Kitaabka Xajka · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2742

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Xajka
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ طَارِقَ بْنَ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى أَقْبَلْتُ مِنَ الْيَمَنِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُنِيخٌ بِالْبَطْحَاءِ حَيْثُ حَجَّ فَقَالَ ‏"‏ أَحَجَجْتَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قُلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَحِلَّ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً فَفَلَتْ رَأْسِي فَجَعَلْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ حَتَّى كَانَ فِي خِلاَفَةِ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا مُوسَى رُوَيْدَكَ بَعْضَ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدَكَ ‏.‏ قَالَ أَبُو مُوسَى يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فَلْيَتَّئِدْ فَإِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَائْتَمُّوا بِهِ ‏.‏ وَقَالَ عُمَرُ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdul-Aclaa, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Khaalid, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Shucbah, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Qays bin Muslim, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Daariq bin Shihaab, wuxuu yiri: Abuu Muusaa wuxuu yiri: Waxaan ka imid Yaman iyadoo Nabigu ﷺ uu deggan yahay Al-Badxaa xilligii Xajka. Wuxuu igu yiri: 'Ma xajatay?' Waxaan iri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Maxaad tiri?' Waxaan iri: 'Labayka bi ihlaalin ka ihlaalin-Nabiy ﷺ (Allaahow waan ku soo jawaabay anigoo galaaya ixraamka sida uu Nabigu ﷺ u galay).' Wuxuu yiri: 'Dawaaf ku samee Baytka, Safa iyo Marwana dhexdoodana orod, kadibna ka bax ixraamka.' Kadib waxaan u tagay haweeney madaxayga ii shanleysay, waxaana bilaabay inaan dadka fatwo siiyo arrintaas ilaa laga gaaro khilaafadii Cumar. Nin baa ku yiri: 'Abuu Muusow, yara jooji qaar ka mid ah fatwooyinkaaga, maxaa yeelay ma ogid waxa Amiirul-Mu'miniin ku soo kordhiyay manaasikta kadib markaad tagtay.' Abuu Muusaa wuxuu yiri: 'Dadow, qofkii aan fatwo siinnay ha ku degdegin, maxaa yeelay Amiirul-Mu'miniin wuu idiin imaan doonaaye, isaga raaca.' Cumarna wuxuu yiri: 'Haddaan Kitaabka Alle qaadanayno, wuxuu ina farayaa inaan dhammaystirno Xajka iyo Cumrada, haddaan Sunnada Nabiga ﷺ qaadanaynona, Nabigu ﷺ kama uusan bixin ixraamka ilaa hadyigu uu gaaro meeshiisa.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Abuu Muusa wuxuu dhammeeyay ixraamkiisa isagoo raacaya tilmaanta Nabiga ﷺ.

Asalka iyo sababta

Abuu Muusa wuxuu ka yimid Yaman xilligii xajkii Nabiga ﷺ, wuxuuna xirtay ixraamka sidii Nabiga ﷺ. Dabadeed, isagoo ku salaynaya tilmaantiisa, ayuu fatwooyin ka bixiyay dhammeystirka ixraamka. Xilligii khilaafadii Cumar, waxaa loo sheegay in Cumar arrintan ka bixiyay tilmaam ka duwan.

Erayada adag oo la sharxay
ixraam

Xaaladda cibaadada ee qofka xajka gudanaya, taas oo looga baahan yahay inuu ilaaliyo falal iyo waxyaabo mamnuuc ah.

tamattu

Nooc xaj ah oo qofku ixraamka ka baxo marka uu cumrada dhammeeyo, dabadeedna mar kale u xirto xajka.

hady

Xoolo allabari ah oo la bixiyo inta xajka lagu jiro, lana geeyo goobta loogu talagalay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay werintan kaga hadlaan khilaafka ku saabsan in qofka isku darsada xajka iyo cumrada uu ixraamka dhammeeyo iyo in kale. Abuu Muusa wuxuu raacay tilmaantii tooska ahayd ee Nabiga ﷺ; Cumarna wuxuu daliishaday Qur'aanka iyo xaqiiqda ah in Nabigu ﷺ xaaladdiisa gaarka ah ku sii jiray ixraamka ilaa xoolihii allabariga la gaarsiiyay meeshii loogu talagalay. Fuqahadu waxay tixgeliyaan nooca xajka, in qofku wato hady, iyo werinnada kala duwan ee ku saabsan xajkii sagootinta. Xadiiskani wuxuu sidoo kale muujinayaa in caalimku dib u eegi karo fatwadiisa marka ay soo gaaraan fasiraad awood leh ama daliil.

Casharrada maanta
  1. Haddii aad ka shakido nooca xajka, talo weydii caalim lagu kalsoon yahay ka hor intaadan ixraamka dhammeystirin.
  2. Si taxaddar leh u gudbi fatwooyinka diinta, kuna sheeg duruufaha ay khuseeyaan.
  3. U furnow sixitaanka marka ay ku soo gaaraan daliil ka xoog badan ama fasiraad awood leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.