّى يَفْتَحَ اللَّهُ عَلَيْكَ " . قَالَ فَسَارَ عَلِيٌّ شَيْئًا ثُمَّ وَقَفَ وَلَمْ يَلْتَفِتْ فَصَرَخَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى مَاذَا أُقَاتِلُ النَّاسَ قَالَ " قَاتِلْهُمْ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَدْ مَنَعُوا مِنْكَ دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلاَّ بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ " .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Yacquub — oo ah Ibnu Cabdirraxmaan Al-Qaari — oo ka weriyey Suhayl, oo ka weriyey aabihiis, oo ka weriyey Abuu Hurayrah, in Rasuulka Allah ﷺ uu yidhi maalintii Khaybar:
"Waan siin doonaa calankan nin jecel Allah iyo Rasuulkiisa, Allahna guusha ku furi doono gacantiisa." Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu yidhi: Weligay ma jeclaysan imaarada (hogaanka) maalintaas mooyaane. Wuxuu yidhi: Waan u soo istaagay iyadoo aan rajaynayo in la ii yeedho. Wuxuu yidhi: Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu u yeedhay Cali bin Abii Dhaalib wuuna siiyey calankii, wuxuuna ku yidhi: "Socoo ha soo jeesan ilaa Allah kugu furo guusha." Wuxuu yidhi: Cali xoogaa buu socday, markaasuu istaagay mana soo jeesan, kadibna wuxuu ku dhawaaqay: "Rasuulkii Allow, maxaan dadka kula dagaallamaa?" Wuxuu yidhi (ﷺ): "La dagaalan ilaa ay ka marag-furaan inaan ilaah jirin Allah mooyaane iyo in Muxammad yahay Rasuulka Allah. Hadday taas sameeyaan, waxay kaa xarrimeen dhiiggooda iyo xoolahooda, xaqa mooyaane, xisaabtooduna Allah bay u taalaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali ayaa la siiyey calanka, sababtoo ah wuxuu jeclaa Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ.
Dhacdadu waxay dhacday maalintii Khaybar. Nebigu ﷺ wuxuu sheegay inuu calanka siin doono qof jeclaa Allah iyo Rasuulkiisa, guushana Allah ku gaarsiin doono gacmihiisa; dabadeedna wuxuu siiyey Cali ibn Abii Daalib.
Calan la aqoonsan karo oo ololaha dagaal lagu tilmaami jiray ciidanka ama qayb ka mid ah ciidanka.
Lama weerari karo, hantidoodana lagama qaadi karo, marka laga reebo haddii ay jirto sabab sharci ah.
Dadku waxay ku dhawaaqi karaan iimaanka; Allah ayaa og daacadnimada qalbigooda, isaga ayaana ka xukuma.
Culimadu waxay hadallada Nebiga ﷺ ka fahmeen fadliga weyn ee Cali ibn Abii Daalib iyo muhiimadda ay leedahay in la jeclaado Allah iyo Rasuulkiisa. Qaybta ku saabsan dagaalku sidoo kale xad bay dejinaysaa: marka dadku ku dhawaaqaan qirashada iimaanka, naftooda iyo hantidoodu waa la dhowrayaa, marka laga reebo xaalad sharci ahaan bannaan. Daacadnimadooda gudaha Allah ayaa loo dhaafayaa; dadku xaq uma laha inay caddayn la’aan ku xukumaan.
- Ku dadaal jacaylka Allah iyo Rasuulkiisa adigoo si daacad ah u raacaya hanuunkooda.
- Marka hawl adag ku hortaallo, raadso tilmaamo cad ka hor intaadan tallaabo qaadin.
- Ixtiraam ilaalinta nafta iyo hantida dadka kale, xukunka ujeeddooyinka qarsoonna Allah u daa.
Werintan saxiixa ahi waxay ka tirsan tahay isla silsiladda werinnada ee ku saabsan ku dhawaaqidda fadliga iyo bixinta calanka.
Sahih Muslim · #6221 (Sahih)Werintan ku jirta Saxiix Muslim waxay si la xidhiidha uga warramaysaa dhacdooyinkii Cali ibn Abii Daalib ee Khaybar.
Sahih Muslim · #6223 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay si toos ah ugu jirtaa isla silsiladda, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa ololaha iyo calanka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.