Sahih Muslim, xadiiska 6726
Waxaa weriyey Hudhaifa ibn Usaid al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Hudhaifa ibn Usaid al-Ghifari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو، بْنُ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ، أَنَّ عَامِرَ بْنَ وَاثِلَةَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، يَقُولُ الشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَالسَّعِيدُ مَنْ وُعِظَ بِغَيْرِهِ . فَأَتَى رَجُلاً مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقَالُ لَهُ حُذَيْفَةُ بْنُ أَسِيدٍ الْغِفَارِيُّ فَحَدَّثَهُ بِذَلِكَ مِنْ قَوْلِ ابْنِ مَسْعُودٍ فَقَالَ وَكَيْفَ يَشْقَى رَجُلٌ بِغَيْرِ عَمَلٍ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ أَتَعْجَبُ مِنْ ذَلِكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا مَرَّ بِالنُّطْفَةِ ثِنْتَانِ وَأَرْبَعُونَ لَيْلَةً بَعَثَ اللَّهُ إِلَيْهَا مَلَكًا فَصَوَّرَهَا وَخَلَقَ سَمْعَهَا وَبَصَرَهَا وَجِلْدَهَا وَلَحْمَهَا وَعِظَامَهَا ثُمَّ . قَالَ يَا رَبِّ أَذَكَرٌ أَمْ أُنْثَى فَيَقْضِي رَبُّكَ مَا شَاءَ وَيَكْتُبُ الْمَلَكُ ثُمَّ يَقُولُ يَا رَبِّ أَجَلُهُ . فَيَقُولُ رَبُّكَ مَا شَاءَ وَيَكْتُبُ الْمَلَكُ ثُمَّ يَقُولُ يَا رَبِّ رِزْقُهُ . فَيَقْضِي رَبُّكَ مَا شَاءَ وَيَكْتُبُ الْمَلَكُ ثُمَّ يَخْرُجُ الْمَلَكُ بِالصَّحِيفَةِ فِي يَدِهِ فَلاَ يَزِيدُ عَلَى مَا أُمِرَ وَلاَ يَنْقُصُ " .
Abu Daahir, Axmed bin Camr bin Sarx ayaa ii sheegay: Ibn Wahb ayaa noo warramay: Camr bin Xaarith ayaa iga warramay Abuu Zubayr Al-Makki, in Caamir bin Waathilah uu uga warramay inuu maqlay Cabdullaahi bin Mascuud oo leh:
"Qofka liibaanay waa kan uurka hooyadiis ku liibaanay, qofka shaqaysadayna waa kan lagu waaniyo waxa ku dhacay dadka kale." Kadib wuxuu u tagay nin ka mid ah Asxaabtii Rasûlullah ﷺ oo la odhan jiray Xudhayfa bin Usayd Al-Qifaari, wuxuuna uga warramay hadalkaas Ibn Mascuud. Ninkii baa yidhi: "Sidee buu qof ugu shaqaysan karaa isagoon samayn fal xun?" Markaasuu ninkii ku yidhi: "Ma la yaaban tahay arrintaas? Anigu waxaan maqlay Rasûlullah ﷺ oo leh: 'Marka ay afartan iyo laba habeen ka soo wareegaan markii shahwadu gasho uurka, Allah wuxuu u diraa Malag, kaas oo sawira ilmaha, una abuura maqalkiisa, araggiisa, maqaarkiisa, hilibkiisa iyo lafahiisa. Kadib Malagu wuxuu yidhaahdaa: "Rabbigayow, ma lab mise dheddig?" Rabbigaana wuxuu go'aamiyaa wuxuu doono, Malaguna wuu qoraa. Kadib Malagu wuxuu yidhaahdaa: "Rabbigayow, intee buu noolaanayaa?" Rabbigaana wuxuu go'aamiyaa wuxuu doono, Malaguna wuu qoraa. Kadib Malagu wuxuu yidhaahdaa: "Rabbigayow, risqigiisu waa maxay?" Rabbigaana wuxuu go'aamiyaa wuxuu doono, Malaguna wuu qoraa. Kadib Malagu wuxuu soo baxaa isagoo gacanta ku haya saxiifadda, mana kordhiyo mana nusqaamiyo waxa lagu amray.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu malaa’ig u diraa inay qorto samaysanka uurjiifka iyo qaddarkiisa nololeed.
Dheecaanka taranka ee uurjiifku ka samaysmo.
Waxa qofku helo oo nolol-maalmeedkiisa ah, sida cunto iyo agabka nolosha.
Arrimaha malaa’igta loo diro inay qorto amarka Allah.
Culimadu waxay sharxaan in aqoonta iyo qaddarka Allah ay wax walba koobaan, balse taasi aysan meesha ka saarayn mas’uuliyadda qofka ee ficilladiisa. Hadalka ku saabsan qofka uurka hooyadii ku ah ayaan guulaysanayn wuxuu tilmaamayaa aqoonta iyo qaddarka Allah ee hore, mana aha khasab qofka ka qaadaya xorriyadda ficilka. Hadalka ah in qofka guulaysta uu wax ka barto dadka kale wuxuu dhiirrigelinayaa in laga barto cawaaqibta doorashooyinkooda. Afarta madhhab ee fiqiga Sunniga ahi waxay wada aqoonsan yihiin rumaynta qaddarka Ilaahay iyo mas’uuliyadda dadka ee ficilladooda.
- Wax ka baro cawaaqibta doorashooyinka dadka kale, khaladaadkooduna ha kugu dhiirrigeliyaan inaad si ka wanaagsan u dhaqanto.
- Allah weydiiso hanuun, kana masuul noqo doorashooyinkaaga, xitaa markaad ku kalsoon tahay qaddarkiisa.
- Si taxaddar leh uga hadal aakhirka qofka; Allah oo keliya ayaa si buuxda u og.
Xadiiskani wuxuu ku dhow yahay isla qaybta Saxiix Muslim, wuxuuna soo bandhigayaa warin la xiriirta mawduuca.
40 Hadith van an-Nawawi · #4 (Sahih)Xadiiskan caanka ah wuxuu sheegaa sida malaa’igta loogu diro inay qorto cimriga, rizqiga iyo aakhirka qofka.
40 Hadith van an-Nawawi · #19 (Sahih)Dardaaranka ah in la dadaalo oo Allah gargaar la weydiisto wuxuu caddeynayaa in rumaynta qaddarku la socoto dadaal.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.