Sahih Muslim, xadiiska 6723
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا أَبِي وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ قَالُوا حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ " إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ فِي ذَلِكَ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ فِي ذَلِكَ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يُرْسَلُ الْمَلَكُ فَيَنْفُخُ فِيهِ الرُّوحَ وَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ بِكَتْبِ رِزْقِهِ وَأَجَلِهِ وَعَمَلِهِ وَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ فَوَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلاَّ ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلاَّ ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا " .
Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, waxaa nooga warramay Abu Mu'aawiyah iyo Waki', sidoo kale waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdullaahi bin Numayr al-Hamdaani — erayaduna waa kiisa — wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay aabbahay, Abu Mu'aawiyah iyo Waki', waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Al-Acmash, oo ka weriyey Sayd bin Wahb, oo ka weriyey Cabdullaahi, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Rasuulka Allah ﷺ isagoo ah kan runta sheega ee runta lagu ogyahay:
"Midkiin waxaa lagu ururiyaa abuurkiisa caloosha hooyadiis afartan maalmood, kadibna wuxuu noqdaa dhiig xinjir ah muddo taas la mid ah, kadibna wuxuu noqdaa hilibka la calaanjiyo muddo taas la mid ah. Kadibna waxaa la soo diraa Malagga oo ku neefa ruuxda, laguna amraa afar kelmadood: inuu qoro risiqdiisa, ajalkiisa, camalkiisa, iyo inuu yahay shaqi ama saciid. Waxaan ku dhaartay Kan aan ilaah kale jirin isaga mooyaane, midkiin wuxuu sameeyaa camalka dadka Jannada ilaa inta u dhaxeysa isaga iyo Jannada ay ka noqoto hal dhudhun, balse waxaa ka hormarta qoraalka qaddarka, markaasuu sameeyaa camalka dadka Naarta oo wuu galaa. Midkiinna wuxuu sameeyaa camalka dadka Naarta ilaa inta u dhaxeysa isaga iyo Naarta ay ka noqoto hal dhudhun, balse waxaa ka hormarta qoraalka qaddarka, markaasuu sameeyaa camalka dadka Jannada oo wuu galaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alle wuxuu og yahay nolosha qof kasta, balse qofku weli mas’uul ayuu ka yahay camalladiisa.
Marxalad ka mid ah koritaanka qofka ee uurka, sida werintu tilmaamayso.
Marxaladda xigta ee koritaanka qofka ka hor inta aan ruuxa lagu afuufin.
Cilmiga iyo qaddarka Alle ee hore loo dejiyey ayaa rumooba; taasi qofka kama qaaddo mas’uuliyadda doorashooyinkiisa.
Culimada hore waxay adkeeyaan in qaddarka Alle iyo mas’uuliyadda qofku is waafaqaan: Alle wuu og yahay oo wuu qoraa nolosha qofka, halka dadkuna ay camal falaan oo lagula xisaabtamo. Digniinta ku saabsan isbeddel dhici kara dhammaadka nolosha qofka waxay ku boorrinaysaa is-hoosaysiin, ku sugnaansho daacad ah iyo in Alle laga baryo dhammaad wanaagsan; sabab uma aha quus ama in si go’an loo xukumo halka uu qofku ku dambayn doono.
- Maalin kasta si daacad ah u camal fal, Alle-na ka bari inuu kugu sugo jidka toosan ilaa dhammaadka noloshaada.
- Marnaba qaddarka Alle cudurdaar uga dhigan dayacaad; masuuliyadda doorashooyinkaaga qaado, khaladaadkana ka dib Alle u noqo.
- Ha ku xukumin halka qof ku dambayn doono adigoo ku salaynaya xaalad keliya; rajee naxariista Alle, ugana cabso si is-hoosaysiin leh.
Noocan ka midka ah afartankii xadiis ee caanka ahaa ee Imaam an-Nawawi wuxuu ka hadlayaa isla marxaladaha abuurista, qaddarka iyo digniinta ku saabsan in lagu sugnaado jidka toosan.
Sahih Muslim · #6721 (Sahih)Werintan oo isla cutubka Saxiix Muslim ku jirta waxay iyaduna ka hadlaysaa abuurista uurka ku jirta iyo qorista nolosha qofka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.