Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4070
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي إِسْرَائِيلُ، عَنْ عُثْمَانَ الشَّحَّامِ، قَالَ كُنْتُ أَقُودُ رَجُلاً أَعْمَى فَانْتَهَيْتُ إِلَى عِكْرِمَةَ فَأَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ أَعْمَى كَانَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتْ لَهُ أُمُّ وَلَدٍ وَكَانَ لَهُ مِنْهَا ابْنَانِ وَكَانَتْ تُكْثِرُ الْوَقِيعَةَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَسُبُّهُ فَيَزْجُرُهَا فَلاَ تَنْزَجِرُ وَيَنْهَاهَا فَلاَ تَنْتَهِي فَلَمَّا كَانَ ذَاتَ لَيْلَةٍ ذَكَرْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَوَقَعَتْ فِيهِ فَلَمْ أَصْبِرْ أَنْ قُمْتُ إِلَى الْمِغْوَلِ فَوَضَعْتُهُ فِي بَطْنِهَا فَاتَّكَأْتُ عَلَيْهِ فَقَتَلْتُهَا فَأَصْبَحَتْ قَتِيلاً فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَمَعَ النَّاسَ وَقَالَ " أَنْشُدُ اللَّهَ رَجُلاً لِي عَلَيْهِ حَقٌّ فَعَلَ مَا فَعَلَ إِلاَّ قَامَ " . فَأَقْبَلَ الأَعْمَى يَتَدَلْدَلُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا صَاحِبُهَا كَانَتْ أُمَّ وَلَدِي وَكَانَتْ بِي لَطِيفَةً رَفِيقَةً وَلِي مِنْهَا ابْنَانِ مِثْلُ اللُّؤْلُؤَتَيْنِ وَلَكِنَّهَا كَانَتْ تُكْثِرُ الْوَقِيعَةَ فِيكَ وَتَشْتُمُكَ فَأَنْهَاهَا فَلاَ تَنْتَهِي وَأَزْجُرُهَا فَلاَ تَنْزَجِرُ فَلَمَّا كَانَتِ الْبَارِحَةَ ذَكَرْتُكَ فَوَقَعَتْ فِيكَ فَقُمْتُ إِلَى الْمِغْوَلِ فَوَضَعْتُهُ فِي بَطْنِهَا فَاتَّكَأْتُ عَلَيْهَا حَتَّى قَتَلْتُهَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ اشْهَدُوا أَنَّ دَمَهَا هَدَرٌ " .
Waxaa nooga warramay Cusmaan bin Cabdillaahi, wuxuu yiri: Waxaa nooga sheekeeyay Cabbaad bin Muuse, wuxuu yiri: Waxaa nooga sheekeeyay Ismaaciil bin Jacfar, wuxuu yiri: Waxaa ii sheekeeyay Israa'iil, oo ka weriyay Cusmaan ash-Shaxxaam, wuxuu yiri: Waxaan hoggaaminayay nin indhoole ah ilaa aan u nimid Cikrimah, markaasuu bilaabay inuu noo sheekeeyo. Wuxuu yiri: Waxaa ii sheekeeyay Ibnu Cabbaas in uu jiray nin indhoole ah xilligii Rasuulka Allah ﷺ oo lahaa Ummu Walad (hooyo addoon ah oo dhashay carruur xor ah), wuxuuna ka lahaa laba wiil. Waxay badin jirtay cayda iyo xanta Rasuulka Allah ﷺ, ninkuna wuu ka celin jiray balse way diidi jirtay, wuuna ka reebi jiray balse way dhageysan weyday. Habeen dambe markaan xusay Nabiga ﷺ, way caaysay. Waan u adkeysan waayay, waxaana u tagay toorey, caloosheedana ku muday, waanan ku foorarsaday ilaa ay ka dhimatay. Subaxdii ayaa la helay iyadoo meyd ah. Arrintaas waxaa loo sheegay Nabiga ﷺ, dadkuu isugu yeeray wuxuuna yiri:
"Waxaan ku dhaariyay Allah, nin aan xaq ku leeyahay oo sameeyay waxa la sameeyay ha istaago." Ninkii indhoolaha ahaa ayaa soo socday isagoo gariiraya, wuxuuna yiri: "Rasuulkii Allow ﷺ, anigaa sameeyay. Iyadu waxay ahayd Ummu Walad-kayga, way ila wanaagsanaan jirtay oo ila dabacsanaan jirtay, waxaana ka lahaa laba wiil oo luulka la mid ah. Laakiin way badin jirtay caydaada iyo xantaada. Waan ka reebi jiray wayna diidi jirtay, waanan canaanan jiray wayna maqli weyday. Xalay markaan ku xusay, way ku caaysay, markaasaan tooreyda qaatay, caloosheeda ku muday, kuna foorarsaday ilaa ay ka dhimatay." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Markhaati ka noqda in dhiigeedu yahay khasaare (bilaash ah)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu bulshada markhaati uga dhigay xukunkiisa ku saabsan haweeneydii la dilay.
Addoonad ilmo u dhashay sayidkeeda; waa eray taariikhi ah oo sharci ah.
Hub gaaban oo wax lagu mudayo, halkan waxaa loogu tarjumay toorey.
Xukunku wuxuu sheegay in, go’aanka Nebi ﷺ sida uu ahaa, aan wax aargoosi ah looga baahnayn dhimashadeeda.
Faqiihyadii hore waxay wariyadan kaga hadleen su’aasha ah sida garsooraha Muslimku ula tacaalo aflagaaddo culus oo loo geysto Nebi ﷺ. Uma aysan fahmin inay tahay oggolaansho guud oo shakhsiyaadku rabshad ku adeegsadaan: xukunnada ciqaabta iyo caddayntoodu waxay u yaallaan awoodda sharciyeysan iyo garsoorka. Culimadu waxay ku kala aragti duwanaayeen baaxadda sharciyeed iyo shuruudaha xukunkan, iyo sida loogu dabaqo xaalado kala duwan. Sidaas darteed qoraalka lagama goyn karo xaaladdiisa sharci, loogumana marmarsiyoon karo in qofku gacantiisa wax ku xukumo.
- Arrimaha ciqaabta u daa garsoorayaasha awoodda u leh, hana adeegsan rabshad iskaa ah.
- Aflagaaddo ama hanjabaad uga jawaab habab nabadeed oo sharci ah, talona ka raadso khubaro aqoon leh.
- Sharafta Nebi ﷺ ku difaac aqoon, samir iyo hab-dhaqan wanaagsan.
Wariyadan oo ku jirta isla qaybta waxay soo bandhigaysaa nooc kale oo la mid ah qisada ninka indhaha la’aa iyo haweeneydii aflagaaddaysay Nebi ﷺ.
Sunan an-Nasa'i · #4069 (Sahih Isnaad)Wariyadan ku dhow waxay sidoo kale ka warramaysaa aflagaaddooyinkii iyo xukunkii Nebi ﷺ ee ka dambeeyey.
Sunan an-Nasa'i · #4071 (Sahih)Abuu Barzah wuxuu sheegay in Abuu Bakr canaantay markii uu soo jeediyey in qof la dilo; wariyadu waxay adkaynaysaa in shakhsiyaadku iyagu ciqaab fulin karin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.