Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2442
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Isma'il ibn Mas'udwuxuu u sheegay an‑Nasa'iإِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ
- 2Yazid ibn Zuray'يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ
- 3Sa'id ibn Abu Arubaسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ
- 4Qatadaقَتَادَةُ
- 5Abu Amr al‑Ghudaniأَبِي عَمْرٍو الْغُدَانِيِّ
- 6Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو الْغُدَانِيِّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ إِبِلٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجْدَتُهَا وَرِسْلُهَا قَالَ " فِي عُسْرِهَا وَيُسْرِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغَذِّ مَا كَانَتْ وَأَسْمَنِهِ وَآشَرِهِ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا إِذَا جَاءَتْ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ وَأَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ بَقَرٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَغَذَّ مَا كَانَتْ وَأَسْمَنَهُ وَآشَرَهُ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَنْطَحُهُ كُلُّ ذَاتِ قَرْنٍ بِقَرْنِهَا وَتَطَؤُهُ كُلُّ ذَاتِ ظِلْفٍ بِظِلْفِهَا إِذَا جَاوَزَتْهُ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ وَأَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ غَنَمٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغَذِّ مَا كَانَتْ وَأَكْثَرِهِ وَأَسْمَنِهِ وَآشَرِهِ ثُمَّ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَطَؤُهُ كُلُّ ذَاتِ ظِلْفٍ بِظِلْفِهَا وَتَنْطَحُهُ كُلُّ ذَاتِ قَرْنٍ بِقَرْنِهَا لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ وَلاَ عَضْبَاءُ إِذَا جَاوَزَتْهُ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ " .
Waxaa nooga warramay Ismaaciil ibnu Mascuud, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yaziid ibnu Zureyc, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Saciid ibnu Abii Caruuba, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Qataada, oo ka weriyey Abuu Camr al-Qudaani, in Abuu Hurayra uu yiri: Waxaan maqlay Rasûlullah ﷺ oo leh:
"Nin kasta oo geel leh oo aan siinin xaqqa ku waajibay xilliga dhibta iyo xilliga barwaaqada..." Waxay weydiiyeen: "Rasûlullahow, maxay yihiin dhibta iyo barwaaqadu?" Wuxuu yiri: "Xilliga abaarta iyo xilliga barwaaqada. Waxay imaan doonaan Maalinta Qiyaame iyagoo ah kuwii ugu firfircoonaa, ugu buurnaa, uguna farxadda badnaa. Waxaa loo dhigi doonaa meel bannaan oo siman, waxayna ku tuman doonaan qoobabkooda. Marka uu dhaafo kii ugu dambeeyey, waxaa dib ugu soo noqon doona kii ugu horreeyey, maalin ay dhererkeedu yahay konton kun oo sano, ilaa laga xukmiyo dadka dhexdooda oo uu arko waddadiisa. Nin kasta oo lo’ leh oo aan siinin xaqqa ku waajibay xilliga dhibta iyo xilliga barwaaqada, waxay imaan doonaan Maalinta Qiyaame iyagoo ah kuwii ugu firfircoonaa, ugu buurnaa, uguna farxadda badnaa. Waxaa loo dhigi doonaa meel bannaan oo siman, waxaana ku mudin doona mid kasta oo gees leh geeskiisa, waxaana ku tuman doona mid kasta oo qob leh qobkiisa. Marka uu dhaafo kii ugu dambeeyey, waxaa dib ugu soo noqon doona kii ugu horreeyey, maalin ay dhererkeedu yahay konton kun oo sano, ilaa laga xukmiyo dadka dhexdooda oo uu arko waddadiisa. Nin kasta oo ido ama ri’ leh oo aan siinin xaqqa ku waajibay xilliga dhibta iyo xilliga barwaaqada, waxay imaan doonaan Maalinta Qiyaame iyagoo ah kuwii ugu firfircoonaa, ugu badnaa, ugu buurnaa, uguna farxadda badnaa. Waxaa loo dhigi doonaa meel bannaan oo siman, waxaana ku tuman doona mid kasta oo qob leh qobkiisa, waxaana ku mudin doona mid kasta oo gees leh geeskiisa; midkoodna ma laha gees jaban ama laaban. Marka uu dhaafo kii ugu dambeeyey, waxaa dib ugu soo noqon doona kii ugu horreeyey, maalin ay dhererkeedu yahay konton kun oo sano, ilaa laga xukmiyo dadka dhexdooda oo uu arko waddadiisa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii zakaada xoolihiisa ka qariya, Maalinta Qiyaame ayuu ciqaab ahaan ula kulmi doonaa.
Nabiga ﷺ wuxuu halkan ereyadan ku fasirayaa bixinta xaqa waajibka ah xilliyada dhibka iyo barwaaqada labadaba.
Bannaan fidsan oo ballaadhan.
Culimadu waxay ka fahmeen in zakaadu tahay xaq waajib ah, in si ula kac ah loo qariyana ay tahay dembi weyn. Xusitaanka geela, lo’da iyo idaha wuxuu adkaynayaa in xooluhuna hoos yimaadaan xeerarka zakaada marka shuruudaha la buuxiyo. Ciqaabtu waxay muujinaysaa masuuliyadda hantida iyo xaqiiqada xisaabta Maalinta Qiyaame; mana beddelayso xeerarka fiqiga ee go’aamiya goorta iyo inta zakaad waajib tahay.
- Si joogto ah u hubi in xoolahaaga iyo hantidaada kale ay buuxiyaan shuruudaha zakaada, waqtigeedana bixi inta kugu waajibta.
- Waajibaadka maaliyadeed ha ku xidhin fudayd oo keliya: xadiiskani wuxuu adkaynayaa in xaqa la bixiyo xitaa marka duruufuhu adag yihiin.
- Si taxaddar leh u diiwaangeli hantidaada iyo zakaada si aan qofna xaqiisa u lumin.
Xadiiskan saxiixa ah wuxuu kaloo ka hadlayaa ciqaabta Maalinta Qiyaame ee qofka aan bixin xaqa waajibka ah ee hantidiisa.
Sunan an-Nasa'i · #2441 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah wuxuu la jaanqaadayaa digniinta ka dhanka ah qarinista zakaada iyo cawaaqibteeda Aakhiro.
Sunan an-Nasa'i · #2443 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah wuxuu sheegayaa sida Abuu Bakr u hirgeliyey zakaada oo ah xaq waajib ah geeridii Nabiga ﷺ ka dib.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.