Sahih Muslim, xadiiska 904
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الأُمَوِيُّ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كَامِلٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ صَلاَةً فَلَمَّا كَانَ عِنْدَ الْقَعْدَةِ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أُقِرَّتِ الصَّلاَةُ بِالْبِرِّ وَالزَّكَاةِ - قَالَ - فَلَمَّا قَضَى أَبُو مُوسَى الصَّلاَةَ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ أَيُّكُمُ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَأَرَمَّ الْقَوْمُ ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمُ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا فَأَرَمَّ الْقَوْمُ فَقَالَ لَعَلَّكَ يَا حِطَّانُ قُلْتَهَا قَالَ مَا قُلْتُهَا وَلَقَدْ رَهِبْتُ أَنْ تَبْكَعَنِي بِهَا . فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا قُلْتُهَا وَلَمْ أُرِدْ بِهَا إِلاَّ الْخَيْرَ . فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَمَا تَعْلَمُونَ كَيْفَ تَقُولُونَ فِي صَلاَتِكُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَنَا فَبَيَّنَ لَنَا سُنَّتَنَا وَعَلَّمَنَا صَلاَتَنَا فَقَالَ " إِذَا صَلَّيْتُمْ فَأَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ ثُمَّ لْيَؤُمَّكُمْ أَحَدُكُمْ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا قَالَ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ فَقُولُوا آمِينَ . يُجِبْكُمُ اللَّهُ فَإِذَا كَبَّرَ وَرَكَعَ فَكَبِّرُوا وَارْكَعُوا فَإِنَّ الإِمَامَ يَرْكَعُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَتِلْكَ بِتِلْكَ وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ . يَسْمَعُ اللَّهُ لَكُمْ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . وَإِذَا كَبَّرَ وَسَجَدَ فَكَبِّرُوا وَاسْجُدُوا فَإِنَّ الإِمَامَ يَسْجُدُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَتِلْكَ بِتِلْكَ . وَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْقَعْدَةِ فَلْيَكُنْ مِنْ أَوَّلِ قَوْلِ أَحَدِكُمُ التَّحِيَّاتُ الطَّيِّبَاتُ الصَّلَوَاتُ لِلَّهِ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ " .
Waxaa nooga warramay Saciid bin Mansuur, Qutaybah bin Saciid, Abuu Kaamil al-Jahdari iyo Maxamed bin Cabdi-Malik al-Umawi — erayaduna waa kuwa Abuu Kaamil — waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Abuu Cawaanah oo ka weriyey Qataadah, oo ka weriyey Yuunis bin Jubayr, oo ka weriyey Xiddaan bin Cabdillaah ar-Raqaashii oo yiri: Waxaan la tukaday Abuu Muusa al-Ashcarii, markii la gaaray fadhiga (tashahhud), nin baa dadkii ka mid ah yiri: 'Salaadda waxaa lagu waajibiyey samafalka iyo sakada.' Wuxuu yiri: Markii uu Abuu Muusa salaadda dhammeeyey oo uu salaama-naqsaday, buu soo jeestay oo yiri: 'Yaa idinka mid ah oo yiri erayga hebel iyo hebel?' Dadkii way aamuseen. Mar kale buu yiri: 'Yaa idinka mid ah oo yiri erayga hebel iyo hebel?' Dadkii way aamuseen. Wuxuu yiri: 'Malaha adigaa yiri, Xiddaanow.' Wuxuu yiri: 'Anigu ma aanan oran, waxaanan ka cabsaday inaad arrintan igu canaanato.' Nin baa dadkii ka mid ah yiri: 'Anigaa iri, mana aanan doonayn wax aan khayr ahayn.' Abuu Muusa baa yiri: 'Miyaadan ogayn waxaad salaaddiinna ku dhahaysaan? Rasuulka Allah ﷺ wuu noo khudbeeyey, wuxuu noo caddeeyey Sunnadeenna, wuxuuna noo baray salaaddeenna. Wuxuu yiri:
"Markaad tukanaysaan, toosiya safafkaaga, hana idiin imaamo midkiin. Hadduu takbiirto, takbiirta; hadduu yiraahdo 'Ghayril-maghdubi calayhim wa lad-daalliin,' dhaha 'Aamiin.' Allah wuu idinka ajiibi doonaa. Hadduu takbiirto oo rukuucdo, takbiirta oo rukuucda, maxaa yeelay imaamku idinka hor buu rukuucdaa, idinkana hor buu ka kacaa." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Taasi taas bay u dhigantaa. Hadduu yiraahdo 'Samicallaahu liman xamidah,' dhaha 'Allaahumma Rabbanaa lakal-xamd.' Allah wuu idin maqli doonaa, maxaa yeelay Allah, Tabaraaka wa Tacaalaa, wuxuu carrabka Nabigiisa ﷺ ku yiri 'Allah wuu maqlaa ruuxii ammaana.' Hadduu takbiirto oo sujuuddo, takbiirta oo sujuudda, maxaa yeelay imaamku idinka hor buu sujuuddaa, idinkana hor buu ka kacaa." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Taasi taas bay u dhigantaa. Marka fadhiga la gaaro, ha noqoto hadalkiinna ugu horreeya: 'At-taxiyaatu tayyibaatu as-salawaatu lillaah. As-salaamu calayka ayyuhan-Nabiyyu wa raxmatullaahi wa barakaatuh. As-salaamu calaynaa wa calaa cibaadillaahis-saalixiin. Ash-hadu an laa ilaaha illallaah wa ash-hadu anna Muxammadan cabduhu wa rasuuluh.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Imaamka waxaa lagu raacaa falalka salaadda, tashahhudkuna wuxuu ku bilaabmaa erayada la faray.
Hittan ibn Cabdullaah wuxuu sheegay inuu la tukaday Abuu Muusa al-Ashcari. Salaadda ka dib, Abuu Muusa wuxuu weydiiyey cidda intii la fadhiyey hadal gaar ah tiri; dabadeedna wuxuu dadkii baray qaabka salaadda ee la soo weriyey.
Fadhiga salaadda ee lagu akhriyo tashahhudka.
Shahaadada iyo salaamaha lagu akhriyo fadhiga salaadda.
In la yiraahdo ‘Allaahu akbar’ — Alle ayaa ugu weyn — marka la gudanayo falalka salaadda.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in qofka imaamka daba tukanayaa uu raaco imaamka, oo aanu dhaqdhaqaaqiisa ka horrayn. Erayada “mid baa ka dambeeya midka kale” waxay tilmaamayaan in qofka daba tukanayaa raaco imaamka marka uu u gudbayo falka xiga, isla markaana yiraahdo xuska ku habboon. Werintu sidoo kale waxay adkaynaysaa muhiimadda tashahhudka la faray. Fuqahadu waxay ka doodaan faahfaahinta akhriska iyo waqtigiisa; afarta madhhab waxay isku raacsan yihiin mabda’a ah in imaamka la raaco, inkastoo ay ku kala duwan yihiin arrimo wax-ku-ool ah qaarkood.
- Imaamka ku raac rukucda iyo sujuudda, hana ka horrayn dhaqdhaqaaqiisa.
- Tashahhudka u baro sida loo soo weriyey, fadhigana ku bilow erayada la faray.
- Salaadda ka hor safafka toosi, jawaabaha la farayna ku sheeg waqtiyada ku habboon.
Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa xeerarka salaadda iyo kala horreynta falalka salaadda jamaacada.
Sahih Muslim · #906 (Sahih)Waxay sii faahfaahinaysaa sida Nabigu ﷺ salaadda u baray.
Sahih Muslim · #902 (Sahih)Waxay ku jirtaa isla baabka, waxayna gacan ka geysanaysaa in qaabka salaadda ee la soo weriyey si isku xiran loo fahmo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.