Kitaabka Furriinka · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3469

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Furriinka
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Imran ibn Yazidwuxuu u sheegay an‑Nasa'iعِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ
  2. 2Makhlad ibn Husayn al‑Azdiمَخْلَدُ بْنُ حُسَيْنٍ الأَزْدِيُّ
  3. 3Hisham ibn Hassanهِشَامُ بْنُ حَسَّانَ
  4. 4Muhammad ibn Sirinمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ
  5. 5Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ حُسَيْنٍ الأَزْدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ إِنَّ أَوَّلَ لِعَانٍ كَانَ فِي الإِسْلاَمِ أَنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ قَذَفَ شَرِيكَ ابْنَ السَّحْمَاءِ بِامْرَأَتِهِ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْبَعَةَ شُهَدَاءَ وَإِلاَّ فَحَدٌّ فِي ظَهْرِكَ ‏"‏ ‏.‏ يُرَدِّدُ ذَلِكَ عَلَيْهِ مِرَارًا فَقَالَ لَهُ هِلاَلٌ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَعْلَمُ أَنِّي صَادِقٌ وَلَيُنْزِلَنَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْكَ مَا يُبَرِّئُ ظَهْرِي مِنَ الْجَلْدِ ‏.‏ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ نَزَلَتْ عَلَيْهِ آيَةُ اللِّعَانِ ‏{‏ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ فَدَعَا هِلاَلاً فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ وَالْخَامِسَةُ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ دُعِيَتِ الْمَرْأَةُ فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ فَلَمَّا أَنْ كَانَ فِي الرَّابِعَةِ أَوِ الْخَامِسَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَقِّفُوهَا فَإِنَّهَا مُوجِبَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَتَلَكَّأَتْ حَتَّى مَا شَكَكْنَا أَنَّهَا سَتَعْتَرِفُ ثُمَّ قَالَتْ لاَ أَفْضَحُ قَوْمِي سَائِرَ الْيَوْمِ ‏.‏ فَمَضَتْ عَلَى الْيَمِينِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ انْظُرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَبْيَضَ سَبِطًا قَضِيءَ الْعَيْنَيْنِ فَهُوَ لِهِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ آدَمَ جَعْدًا رَبْعًا حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِشَرِيكِ ابْنِ السَّحْمَاءِ ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَتْ بِهِ آدَمَ جَعْدًا رَبْعًا حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْلاَ مَا سَبَقَ فِيهَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الشَّيْخُ وَالْقَضِيءُ طَوِيلُ شَعْرِ الْعَيْنَيْنِ لَيْسَ بِمَفْتُوحِ الْعَيْنِ وَلاَ جَاحِظِهِمَا وَاللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏

Tarjumaad

Anas bin Maalik wuxuu yiri:

"Li'aankii ugu horreeyay ee Islaamka wuxuu dhacay markii Hilaal bin Umeyah uu ku eedeeyay Shariik bin As-Saxmaa' inuu la zineystay xaaskiisa. Wuxuu u yimid Nabiga ﷺ wuuna u sheegay arrintaas. Nabigu ﷺ wuxuu ku yiri: 'Keen afar markhaati, haddii kale xad (ciqaab) ayaa dhabarkaaga lagu dhufan doonaa.' Arrintaasna dhowr jeer ayuu ku celiyay. Hilaal wuxuu ku yiri: 'Wallahi, Rasuulka Allow! Allah, oo ah Kan Sharafta iyo Weynaanta leh, wuu og yahay inaan run sheegayo, waxaana hubaal ah in Allah, oo ah Kan Sharafta iyo Weynaanta leh, uu kugu soo dejin doono wax dhabarkayga ka badbaadinaya karbaashka.' Iyagoo xaaladdaas ku jira ayaa waxaa kusoo degday Aayadda Li'aanka: {Kuwa xaasaskooda ku tuura eedda...} ilaa dhamaadka aayadda. Markaas ayuu u yeeray Hilaal, wuxuuna ku dhaartay afar jeer magaca Allah inuu run sheegayo, shanaadkiina wuxuu codsaday in lacnada Allah ay ku dhacdo haddii uu beenlow yahay. Kadib waxaa loo yeeray gabadhii, waxayna ku dhaaratay afar jeer magaca Allah in ninku beenlow yahay. Markii la gaaray afraadkii ama shanaadkii, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Joojiya, sababtoo ah tani waxay keenaysaa ciqaabta.' Way hakatay ilaa aan ka maleysannay inay qiran doonto, kadibna waxay tiri: 'Ma ceebeyn doono qoomkayga maanta.' Dhaartii ayayna sii wadatay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Eega iyada; hadday dhasho ilmo cad, timo toosan leh, indhahana qadiy'a ah (dheg-dheg dheer leh), ilmuhu waa kan Hilaal bin Umeyah. Laakiin hadday dhasho ilmo midabkiisu madow yahay, timo jiid-jiidan leh, dhexdhexaad ah, luguhuna caato yihiin, ilmuhu waa kan Shariik bin As-Saxmaa'.' Waxay dhashay ilmo madow, timo jiid-jiidan leh, dhexdhexaad ah, luguhuna caato yihiin. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Haddaanay hore u jirin xukunka Kitaabka Allah, aniga iyo iyada arrin adag ayaa naga dhex dhici lahayd.' Sheekhu wuxuu yiri: Qadiy'a waa qofka leh dheg-dhegaha indhaha oo dhaadheer, mana ahan indho furan ama soo boodaya. Allah, Subxaanahu wa Tacaalaa, baa ogsoon.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Li’aanku wuxuu bixiyaa hab sharci ah marka eedayn guur dhexdiisa ah aan caddayn loo hayn.

Asalka iyo sababta

Anas ibn Maalik wuxuu ka warramayaa arrintii Hilaal ibn Umayyah, kaas oo xaaskiisa ku eedeeyey sino balse aan keeni karin afar markhaati. Aayadaha li’aanka ayaa la soo dejiyey intii arrintani socotay.

Erayada adag oo la sharxay
Li’aan

Hab sharci ah oo labada isqaba ay ku dhaartaan eedda sinada iyo diidmadeeda.

Hadd

Ciqaab shareecadu cayimtay; halkan waxaa loola jeedaa ciqaabta eedayn aan lahayn caddayntii loo baahnaa.

Markhaati ku dhaaran

Bayaan uu qofku Alle markhaati uga dhigto, kuna sheego cawaaqibta beenta.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay aayadaha li’aanka ka fahmeen in ninka xaaskiisa ku eedeeya sino balse aan haysan afar markhaati aanu isagu eedda xoog ama iskiis u fulin karin. Habraacu wuxuu ka dhacaa awoodda garsoore: ninku wuxuu ku dhaartaa afar dhaar, dabadeedna wuxuu ku daraa dhaar shanaad oo habaar ah; markaas ayay haweenaydu ku dhaarataa afar dhaar, dabadeedna waxay bixisaa bayaan shanaad. Madhhabyadu waxay ka doodaan faahfaahinta cawaaqibta iyo shuruudaha sharci. Werintani waxay adkaynaysaa in habraacani yahay arrin culus, oo aan loo adeegsan karin xeelad muran caadi ah.

Casharrada maanta
  1. Qofna sino ha ku eedayn adigoon haysan caddaynta shareecadu farayso.
  2. Marka khilaaf guur oo culus yimaado, la xiriir garsoore ama khabiir awood u leh, hana qaadan tallaabo sharci-darro ah.
  3. Ha ku dhaaran cadho darteed: beenta lagu dhaarto waa arrin culus oo cawaaqib ku leh labada isqaba.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.