Sahih Muslim, xadiiska 6633
Waxaa weriyey Umm Kulthum bint Uqba. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Humayd ibn Abd ar‑Rahman ibn Awf
- 1Harmala ibn Yahyawuxuu u sheegay Muslimحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى
- 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Humayd ibn Abd ar‑Rahman ibn Awfحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّ أُمَّهُ أُمَّ كُلْثُومٍ بِنْتَ عُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ، وَكَانَتْ، مِنَ الْمُهَاجِرَاتِ الأُوَلِ اللاَّتِي بَايَعْنَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَقُولُ " لَيْسَ الْكَذَّابُ الَّذِي يُصْلِحُ بَيْنَ النَّاسِ وَيَقُولُ خَيْرًا وَيَنْمِي خَيْرًا " . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَمْ أَسْمَعْ يُرَخَّصُ فِي شَىْءٍ مِمَّا يَقُولُ النَّاسُ كَذِبٌ إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ الْحَرْبُ وَالإِصْلاَحُ بَيْنَ النَّاسِ وَحَدِيثُ الرَّجُلِ امْرَأَتَهُ وَحَدِيثُ الْمَرْأَةِ زَوْجَهَا .
Waxaa ii warramay Xarmala binu Yaxya, waxaa noo sheegay Ibnu Wahb, waxaa ii sheegay Yuunus, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, waxaa ii sheegay Xumayd binu Cabdirraxmaan binu Cowf, in hooyadiis Ummu Kaltuum bintu Cuqba binu Abii Mucayd, oo ahayd dumarkii ugu horreeyey ee soo hijrooday ee la baycay Nabiga ﷺ, ay u sheegtay inay maqashay Rasuulka Allah ﷺ oo leh:
"Beenlowgu ma aha kan dadka dhexdooda heshiisiiya oo wanaag sheega ama wanaag gaarsiiya." Ibnu Shihaab wuxuu yiri: "Ma aanan maqlin in wax dadku been u yaqaanno loo oggolaado marka laga reebo saddex: dagaalka, heshiisiinta dadka dhexdiisa, iyo hadalka ninka xaaskiisa iyo hadalka naagta ninkeeda."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dib-u-heshiisiintu waxay adeegsan kartaa hadallo wanaagsan si loo soo afjaro murannada.
In la heshiisiiyo dadka is haya oo la hagaajiyo xiriirka ka dhexeeya.
In la gudbiyo ama la xoojiyo hadallo wanaagsan si loo taageero isu-soo-dhowaanshaha iyo nabadda.
Culimada waxay sharxaan in dadka heshiisiinaya ay gudbin karaan ama samayn karaan hadallo wanaagsan si dadka isu soo dhaweeyaan, haddii aanay taasi keenayn dulmi, luminta xuquuq ama waxyeello. Ka-reebitaanka la sheegay waa mid xaddidan mana aha oggolaansho khiyaano: waxaa habboon in la adeegsado hadallo run ah oo heshiisiin leh, oo aan been loo sheegin si dan gaar ah loo helo. Tixraaca lammaanaha is qaba wuxuu khuseeyaa hadallada soo celiya kalgacalka dhexdooda, mana khuseeyo qarin xuquuq ama oggolaanshaha waxyeello.
- Marka muran dhaco, marka hore dhinacyada isu soo dhawee adigoo adeegsanaya hadallo run ah oo naxariis leh.
- Ha gudbin hadallo dhaawac leh haddii ay colaadda sii hurinayaan.
- Marna ha u adeegsan fursadda hadallada heshiisiinta inaad ku qariso xuquuq ama qof ku waxyeellayso.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa hagaajinta xiriirrada, waxayna dhammaystiraysaa muhiimadda dib-u-heshiisiinta.
Sahih Muslim · #6632 (Sahih)Waxay ku jirtaa isla qaybta, waxayna iftiiminaysaa fadliga hagaajinta xiriirrada wanaagsan.
Sahih al-Bukhari · #27 (Sahih)Werintani waxay bixisaa aragti anshaxeed oo ballaadhan oo ku saabsan hadal taxaddar leh oo daacad ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.