Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2448
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurairah
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الزِّنَادِ، مِمَّا حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجُ، مِمَّا ذَكَرَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يُحَدِّثُ بِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَأْتِي الإِبِلُ عَلَى رَبِّهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ إِذَا هِيَ لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَأْتِي الْغَنَمُ عَلَى رَبِّهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ إِذَا لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا تَطَؤُهُ بِأَظْلاَفِهَا وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا - قَالَ - وَمِنْ حَقِّهَا أَنْ تُحْلَبَ عَلَى الْمَاءِ أَلاَ لاَ يَأْتِيَنَّ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِبَعِيرٍ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ لَهُ رُغَاءٌ فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ . فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ . أَلاَ لاَ يَأْتِيَنَّ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِشَاةٍ يَحْمِلُهَا عَلَى رَقَبَتِهِ لَهَا يُعَارٌ فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ . فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ - قَالَ - وَيَكُونُ كَنْزُ أَحَدِهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ وَيَطْلُبُهُ أَنَا كَنْزُكَ فَلاَ يَزَالُ حَتَّى يُلْقِمَهُ أُصْبُعَهُ " .
Waxaa nooga warramay Cimraan bin Bakkaar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cali bin Cayyaash, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Shucayb, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Abuu Az-Zinaad, oo ka soo xigtay Cabdiraxmaan Al-Acraj, kaas oo sheegay inuu maqlay Abuu Hurayrah oo ka warramaya xadiiskan. Wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Geelu wuxuu u imaan doonaa mulkiilihiisa Maalinta Qiyaamaha isagoo ku sugan xaaladdiisii ugu fiicnayd; haddii uusan bixin xaqa ku waajibay, waxay ku dul-tuman doonaan raafkiisa. Idahuna waxay u imaan doonaan mulkiilihiisa Maalinta Qiyaamaha iyagoo ku sugan xaaladdoodii ugu fiicnayd; haddii uusan bixin xaqa ku waajibay, waxay ku dul-tuman doonaan qoobabkooda, geesahoodana way ku mudan doonaan.' Wuxuu yiri: 'Waxaa ka mid ah xuquuqdooda in lagu maalo biyaha agtooda. Ogow, yaan midkiinna Maalinta Qiyaamaha la imaanin geel uu dhabarka ku sido oo cabaadaya, dabadeedna dhaho:
"Muxammadow!" Aniguna waxaan dhihi doonaa: "Waxba kuma tari karo, waan gaarsiiyey fariintii." Ogow, yaan midkiinna Maalinta Qiyaamaha la imaanin ido uu dhabarka ku sido oo qaylinaysa, dabadeedna dhaho: "Muxammadow!" Aniguna waxaan dhihi doonaa: "Waxba kuma tari karo, waan gaarsiiyey fariintii." Wuxuu yiri: 'Khasnadda midkiinna Maalinta Qiyaamaha waxay noqon doontaa mas weyn oo calaas ah, mulkiilihiisuna wuu ka carari doonaa, laakiin wuu daba-geli doonaa isagoo leh: "Anigu waxaan ahay khasnaddaada." Sidaas buu ku socon doonaa ilaa uu farahiisa ka liqo.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka aan zakada ka bixin xoolaha iyo maalaha uu kaydsado wuxuu la kulmi doonaa cawaaqibkeeda Maalinta Qiyaame.
Qaybta waajibka ah ee ku waajibtay noocyo ka mid ah hantida, oo ay ku jirto zakadu marka shuruudaheedu buuxsamaan.
Mas lagu tilmaamay hantida la ciqaabayo, kaas oo daba gala milkiilaha.
Xuquuqda xoolaha ka mid ah ee halkan lagu sheegay: waxaa lagu lisayaa meel biyo laga helo si dadka meesha jooga ay caano u helaan.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in maalku leeyahay waajibaad, iyo in si ula kac ah loo qariyo zakada lagu leeyahay ay tahay dembi weyn. Digniintu waxay xustaa xoolaha iyo hantida la kaydsaday, balse ma baabi’inayso shuruudaha iyo xeerarka xisaabinta zakada. Hadalka ku saabsan in xoolaha biyaha agtooda lagu liso wuxuu sidoo kale tilmaamayaa daryeelka dadka kale iyo deeqsinimada, marka laga reebo waajibka rasmiga ah ee zakada. Nebigu ﷺ wuxuu caddeeyey inuu farriinta gaarsiiyey, uuna awood u lahayn inuu qof ka bari yeelo mas’uuliyadda uu Alle ka saaran yahay.
- Si taxaddar leh u xisaabi zakadaada, waqtigeedana sii dadka xaqa u leh.
- Xoolaha iyo hantida kale ku dabaq xeerarka xaaladdaada khuseeya; haddii aad shaki qabto, weydii caalim aqoon leh.
- Maalkaaga u isticmaal inaad dadka kale wanaag u samayso, tusaale ahaan adigoo la wadaagaya gargaar iyo cunto.
Xadiiskan saxiixa ah ee isla kitaabka ku jira wuxuu ka hadlayaa mas’uuliyadda xaqa maalka ku waajibay, wuxuuna sii caddaynayaa digniinta ku saabsan qarinistiisa.
Sunan an-Nasa'i · #2447 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu la xiriiraa tilmaanta cawaaqibta Maalinta Qiyaame ee qofka aan bixin qaybta maalkiisa lagu leeyahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.