Sahih Muslim, xadiiska 6223
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ - عَنْ أَبِي، حَازِمٍ عَنْ سَهْلٍ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، - وَاللَّفْظُ هَذَا - حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمَ خَيْبَرَ " لأُعْطِيَنَّ هَذِهِ الرَّايَةَ رَجُلاً يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ " . قَالَ فَبَاتَ النَّاسُ يَدُوكُونَ لَيْلَتَهُمْ أَيُّهُمْ يُعْطَاهَا - قَالَ - فَلَمَّا أَصْبَحَ النَّاسُ غَدَوْا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلُّهُمْ يَرْجُونَ أَنْ يُعْطَاهَا فَقَالَ " أَيْنَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ " . فَقَالُوا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ - قَالَ - فَأَرْسَلُوا إِلَيْهِ فَأُتِيَ بِهِ فَبَصَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي عَيْنَيْهِ وَدَعَا لَهُ فَبَرَأَ حَتَّى كَأَنْ لَمْ يَكُنْ بِهِ وَجَعٌ فَأَعْطَاهُ الرَّايَةَ فَقَالَ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا . فَقَالَ " انْفُذْ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِيهِ فَوَاللَّهِ لأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلاً وَاحِدًا خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ " .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis — ina Abii Xaazim — oo ka weriyey aabbihii Xaazim, kaas oo ka weriyey Sahl; sidoo kale waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid — waana ereyadan — waxaa nooga warramay Yacquub — ina Cabdirraxmaan — oo ka weriyey Abuu Xaazim: Waxaa ii warramay Sahl bin Sacad in Rasuulka Allah ﷺ uu yidhi maalintii Khaybar:
"Waxaan hubaal u siin doonaa calankan nin uu Allah gacantiisa ku furi doono guusha, kaas oo jecel Allah iyo Rasuulkiisa, Allah iyo Rasuulkiisuna ay jecel yihiin." Wuxuu yidhi: Dadku waxay habeennimadoodii ku dhammaysteen iyagoo isweydiinaya cidda la siin doono. Markii waagu beryay, dadku waxay u soo degdegeen Rasuulka Allah ﷺ, iyadoo mid kastaa rajaynayo in isaga la siiyo. Wuxuu yidhi: "Xaggee buu joogaa Cali bin Abii Daalib?" Waxay yidhaahdeen: "Rasuulkii Allow, indhaha ayaa xanuunaya." Wuxuu yidhi: "U dira oo keen." Waa la keenay, markaasuu Rasuulka Allah ﷺ candhuuf ku tufay indhihiisa wuuna u duceeyey, wuuna bogsaday ilaa uu noqday sidii qof aan wax xanuun ah qabin. Markaasuu calankii siiyey. Cali baa yidhi: "Rasuulkii Allow, waan la dagaallami doonaa ilaa ay annaga oo kale noqdaan." Wuxuu yidhi: "Si tartiib ah ugu soco ilaa aad ka degto barxaddooda, kadibna ugu yeedh Islaamka oo u sheeg waxa ku waajibay ee xaquuqda Allah. Waallaahi, haddii Allah kugu hanuuniyo hal qof oo keliya, taasi adiga way kaaga khayr badan tahay inaad hesho geela cascas ee ugu qaalisan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali wuxuu calanka ka helay Khaybar, waxaana lagu boorriyey inuu marka hore dadka ugu yeero Islaamka.
Dhacdadu waxay ka dhacday duullaankii Khaybar. Nebiga ﷺ ayaa Cali u magacaabay calan-side, iyadoo indhihiisu xanuunayeen; markii Nebigu ﷺ u duceeyeyna wuu bogsaday.
Astaanta lagu garto ee hoggaamiyuhu u dhiibi jiray taliye intii lagu jiray duullaan.
Waajibaadka Islaamka, sida iimaanka iyo cibaadooyinka waajibka ah.
Hanti qaali ah; isbarbardhiggu wuxuu muujinayaa qiimaha weyn ee qof iimaanka lagu hanuuniyo.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen fadliga gaarka ah ee Cali: Nebigu ﷺ wuxuu caddeeyey in Alle iyo Rasuulkiisu jecel yihiin. Werintu waxay kaloo baraysaa in dadka Islaamka loogu yeero oo waajibaadka loo sharxo ka hor dagaalka. Faalleeyayaashu waxay carrabka ku adkeeyaan in ujeeddadu aanay ahayn qasab, ee ay tahay hanuun: in Alle qof ku hanuuniyo iimaanka ayaa ka qiimo badan hanti adduun oo qaali ah.
- Marka hore dadka si deggan ugu sharax waxa iimaanku yahay iyo waajibaadka la socda.
- Guusha ha ku cabbirin oo keliya hanti ama guulo muuqda; sidoo kale qiimee qof ku hanuuna dadaalkaaga.
- Mas’uuliyadda sii qofka ku habboon, adigoo Alle talo saaranaya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.