Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2092
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ فِي الْمَسْجِدِ جَاءَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ فَقَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ - وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ - قُلْنَا لَهُ هَذَا الرَّجُلُ الأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أَجَبْتُكَ " . فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي سَائِلُكَ يَا مُحَمَّدُ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلاَ تَجِدَنَّ فِي نَفْسِكَ . قَالَ " سَلْ مَا بَدَا لَكَ " . فَقَالَ الرَّجُلُ نَشَدْتُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ نَعَمْ " . قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللَّهَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ نَعَمْ " . قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللَّهَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنَ السَّنَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ نَعَمْ " . قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللَّهَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ نَعَمْ " . فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ . خَالَفَهُ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ .
Anas bin Malik wuxuu yiri:
"Annagoo fadhina Masjidka, waxaa noo yimid nin rati fuushan, markaasuu ratiga ku jilbiciyey Masjidka dhexdiisa, kadibna wuu xiray. Wuxuu ku yiri: 'Midkee baa idinka ah Muhammad?' — Rasûlullah ﷺna wuxuu dhex jiifay asxaabtiisa — waxaan ku niri: 'Ninka cad ee jiifa.' Ninkii wuxuu ku yiri: 'Wiilkii Cabdul-Mudhalibow.' Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: 'Waan kuu jawaabay.' Ninkii wuxuu yiri: 'Muhammadow, waan ku weydiin doonaa su'aalo adag, ee ha u qaadan xumaan.' Wuxuu yiri ﷺ: 'Weydii waxaad doonto.' Ninkii wuxuu yiri: 'Waxaan kugu dhaariyey Rabbigaa iyo Rabbiga kuwii kaa horreeyey, ma Alle baa dadka oo dhan kuu soo diray?' Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: 'Allaahow haa.' Wuxuu yiri: 'Waxaan kugu dhaariyey Allaah, ma Alle baa ku faray inaad tukato shanta salaadood habeen iyo maalinba?' Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: 'Allaahow haa.' Wuxuu yiri: 'Waxaan kugu dhaariyey Allaah, ma Alle baa ku faray inaad soonto bishan sanad walba?' Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: 'Allaahow haa.' Wuxuu yiri: 'Waxaan kugu dhaariyey Allaah, ma Alle baa ku faray inaad qaadato sadaqadan (zakada) oo aad ka qaadato hodankeenna una qaybiso faqiirradeenna?' Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: 'Allaahow haa.' Ninkii wuxuu yiri: 'Waan rumeeyey waxaad la timid, aniguna waxaan ahay ergada dadkayga oo iga daba imanaya. Anigu waxaan ahay Dimam bin Thalabah, walaalka Banu Sacad bin Bakar.' Yacquub bin Ibraahiim wuu khilaafay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dimam ibn Thaʿlabah wuxuu xaqiijiyey risaaradda Nabiga ﷺ, wuxuuna wax ka weydiiyey cibaadooyinka waajibka ah.
Dimam ibn Thaʿlabah wuxuu yimid masaajidka si uu Nabiga ﷺ si toos ah wax uga weydiiyo risaddiisa iyo qaar ka mid ah waajibaadka Islaamka. Dabadeed wuxuu caddeeyey inuu rumaystay wixii Nabigu ﷺ keenay, uuna dadkiisii ugu noqonayo ergay ahaan.
Halkan waxaa loola jeedaa sadaqada waajibka ah ee laga qaado dadka maalqabeenka ah lana siiyo dadka baahan.
Waa hab xooggan oo qofka Allaah loogu baryayo inuu jawaab run ah bixiyo.
Waa ninkii su’aalihii weydiiyey Nabiga ﷺ, dabadeedna dadkiisii ugu noqday ergay ahaan.
Culimada waxay ka fahmeen in shanta salaadood ee maalinlaha ah, soonka Ramadaanka iyo sadaqada waajibka ahi ka mid yihiin waajibaadka udub-dhexaadka u ah Islaamka. Qofka wax weydiinaya wuxuu su’aalihiisa u weydiin karaa si cad oo toos ah; Nabiga ﷺna si dulqaad leh ayuu ugu jawaabayaa. Werintani waxay kaloo muujinaysaa in aqoon raadinta iyo farriinta oo dadka kale la gaadhsiiyo ay yihiin hawlo qiimo leh. Qoraalku ma xusayo dhammaan tiirarka iimaanka ama faahfaahin kasta oo xeerarka cibaadada ah, sidaas darteed arrimahaas ma diidayo.
- Markaad shaki qabto, si toos ah oo xushmad leh wax uga weydii waajibaadka diintaada.
- Shanta salaadood ee maalinlaha ah iyo soonka Ramadaanka ka dhig qaybo joogto ah oo noloshaada ka mid ah.
- Aqoonta diinta ee la isku hallayn karo si taxaddar leh ula wadaag qoyskaaga iyo bulshadaada.
Werintani waxay sharxaysaa sida saxaabadu u soo dhoweyn jireen su’aalaha dadka reer baadiyaha, waxayna la jaanqaadaysaa su’aalihii tooska ahaa ee Dimam.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Xadiiskani wuxuu sheegayaa in Islaamku ku dhisan yahay shan tiir, wuxuuna dhammaystirayaa tilmaamaha salaadaha iyo soonka ee halkan lagu xusay.
Sunan an-Nasa'i · #2090 (Sahih)Werintani waxay la wadaagtaa mawduuca su’aalaha ku saabsan waajibaadka iyo aasaaska Islaamka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.