Sahih Muslim, xadiiska 6636
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ إِنَّ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلاَ أُنَبِّئُكُمْ مَا الْعَضْهُ هِيَ النَّمِيمَةُ الْقَالَةُ بَيْنَ النَّاسِ " . وَإِنَّ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الرَّجُلَ يَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ صِدِّيقًا وَيَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ كَذَّابًا " .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Al-Muthanna iyo Ibnu Bashshaar, waxay yidhaahdeen: Waxaa nooga warramay Muxammad bin Jacfar, waxaa nooga warramay Shucbah, waxaan maqlay Abuu Isxaaq oo ka warramaya Abii Al-Axwas, kaasoo ka warramaya Cabdullaahi bin Mascuud, wuxuu yidhi: Xaqiiqdii Muxammad ﷺ wuxuu yidhi:
"Miyaanan idin ogeysiin waxa uu yahay 'al-cadu'? Waa 'namiimah' (xan-qaadista), oo ah hadallada dadka dhexdooda la isku gaarsiiyo si loo abuuro khilaaf." Oo xaqiiqdii Muxammad ﷺ wuxuu yidhi: "Qofku run buu sheegaa ilaa laga qoro inuu yahay run-sheegaha (Siddiiq), beenna wuu sheegaa ilaa laga qoro inuu yahay beenaale (Kaddaab)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Runta ayaa qofka dhistaa; hadallada dadka la isu gudbiyana waxay abuuraan kala qaybsanaan.
Magac loo adeegsado xanta ama hadalka waxyeellada leh; halkan waxaa lagu fasiray namimah.
In hadallo ama sheekooyin dad dhexdooda la isugu gudbiyo si ay muran iyo kala qaybsanaan u abuuraan.
Tusaale-macne ah oo tilmaamaya sumcadda iyo dabeecadda qofku ku dhisto ku celcelinta runta ama beenta.
Culimada tafsiirka xadiiska ee hore, oo uu ka mid yahay Imaam an-Nawawi, waxay namimah ku fasireen in hadallo la isu gudbiyo iyadoo ujeeddadu tahay ama natiijadu noqoto in dadka la isku diro. Digniintu waxay khusaysaa gudbinta waxyeellada leh, mana khusayso war kasta oo si taxaddar iyo sharciyad leh loo gudbiyo si dulmi looga hortago. Hadalka labaad wuxuu adkaynayaa in doorashooyinka soo noqnoqda ay dhisaan dabeecadda lagu yaqaan qofka; culimadu waxay arrintan ku xidhaan waajibka ah in runta lagu hadlo lagana fogaado beenta.
- Ha gudbin hadal dhaawac leh ilaa aad hubiso ujeeddadiisa, duruufihiisa iyo dhibaatada ka dhalan karta.
- Runta si joogto ah ugu hadal, xataa marka beentu u muuqato mid muddada gaaban kuu fududaynaysa.
- Haddii qof kuu keeno xanta, ha sii hurin kala qaybsanaanta; hadalkana u leexi dib-u-heshiisiin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.