Sahih Muslim, xadiiska 6238
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنِي مُصْعَبُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ نَزَلَتْ فِيهِ آيَاتٌ مِنَ الْقُرْآنِ - قَالَ - حَلَفَتْ أُمُّ سَعْدٍ أَنْ لاَ تُكَلِّمَهُ أَبَدًا حَتَّى يَكْفُرَ بِدِينِهِ وَلاَ تَأْكُلَ وَلاَ تَشْرَبَ . قَالَتْ زَعَمْتَ أَنَّ اللَّهَ وَصَّاكَ بِوَالِدَيْكَ وَأَنَا أُمُّكَ وَأَنَا آمُرُكَ بِهَذَا . قَالَ مَكَثَتْ ثَلاَثًا حَتَّى غُشِيَ عَلَيْهَا مِنَ الْجَهْدِ فَقَامَ ابْنٌ لَهَا يُقَالُ لَهُ عُمَارَةُ فَسَقَاهَا فَجَعَلَتْ تَدْعُو عَلَى سَعْدٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْقُرْآنِ هَذِهِ الآيَةَ { وَوَصَّيْنَا الإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا} { وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي} وَفِيهَا { وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا} قَالَ وَأَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَنِيمَةً عَظِيمَةً فَإِذَا فِيهَا سَيْفٌ فَأَخَذْتُهُ فَأَتَيْتُ بِهِ الرَّسُولَ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ نَفِّلْنِي هَذَا السَّيْفَ فَأَنَا مَنْ قَدْ عَلِمْتَ حَالَهُ . فَقَالَ " رُدُّهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ " . فَانْطَلَقْتُ حَتَّى إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أُلْقِيَهُ فِي الْقَبَضِ لاَمَتْنِي نَفْسِي فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ أَعْطِنِيهِ . قَالَ فَشَدَّ لِي صَوْتَهُ " رُدُّهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ " . قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْأَلُونَكَ عَنِ الأَنْفَالِ} قَالَ وَمَرِضْتُ فَأَرْسَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَانِي فَقُلْتُ دَعْنِي أَقْسِمْ مَالِي حَيْثُ شِئْتُ . قَالَ فَأَبَى . قُلْتُ فَالنِّصْفَ . قَالَ فَأَبَى . قُلْتُ فَالثُّلُثَ . قَالَ فَسَكَتَ فَكَانَ بَعْدُ الثُّلُثُ جَائِزًا . قَالَ وَأَتَيْتُ عَلَى نَفَرٍ مِنَ الأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرِينَ فَقَالُوا تَعَالَ نُطْعِمْكَ وَنَسْقِيكَ خَمْرًا . وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ تُحَرَّمَ الْخَمْرُ - قَالَ - فَأَتَيْتُهُمْ فِي حَشٍّ - وَالْحَشُّ الْبُسْتَانُ - فَإِذَا رَأْسُ جَزُورٍ مَشْوِيٌّ عِنْدَهُمْ وَزِقٌّ مِنْ خَمْرٍ - قَالَ - فَأَكَلْتُ وَشَرِبْتُ مَعَهُمْ - قَالَ - فَذُكِرَتِ الأَنْصَارُ وَالْمُهَاجِرُونَ عِنْدَهُمْ فَقُلْتُ الْمُهَاجِرُونَ خَيْرٌ مِنَ الأَنْصَارِ - قَالَ - فَأَخَذَ رَجُلٌ أَحَدَ لَحْيَىِ الرَّأْسِ فَضَرَبَنِي بِهِ فَجَرَحَ بِأَنْفِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيَّ - يَعْنِي نَفْسَهُ - شَأْنَ الْخَمْرِ { إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنْصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ}
Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah iyo Zuhayr bin Xarb, labadooduba waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Al-Xasan bin Muusa, waxaa nooga warramay Zuhayr, waxaa nooga warrabay Simaak bin Xarb, waxaa ii warramay Muscab bin Sacad, oo ka weriyey aabbihii, in aayado Qur’aan ah lagu soo dejiyey isaga. Wuxuu yiri: Hooyadii Sacad waxay ku dhaaratay inaysan weligeed la hadlayn ilaa uu diintiisa ka gaaloobo, aysanna cunayn waxna cabayn. Waxay tiri: ‘Waxaad sheegatay in Eebe kugu waaniyey inaad waalidkaaga wanaag u sameyso, aniguna hooyadaa baan ahay, arrintanna waan kugu amrayaa.’ Wuxuu yiri: Saddex maalmood bay sidaas ku jirtay ilaa ay miyir beeshay gaajo darteed. Markaas wiilkeeda oo la oran jiray Cumaara ayaa kacay oo biyo siiyey, iyaduna waxay bilowday inay Sacad habaarto. Sidaas daraadeed, Eebbe Korreeye oo Mahadsan wuxuu Qur’aanka ku soo dejiyey aayaddan: {Waxaan farannay insaanka inuu waalidkiisa wanaag u sameeyo} iyo {Haddii ay kula diriraan inaad wax ila wadaajiso oo aadan aqoon u lahayn, ha adeecin}, waxaana ku jira {Adduunyada si wanaagsan ula saaxiib labadooda}. Wuxuu yiri: Rasuulka Eebbe ﷺ wuxuu helay ganiimo aad u badan, waxaana ku jiray seef. Waan qaaday oo u keenay Rasuulka ﷺ, waxaanan iri: ‘Seef tan iigu dar xoolaha dheeraadka ah, waad og tahay xaalkeyga e.’ Wuxuu yiri: ‘Ku celi meeshii aad ka soo qaadatay.’ Waan baxay, markaan rabay inaan tuuro ayaan nafteydu i canaanatay, markaasaan ku noqday oo ku iri: ‘Isii.’ Cod dheer buu igu yiri: ‘Ku celi meeshii aad ka soo qaadatay!’ Wuxuu yiri: Markaas Eebbe Korreeye oo Mahadsan wuxuu soo dejiyey: {Waxay ku weydiinayaan ganiimada}. Wuxuu yiri: Waan bukooday, fariin baan u diray Nabiga ﷺ, wuuna ii yimid. Waxaan ku iri: ‘Ii ogolow inaan maalkeyga u qaybiyo sidii aan doono.’ Wuu diiday. Waxaan iri: ‘Barkeed?’ Wuu diiday. Waxaan iri: ‘Seddex meelood meel?’ Wuu aamusay, markaas kadib seddex meelood meel waa la ogolaaday. Wuxuu yiri: Waxaan u imid koox Ansaar iyo Muhaajiriin ah, waxayna yiraahdeen: ‘Kaaley, waan ku quudinaynaa oo khamri baan ku siinaynaa.’ Taasina waxay ahayd intaan khamriga la xaaraantinimeyn. Waxaan ugu tegay beer (Xash), waxayna haysteen madax geel oo la dubay iyo sibraar khamri ah. Waan la cunay oo la cabay. Markaas Ansaar iyo Muhaajiriin baa laga hadlay, waxaanan iri: ‘Muhaajiriintu way ka khayr badan yihiin Ansaarta.’ Nin baa qaatay laf ka mid ah madaxa geela oo igu dhuftay, sankayguna wuu dhaawacmay. Waxaan u imid Rasuulka Eebbe ﷺ oo uga warramay. Markaas Eebbe Korreeye oo Mahadsan wuxuu soo dejiyey aayadaha khamriga: {Khamriga, khamaarka, sanamyada, iyo falaaraha waa wasakh iyo camal Shaydaan}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sa'd wuxuu Alle adeecay, haddana hooyadii si wanaagsan ayuu ula dhaqmay.
Hooyadii Sa'd waxay ku cadaadisay inuu diintiisa ka tanaasulo. Aayadaha Suuradda al-Cankabuut 29:8 iyo Luqmaan 31:15 waxay bareen inuusan ku adeecin arrimaha ka hor imanaya iimaanka, balse uu nolosha adduunka si wanaagsan ula dhaqmo.
Qaniimada dagaalka; qaybinteeda waxaa lagaga hadlay Suuradda al-Anfaal.
Ansaartu waxay ahaayeen dadkii Madiina ku soo dhoweeyey oo caawiyey; Muhaajiriintuna waxay ahaayeen muslimiintii Maka uga soo haajiray Madiina.
Qaybta ugu badan ee hantida uu Sa'd dardaaran ahaan u qoondayn karay, kaddib tilmaantii Nebiga ﷺ.
Culimada waxay aayadaha Sa'd ku saabsan ka fahmeen in waalidka aan la adeecin marka ay qofka ugu yeerayaan gaalnimo ama dembi, iyadoo ixtiraamka iyo la dhaqanka wanaagsan ay weli waajib yihiin. Qisada dardaarankiisu waxay saldhig u tahay xeerka dhigaya in dardaaran loo sameeyo qof aan dhaxle ahayn aanu ka badnaan karin saddex-meelood meel hantida, haddii aanay dhaxlayaashu oggolaan mooyee. Werinta qaniimada dagaalku waxay adkaynaysaa in qofna aanu iskiis u qaadan karin qayb. Culimadu waxay sheegeen in cabbidda khamrigu dhacdadan ka horraysay mamnuucidda; aayadihii Qur'aanka ee dambe ayaa xaaraantinimeeyey.
- Waalidka ku adeec waxa wanaagsan, balse si ixtiraam leh uga diid marka ay kugu booriyaan dembi ama gaalnimo.
- Waalidka ula dhaqan daryeel iyo edeb wanaagsan, xataa marka aadan fulin karin codsigooda.
- Ixtiraam xeerarka hantida iyo dhaxalka; ha qaadan qayb aan laguu qoondeyn.
Werintan saxiixa ah ee isla kitaabkan ku jirta waxay sidoo kale iftiiminaysaa maqaamka iyo fadliga gaarka ah ee Sa'd ibn Abi Waqqas.
Sahih Muslim · #6237 (Sahih)Werintan uu soo tebiyey aabbihii Sa'd waxay dhammaystiraysaa wararka ku saabsan fadligiisa ee ku jira Saxiix Muslim.
Sahih Muslim · #6240 (Sahih)Werintan saxiixa ah waxay iyaduna aayad Qur'aan ah ku xidhaysaa Sa'd, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka macnaha guud ee wararka isaga ku saabsan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.