Sahih Muslim, xadiiska 6492
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا - وَاللَّفْظُ، لاِبْنِ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ أُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِذَا أَتَى عَلَيْهِ أَمْدَادُ أَهْلِ الْيَمَنِ سَأَلَهُمْ أَفِيكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ حَتَّى أَتَى عَلَى أُوَيْسٍ فَقَالَ أَنْتَ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ نَعَمْ . قَالَ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ قَالَ نَعَمْ . قَالَ فَكَانَ بِكَ بَرَصٌ فَبَرَأْتَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ قَالَ نَعَمْ . قَالَ لَكَ وَالِدَةٌ قَالَ نَعَمْ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يَأْتِي عَلَيْكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ مَعَ أَمْدَادِ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ كَانَ بِهِ بَرَصٌ فَبَرَأَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ لَهُ وَالِدَةٌ هُوَ بِهَا بَرٌّ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ فَافْعَلْ " . فَاسْتَغْفِرْ لِي . فَاسْتَغْفَرَ لَهُ . فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ الْكُوفَةَ . قَالَ أَلاَ أَكْتُبُ لَكَ إِلَى عَامِلِهَا قَالَ أَكُونُ فِي غَبْرَاءِ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَىَّ . قَالَ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ حَجَّ رَجُلٌ مِنْ أَشْرَافِهِمْ فَوَافَقَ عُمَرَ فَسَأَلَهُ عَنْ أُوَيْسٍ قَالَ تَرَكْتُهُ رَثَّ الْبَيْتِ قَلِيلَ الْمَتَاعِ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يَأْتِي عَلَيْكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ مَعَ أَمْدَادِ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ كَانَ بِهِ بَرَصٌ فَبَرَأَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ لَهُ وَالِدَةٌ هُوَ بِهَا بَرٌّ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ فَافْعَلْ " . فَأَتَى أُوَيْسًا فَقَالَ اسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ أَنْتَ أَحْدَثُ عَهْدًا بِسَفَرٍ صَالِحٍ فَاسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ اسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ أَنْتَ أَحْدَثُ عَهْدًا بِسَفَرٍ صَالِحٍ فَاسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ لَقِيتَ عُمَرَ قَالَ نَعَمْ . فَاسْتَغْفَرَ لَهُ . فَفَطِنَ لَهُ النَّاسُ فَانْطَلَقَ عَلَى وَجْهِهِ . قَالَ أُسَيْرٌ وَكَسَوْتُهُ بُرْدَةً فَكَانَ كُلَّمَا رَآهُ إِنْسَانٌ قَالَ مِنْ أَيْنَ لأُوَيْسٍ هَذِهِ الْبُرْدَةُ
Waxaa nooga warramay Isxaaq bin Ibraahiim al-Xansali, Maxamed bin al-Muthanna, iyo Maxamed bin Bashaar — Isxaaq wuxuu yiri: 'Waa naloo warramay,' halka labada kale ay yiraahdeen: 'Waa naloo xaddiithiyey' — erayaduna waa kuwa Ibn al-Muthanna — waxaa nooga warramay Mucadh bin Hishaam, waxaa iga warramay aabbahay, oo ka weriyey Qataadah, oo ka weriyey Zuraarah bin Awfah, oo ka weriyey Usayr bin Jaabir, kaas oo yiri: Markii ay yimaadaan ciidamada gurmadka ah ee reer Yaman, Cumar bin al-Khadhaab wuxuu weydiin jiray: 'Ma idinku jiraa Uways bin Caamir?' Wuxuu sii waday weydiinta ilaa uu ka helay Uways, markaasuu ku yiri: 'Adigu ma Uways bin Caamir baad tahay?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Ma qabiilka Murad baad ka tahay, kadibna Qaran?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Ma baras baad lahayd oo waad ka bogsootay marka laga reebo meel lacagta dirhamka le'eg?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Hooyo ma leedahay?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh:
"Waxaa idiin imaan doona Uways bin Caamir oo la socda gurmadka reer Yaman, oo ka tirsan Murad, kadibna Qaran. Baras buu lahaa wuuna ka bogsooday marka laga reebo meel dirham le'eg. Hooyo ayuu leeyahay oo uu aad ugu wanaagsan yahay. Hadduu Allah ku dhaarto, Allah wuu ka aqbali lahaa. Haddaad awooddo, weydiiso inuu Allah kuu dembidhaaf weydiiyo." Sidaas darteed, ii dembidhaaf weydii.' Markaasuu u dembidhaaf weydiiyey. Cumar wuxuu ku yiri: 'Xaggee baad rabtaa inaad aaddo?' Wuxuu yiri: 'Kufa.' Cumar wuxuu yiri: 'Ma kuu qoraa warqad aan u dirayo gudoomiyaha halkaas?' Wuxuu yiri: 'Waxaan jeclahay inaan dadka dhexdiisa ku noolaado anigoon la garanayn.' Sanadkii xigay, nin sharaf leh oo reer Kufa ah ayaa Xajj soo gutay oo Cumar la kulmay. Wuxuu ka weydiiyey Uways. Wuxuu yiri: 'Waxaan uga tagay isagoo guri duug ah deggan oo agab yar haysta.' Cumar wuxuu yiri: 'Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: "Waxaa idiin imaan doona Uways bin Caamir oo la socda gurmadka reer Yaman, oo ka tirsan Murad, kadibna Qaran. Baras buu lahaa wuuna ka bogsooday marka laga reebo meel dirham le'eg. Hooyo ayuu leeyahay oo uu aad ugu wanaagsan yahay. Hadduu Allah ku dhaarto, Allah wuu ka aqbali lahaa. Haddaad awooddo, weydiiso inuu Allah kuu dembidhaaf weydiiyo." Markaasuu Uways u yimid oo ku yiri: 'Allah ii dembidhaaf weydii.' Uways wuxuu yiri: 'Adigu waxaad ka timid safar sharafta leh (Xajj), adigu ii dembidhaaf weydii.' Ninkii wuxuu yiri: 'Ii dembidhaaf weydii.' Uways wuxuu mar kale yiri: 'Adigu waxaad ka timid safar sharafta leh, adigu ii dembidhaaf weydii.' Uways wuxuu yiri: 'Cumar ma la kulantay?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Markaasuu u dembidhaaf weydiiyey. Dadkii way ogaadeen arrinkiisa, markaasuu wejigiisii hore u sii watay oo wuu ka tegay. Usayr wuxuu yiri: 'Waxaan huwiyey maro, markasta oo qof arko wuxuu oran jiray: "Uways xaggeebuu maradan ka keenay?"'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Daryeelka Uways u hayay hooyadii iyo is-hoosaysiintiisu waxay muujinayaan cibaadadiisa gaarka ah.
Dad ka yimid Yaman oo ciidanka ku biiray si ay taageero u siiyaan.
Lacag qalin ah; halkan qoraalku wuxuu ku tilmaamayaa cabbirka meesha yar ee maqaarka ka hadhay.
In Alle laga baryo inuu qof dembiyadiisa dhaafo.
Culimo hore sida an-Nawawi waxay arrintan ka fahmeen in cibaadada daacadda ahi aanay ku xidhnayn maamuus ama hanti: Uways wuxuu nolol fudud ka doortay warqad talo-soo-jeedin ah oo uu u gudbin lahaa guddoomiyaha. Werintani waxay adkaynaysaa fadliga weyn ee hooyada loo sama-falo iyo qiimaha Alle dembi-dhaaf looga baryo. Codsigii Cumar wuxuu muujinayaa in qof cibaado badan laga codsan karo inuu duco sameeyo, iyadoo aan darajadiisa laga dhigan hab lagu helo maamuus adduun. Sida Uways uga gaabsaday inuu caan noqdo waxay muujinaysaa muhiimadda is-hoosaysiinta iyo daacadnimada.
- Maalin kasta waqti u qoondee daryeelka wanaagsan iyo u fiirsashada waalidkaa.
- Raadi raalli ahaanshaha Alle halkii aad ka raadin lahayd aqoonsi, maamuus ama mudnaan gaar ah.
- Si daacad ah Alle dembi-dhaaf ugu bari dadka kale, adiguna is-hoosaysii marka dadku ku ammaanaan.
Werintan Saxiix Muslim waxay ka mid tahay werinno isku taxane ah oo ku saabsan Uways, waxayna sii faahfaahinaysaa wanaaggiisa.
Sahih Muslim · #6491 (Sahih)Werintan ku jirta Saxiix Muslim waxay sidoo kale ka warramaysaa Uways iyo xidhiidhkiisa gaarka ah ee hooyadii.
Sahih Muslim · #6493 (Sahih)Werintan Saxiix Muslim waxay la jaanqaadaysaa werinnada ku saabsan Uways iyo cibaadadiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.