Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4305
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim
Riwaayadda
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ جَرِيرٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرْسِلُ الْكِلاَبَ الْمُعَلَّمَةَ فَتُمْسِكُ عَلَىَّ فَآكُلُ مِنْهُ قَالَ " إِذَا أَرْسَلْتَ الْكِلاَبَ - يَعْنِي الْمُعَلَّمَةَ - وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَأَمْسَكْنَ عَلَيْكَ فَكُلْ " . قُلْتُ وَإِنْ قَتَلْنَ قَالَ " وَإِنْ قَتَلْنَ مَا لَمْ يَشْرَكْهَا كَلْبٌ لَيْسَ مِنْهَا " . قُلْتُ وَإِنِّي أَرْمِي الصَّيْدَ بِالْمِعْرَاضِ فَأُصِيبُ فَآكُلُ قَالَ " إِذَا رَمَيْتَ بِالْمِعْرَاضِ وَسَمَّيْتَ فَخَزَقَ فَكُلْ وَإِذَا أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَلاَ تَأْكُلْ " .
Waxaa ii warramay Maxamed bin Qudamah, oo ka weriyey Jariir, oo ka weriyey Mansuur, oo ka weriyey Ibraahiim, oo ka weriyey Hammaam, oo ka weriyey Cadiyy bin Xaatim, wuxuu yiri:
"Waxaan iri: 'Rasuulka Allow ﷺ, waxaan sii daayaa eeyahayga la tababaray oo way ii qabtaan ugaarta — ma cuni karaa?' Wuxuu yiri: 'Haddii aad sii deyso eeyahaaga la tababaray oo aad xusto magaca Allah, oo ay kuu qabtaan, cun.' Waxaan iri: 'Xitaa haddii ay dilaan?' Wuxuu yiri: 'Xitaa haddii ay dilaan, inta aanu eey kale oo shisheeye ku soo biirin.' Waxaan iri: 'Waxaan ugaarta ku tuuraa mirad (nooc fallaar ah) waana ku dhuftaa — ma cuni karaa?' Wuxuu yiri: 'Haddii aad ku tuurto mirad oo aad magaca Allah xusto, oo ay dhex marto, cun. Laakiin haddii ay dhinaceeda ballaaran ku dhacdo, ha cunin.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Eeyaha ugaarsiga ee la tababaray iyo ugaadha la muday waa la cuni karaa marka magaca Alle la xuso.
Eeyo loo tababaray inay ugaadha ku qabtaan amar, dabadeedna u hayaan milkiilahooda.
Hub ugaarsi oo leh af fiiqan iyo dhinac ballaadhan oo aan fiiqnayn.
Ugaadha oo lagu dhaawaco afka fiiqan, si dhaawacu maqaarka u dhex maro; tani way ka duwan tahay in dhinaca ballaadhan lagu dilo garaac.
Culimadu waxay ka fahmeen in magaca Alle la xuso marka la sii daayo eeyga la tababaray, isla markaana ugaadha la cuni karo haddii eeygu ugaadhsadaha u soo qabto, xitaa haddii uu dilo. Haddii eey kale oo aan la sii dayn ugaadha ku darsamo, ugaadhdu ma bannaana, sababtoo ah lama hubo eeyga dilay. Miradka, ugaadha waa la cuni karaa marka afkiisa fiiqan uu mudo; haddii ay ku dhimato dhinaca ballaadhan, waxaa loo tixgeliyaa mid garaac lagu dilay, mana bannaana in la cuno. Mad-habyada fiqigu waxay sidoo kale ka hadlaan shuruudo la xiriira tababarka, xusidda magaca Alle iyo waxa sababay dhimashada; werintani waxay daliil u tahay kala soocidda kor ku xusan.
- Xus magaca Alle markaad eey la tababaray ugaadh u dirayso.
- Hubi in eey kale uusan ugaadhsiga ku soo biirin ka hor intaadan ugaadha cunin.
- Kala saar ugaadha ay afka miradku mudday iyo ugaadha uu ku dhuftay dhinaca ballaadhan.
Werintan saxiixa ah ee Cadi ibn Xaatim laga soo weriyay waxay ka hadlaysaa isla mawduuca, waxayna caddaynaysaa shuruudaha cunista ugaadha la qabto.
Sunan an-Nasa'i · #4307 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee Cadi ibn Xaatim laga soo weriyay waxay sidoo kale ka hadlaysaa goorta ugaadha eeyuhu qabtaan ay xalaal tahay.
Sahih al-Bukhari · #175 (Sahih)Werintan saxiixa ah waxay sidoo kale xusaysaa su’aashii Cadi ibn Xaatim uu Nabiga ﷺ ka weydiiyay ugaadha uu qabto eey ugaarsi.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.