Sahih Muslim, xadiiska 7483
Waxaa weriyey Usama ibn Zaid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Usama ibn Zaid
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كُرَيْبٍ - قَالَ يَحْيَى وَإِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قِيلَ لَهُ أَلاَ تَدْخُلُ عَلَى عُثْمَانَ فَتُكَلِّمَهُ فَقَالَ أَتُرَوْنَ أَنِّي لاَ أُكَلِّمُهُ إِلاَّ أُسْمِعُكُمْ وَاللَّهِ لَقَدْ كَلَّمْتُهُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ مَا دُونَ أَنْ أَفْتَتِحَ أَمْرًا لاَ أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ فَتَحَهُ وَلاَ أَقُولُ لأَحَدٍ يَكُونُ عَلَىَّ أَمِيرًا إِنَّهُ خَيْرُ النَّاسِ . بَعْدَ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يُؤْتَى بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْقَى فِي النَّارِ فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُ بَطْنِهِ فَيَدُورُ بِهَا كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِالرَّحَى فَيَجْتَمِعُ إِلَيْهِ أَهْلُ النَّارِ فَيَقُولُونَ يَا فُلاَنُ مَا لَكَ أَلَمْ تَكُنْ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ فَيَقُولُ بَلَى قَدْ كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلاَ آتِيهِ وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ " .
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Yaxye, Abuu Bakar bin Abii Sheybah, Muxammad bin Cabdullaahi bin Numeyr, Isxaaq bin Ibraahiim, iyo Abuu Kurayb — erayaduna waa kuwa Abuu Kurayb — waxay yiraahdeen Yaxye iyo Isxaaq:
"Waa naloo warramay," halka kuwa kalena yiraahdeen: "Waxaa nooga warramay Abuu Mucawiyah." Waxaa nooga warramay Al-Acmash oo ka weriyey Shaqiiq oo ka weriyey Usaamah bin Seyd oo yiri: Waxaa lagu yiri: "Miyaadan u gelin Cusmaan oo aadan la hadlin?" Wuxuu yiri: "Ma waxaad u malaynaysaan inaan la hadlay Cusmaan mooyaane aan idin maqashiinayo? Wallaahi, waan la hadlay isaga aniga iyo isaga dhexdeenna, mana jeclayn inaan furo arrin aanan jeclayn inaan noqdo qofka ugu horreeya ee fura. Mana oranayo qof madax ii ah: 'Adigu waxaad tahay dadka ugu khayr badan,' ka dib markii aan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: 'Waxaa la keeni doonaa nin Maalinta Qiyaame, dabadeedna lagu tuuri doonaa Naarta, markaasay soo daataan xiidmihiisu, wuxuuna ku wareegaa iyaga sida dameerku ugu wareego shiidka. Waxaa isu soo urura dadka Naarta, waxayna dhahaan: Hebelow maxaa kugu dhacay? Miyaadan amri jirin wanaagga oo aadan ka reebi jirin xumaanta? Wuxuu yiraahdaa: Haa, waan amri jiray wanaagga laakiin ma samayn jirin, waanan ka reebi jiray xumaanta laakiin waan samayn jiray.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka dadka wanaagga faraya waa inuu isaguna ku dhaqmaa waxa uu dadka farayo.
Dadka ku boorrinta waxa Alle faray iyo waxa xaq iyo wanaag ah.
Dadka looga digo waxa Alle xaaraantimeeyey iyo waxa waxyeello ama caddaalad-darro ah.
Xubnaha caloosha ku jira; werintani waxay ku tilmaamaysaa cadaabta daran ee Naarta dhexdeeda.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in wanaagga la faro, xumaantana la reebo ay tahay masuuliyad weyn: hadalku kalsoonidiisa wuu lumiyaa marka qofku isagu sameeyo waxa ka soo horjeeda. Digniintu macnaheedu ma aha in qofku aamuso ilaa uu kaamil noqdo; waa inuu wanaagga dadka ku boorriyaa isla markaana si daacad ah ugu dadaalaa inuu ficilladiisa hagaajiyo. Usama ibnu Zayd wuxuu sidoo kale muujinayaa in talada hoggaamiye si gaar ah loo siin karo, loogumana talagelin inay noqoto ismuujin dadweyne. Afarta mad-habood ee sunniga ahi waxay wanaagga faridda iyo xumaanta reebidda u aqoonsan yihiin waajib diini ah, iyadoo la tixgelinayo aqoon, xikmad iyo ka fogaanshaha waxyeello ka weyn.
- Maalin kasta dooro hal waano oo wanaagsan oo aad adiguna isku daydo inaad isla maalintaas ku dhaqanto.
- Ka hor intaadan qof canaanan, si daacad ah u eeg inaad adigu khaladkaas samayso, kuna dadaal inaad is hagaajiso.
- Hoggaamiyeyaasha iyo dadka kale talo daacad ah ugu dhiib xikmad, hana u adeegsan talo qarsoodi ah inaad isku muujiso.
Werintani waxay xustaa isla digniintaas, waxayna caddaynaysaa jawaabtii Usama ee ku saabsanayd in hoggaamiyaha si gaar ah loola hadlo.
Sahih Muslim · #7485 (Sahih)Werintani waxay la jaanqaadaysaa digniinta culus ee ku socota qofka dadka ku boorriya dhaqanka wanaagsan balse isagu si kale u dhaqma.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.