Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4990
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لاَ يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلاَ يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنِ الإِسْلاَمِ قَالَ " أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلاً " . قَالَ صَدَقْتَ . فَعَجِبْنَا إِلَيْهِ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنِ الإِيمَانِ قَالَ " أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ " . قَالَ صَدَقْتَ . قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ قَالَ " أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ " . قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ السَّاعَةِ قَالَ " مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنَ السَّائِلِ " . قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ " أَنْ تَلِدَ الأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ " . قَالَ عُمَرُ فَلَبِثْتُ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنِ السَّائِلُ " . قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ . قَالَ " فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَتَاكُمْ لِيُعَلِّمَكُمْ أَمْرَ دِينِكُمْ " .
Waxaa nooga warramay Isxaaq bin Ibraahiim, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Nadar bin Shumayl, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Kahmas bin Al-Xasan, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Buraydah, oo ka weriyey Yaxye bin Yacmar, in Cabdullaahi bin Cumar uu yiri: Waxaa ii warramay Cumar bin Al-Khadhaab, wuxuu yiri: Annagoo la joogna Rasuulka Alle ﷺ maalin maalmaha ka mid ah, ayaa waxaa noo soo baxay nin aad u dhar cad, timihiisuna aad u madow yihiin. Ma aanan ku arag calaamad safar, midkeenina ma aqoon. Wuxuu u yimid oo fariistay dhanka Rasuulka Alle ﷺ, wuxuuna isku tiiriyay jilbahiisa jilbaha Nebiga ﷺ, wuxuuna saaray labadiisa gacmo bowdadiisa. Kadibna wuxuu yiri:
"Muxammadow, ii sheeg Islaamka." Wuxuu yiri ﷺ: "Waa inaad markhaati ka noqoto inaan ilaah xaq lagu caabudo jirin illaa Alle, iyo in Muxammad yahay Rasuulka Alle, inaad oogto Salaadda, bixiso Sakada, soonto Ramadaan, una gudato Xajka Baytka haddii aad awooddo." Ninkii wuxuu yiri: "Run baad sheegtay." Waan la yaabnay inuu wax weydiinayo haddana runtiisa sheegayo. Kadib wuxuu yiri: "Ii sheeg Iimaanka." Wuxuu yiri ﷺ: "Waa inaad rumeysato Alle, Malaa'igtiisa, Kutubtiisa, Rusushiisa, Maalinta Dambe, iyo Qadarka—khayrkiisa iyo sharkiisaba." Wuxuu yiri: "Run baad sheegtay." Wuxuu yiri: "Ii sheeg Ixsaanka." Wuxuu yiri ﷺ: "Waa inaad Alle u caabuddo sidii adigoo arkaya, maxaa yeelay haddaadan adigu arkayn, isagu wuu ku arkayaa." Wuxuu yiri: "Ii sheeg Saacadda (Qiyaamaha)." Wuxuu yiri ﷺ: "Ka la weydiiyay wax badan kama oga kan wax weydiinaya." Wuxuu yiri: "Ii sheeg calaamadaheeda." Wuxuu yiri ﷺ: "In addoontu dhasho sayidkeedii, iyo inaad aragto dad caga-cad, qaawan, sabool ah oo xoolo dhaqato ah oo ku tartamaya dhismaha dhismooyinka dhaadheer." Cumar wuxuu yiri: Saddex maalmood baan sugay, kadibna Rasuulka Alle ﷺ baa igu yiri: "Cumarow, ma og tahay kii wax weydiinayay?" Waxaan iri: Alle iyo Rasuulkiisa baa ogsoon. Wuxuu yiri ﷺ: "Waa Jibriil, nabadgelyo korkiisa ha ahaatee, wuxuu idiinku yimid inuu idin baro diintiinna."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Jibriil wuxuu barayaa in Islaamku ka kooban yahay cibaado, iimaan iyo ihsaan.
In Alle lagu caabudo daacadnimo iyo feejignaan, iyadoo la og yahay inuu ku arko.
Qaddarka Alle: aqoonta Alle iyo go’aamintiisa waxa dhaca.
Maalinta Qiyaame, waqtigeedana Alle oo keliya ayaa og.
Culimadu waxay xadiiskan u adeegsadaan kala-qaybin kooban oo diinta ah: Islaamku wuxuu ka kooban yahay camallada cibaadada ee muuqda, iimaanku caqiidooyinka, ihsaankuna waa kaamilnimada cibaadada. Shanta tiir ee la xusay waa saldhigga Islaamka camal ahaan; waajibnimada xajkuna waxay khusaysaa qofka awooda. Hadalka ku saabsan Saacadda wuxuu ina barayaa in aqoonta waqtigeedu Alle u gaar tahay, halka calaamadaha la xusay ay nagu boorrinayaan inaan ka fiirsanno.
- Salaadaha ilaali oo sakada bixi; waajibaadka maalinlaha ah noloshaada ka muuji.
- Cibaadada u samee feejignaan, naftaadana xusuusi in Alle ku arko.
- Ku dadaal camal wanaagsan iyo isu-diyaarinta Aakhiro, hana isku mashquulin saadaalinta Saacadda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.