Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4025
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Riwaayadda
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ الْوَلِيدِ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَفَرًا، مِنْ عُكْلٍ قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَأْتُوا إِبِلَ الصَّدَقَةِ فَيَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا فَفَعَلُوا فَقَتَلُوا رَاعِيَهَا وَاسْتَاقُوهَا فَبَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي طَلَبِهِمْ - قَالَ - فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَّرَ أَعْيُنَهُمْ وَلَمْ يَحْسِمْهُمْ وَتَرَكَهُمْ حَتَّى مَاتُوا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ } الآيَةَ .
Anas wuxuu ka warramay in qaar ka mid ah qabiilka 'Ukl ay u yimaadeen Nebiga ﷺ, balse cimilada Madiina aysan ku fiicnayn. Markaas Nebigu ﷺ wuxuu amray inay tagaan geela sadaqada oo ay cabbaan caanihiisa iyo kaadidiisa. Way sameeyeen arrintaas, laakiin markii dambe waxay dileen adhijirkii geela oo way dhaceen geelii. Nebigu ﷺ wuxuu diray rag si ay u soo qabtaan, markii la keenayna, wuxuu gooyay gacmahoodii iyo lugahoodii, indhahana waa laga saaray, dhaawacyadoodiina lama daweyn ilaa ay ka dhintaan. Kadibna Allah Cazza wa Jalla wuxuu soo dejiyay aayadda: {Abbaalka kuwa la dagaalama Allah iyo Rasuulkiisa...}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi Maxamed ﷺ wuxuu amray in dembiilayaashii dilka iyo dhaca lagu ciqaabo sida waxyigu tilmaamay.
Koox rag ah oo ka socotay qabiilka Cukl ayaa Madiina timid, dabadeedna cimilada ayay ku xanuunsadeen. Markii ay talada Nebiga ﷺ ku cabbeen caanaha iyo kaadida geela sadaqada, waxay dileen geeljirihii oo geeliina way dhaceen. Waa la baacsaday oo la qabtay; xadiisku ciqaabtooda wuxuu la xidhiidhiyaa waxyiga ku saabsan kuwa dagaal kula jira Allaah iyo Rasuulkiisa.
Hanti waajib ah oo sadaqo ahaan loo bixiyo, sida sakada; geelu taas ayuu u qoondeysnaa.
Dhac hubaysan ama argagixiso rabshado wata oo halis gelisa ammaanka dadka.
Dhaawac kulayl lagu daweeyo si dhiigbaxa loo joojiyo.
Culimada hore dhacdadan waxay la xidhiidhiyeen Qur’aanka 5:33 ee ka hadlaya xiraabada iyo xadgudubka daran ee nolosha iyo ammaanka guud. Fuqahadu, iyagoo xadiiskan daliishanaya, waxay ka hadlaan sida ciqaabtu ula jaanqaaddo falalka la galay, sida dilka iyo dhaca; fulinteeduna waxay u taallaa maamulka awoodda u leh, ee ma aha shaqsiyaad. Xusitaanka ciqaabta indhaha la xidhiidha waxa kale oo lagu falanqeeyaa iyadoo la tixgelinayo xadiiska dambe ee Nebigu ﷺ ku mamnuucay in dadka la dhaawaco ama xubno laga jaro.
- Ilaali nolosha dadka, rabshadaha ama dhaca hubaysanna si degdeg ah ugu wargeli hay’adaha awoodda u leh.
- Qiimaynta iyo fulinta ciqaabta dembiyada u daa hay’ad garsoor oo sharci ah; waligaa gacantaada ha ku aargudan.
- Si taxaddar leh ula dhaqan hantida bulshada, kana hortag in kheyraadka loogu talagalay dadka saboolka ah si khaldan loo adeegsado.
Xadiiskan saxiixa ah ee soo maraya Yaxya ibn Abii Kathiir iyo Anas wuxuu bixinayaa wariyad la mid ah dhacdada geeljiraha iyo geela.
Sunan an-Nasa'i · #4027 (Sahih)Xadiiskan kale ee saxiixa ah ee Anas laga wariyey isna wuxuu tilmaamayaa dembiilayaashii dilay geeljiraha oo geela qaatay.
Sahih al-Bukhari · #233 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah ee Saxiix al-Bukhaari ku jira isna wuxuu ka warramayaa ragga Cukl iyo geela sadaqada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.