Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3222
Waxaa weriyey Fatimah bint Qais. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Ubaydullah ibn Abdullah ibn Utba
- 1Kathir ibn Ubaydwuxuu u sheegay an‑Nasa'iكَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ
- 2Muhammad ibn Harbمُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ
- 3Az‑Zubaydiالزُّبَيْدِيِّ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Ubaydullah ibn Abdullah ibn Utbaعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، طَلَّقَ وَهُوَ غُلاَمٌ شَابٌّ فِي إِمَارَةِ مَرْوَانَ ابْنَةَ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ قَيْسٍ الْبَتَّةَ فَأَرْسَلَتْ إِلِيْهَا خَالَتُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ تَأْمُرُهَا بِالاِنْتِقَالِ مِنْ بَيْتِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمِعَ بِذَلِكَ مَرْوَانُ فَأَرْسَلَ إِلَى ابْنَةِ سَعِيدٍ فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَى مَسْكَنِهَا وَسَأَلَهَا مَا حَمَلَهَا عَلَى الاِنْتِقَالِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَعْتَدَّ فِي مَسْكَنِهَا حَتَّى تَنْقَضِيَ عِدَّتُهَا فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُخْبِرُهُ أَنَّ خَالَتَهَا أَمَرَتْهَا بِذَلِكَ فَزَعَمَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ أَبِي عَمْرِو بْنِ حَفْصٍ فَلَمَّا أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَى الْيَمَنِ خَرَجَ مَعَهُ وَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِتَطْلِيقَةٍ هِيَ بَقِيَّةُ طَلاَقِهَا وَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَتِهَا فَأَرْسَلَتْ - زَعَمَتْ - إِلَى الْحَارِثِ وَعَيَّاشٍ تَسْأَلُهُمَا الَّذِي أَمَرَ لَهَا بِهِ زَوْجُهَا فَقَالاَ وَاللَّهِ مَا لَهَا عِنْدَنَا نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ حَامِلاً وَمَا لَهَا أَنْ تَكُونَ فِي مَسْكَنِنَا إِلاَّ بِإِذْنِنَا فَزَعَمَتْ أَنَّهَا أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَصَدَّقَهُمَا . قَالَتْ فَاطِمَةُ فَأَيْنَ أَنْتَقِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " انْتَقِلِي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى الَّذِي سَمَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ " . قَالَتْ فَاطِمَةُ فَاعْتَدَدْتُ عِنْدَهُ وَكَانَ رَجُلاً قَدْ ذَهَبَ بَصَرُهُ فَكُنْتُ أَضَعُ ثِيَابِي عِنْدَهُ حَتَّى أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا مَرْوَانُ وَقَالَ لَمْ أَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَحَدٍ قَبْلَكِ وَسَآخُذُ بِالْقَضِيَّةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا . مُخْتَصَرٌ .
Waxaa nooga warramay Kathiir bin Cubayd, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Maxamed bin Xarb, oo ka weriyey Az-Zubaydi, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah, in Cabdullaahi bin Camr bin Cusmaan uu furay xilligii xukunka Marwaan isagoo wiil dhalinyaro ah gabadha Saciid bin Zayd oo hooyadeed ay tahay bintu Qays, furitaanka ugu dambeeya (batteh). Markaas eedadeed Faadumo bintu Qays waxay u dirtay farriin ah inay ka guurto guriga Cabdullaahi bin Camr. Arrintaas waxaa maqlay Marwaan, wuxuuna u diray gabadha Saciid isagoo ku amray inay ku laabato gurigeeda, wuxuuna weydiiyey sababta ay uga guurtay gurigeeda inta aysan dhammayn ciddadeeda. Waxay u jawaabtay in eedadeed ay sidaas ku amartay. Faadumo bintu Qays waxay sheegtay inay qabtay Abu Camr bin Xafsi, markii Rasuulka Allah ﷺ uu Cali bin Abii Daalib u magacaabay Yaman, wuu la baxay wuxuuna u soo diray hal dalqadood oo ahayd tii ugu dambaysay ee furitaankeeda. Wuxuuna ku amray Al-Xaarith bin Hishaam iyo Cayyaash bin Abii Rabii'ah inay siiyaan nafacada. Markay waydiisay waxa uu ninkeedu ku amray, waxay yiraahdeen: 'Wallahi, nafaco kuma lihid agtayada haddaadan uur lahayn, mana degi kartid gurigayaga idankayaga la'aantii.' Waxay sheegtay inay u tagtay Rasuulka Allah ﷺ oo ay u warrantay, markaasuu rummeeyey labadoodii. Faadumo waxay tiri: 'Xageen u guuraa, Rasuulkii Allow?' Wuxuu yiri: 'U guur guriga Ibnu Ummi Maktuum, ninka indhaha la' ee Allah Azza wa Jalla ku xusay Kitaabkiisa.' Faadumo waxay tiri: 'Markaas baan ku ciddeystay gurigiisa, wuxuuna ahaa nin aragga beelay, sidaas darteed dharkaygaan iska dhigi jiray ilaa Rasuulka Allah ﷺ iga guursaday Usaama bin Zayd.' Marwaan wuu diiday arrintaas wuxuuna yiri: 'Xadiiskan kama maqal qofna hortaa, waxaana qaadanayaa xukunka aan dadka ku aragnay.' Waa la soo koobay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Fatimah bint Qais waxay muddadii ciddada meel kale ku hoyatay.
Furriin kama dambays ah oo aan lammaanuhu dib isugu noqon karin ilaa ay guur cusub galaan.
Muddada sugitaanka ee waajibka ah ee haweeneydu ilaaliso furriinka ka dib.
Kaalmo dhaqaale oo lagu daboolo baahiyaha nolosha, sida lacagta iyo hoyga.
Culimadu waxay riwaayaddan kaga hadlaan su’aasha ah in haweeneydu xaq u leedahay masruuf iyo inay degto gurigii ninkeedii hore ka dib furriin kama dambays ah. Fatimah bint Qais waxay sheegtay inaan la siin masruuf maadaama aysan uur lahayn, iyo in Nebigu ﷺ u oggolaaday inay ciddadeeda ku qaadato guriga Ibn Umm Maktum. Fuqahadu siyaabo kala duwan ayay u faahfaahiyeen sida xukunkan loo dabaqayo; xaaladaha furriinka iyo riwaayado kale ayaa iyaguna arrinta saameeya. Hadalka Marwan wuxuu muujinayaa in culimadu sidoo kale tixgelin jireen dhaqanka fiqiga ee la yaqaan.
- Furriinka ka dib talo ka raadso caalim aqoon leh ka hor intaadan guurin ama heshiisyo dhaqaale samayn.
- Inta ciddadu socoto si cad uga wada hadla cidda mas’uulka ka ah hoyga iyo masruufka.
- Khilaafaadka si taxaddar leh u maareeya, idinkoo tixgelinaya riwaayadaha khuseeya iyo duruufaha gaarka ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.