Sunan an-Nasa'i, xadiiska 5400
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَتْ مُلُوكٌ بَعْدَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ عَلَيْهِ الصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ بَدَّلُوا التَّوْرَاةَ وَالإِنْجِيلَ وَكَانَ فِيهِمْ مُؤْمِنُونَ يَقْرَءُونَ التَّوْرَاةَ قِيلَ لِمُلُوكِهِمْ مَا نَجِدُ شَتْمًا أَشَدَّ مِنْ شَتْمٍ يَشْتِمُونَّا هَؤُلاَءِ إِنَّهُمْ يَقْرَءُونَ {وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ} وَهَؤُلاَءِ الآيَاتِ مَعَ مَا يَعِيبُونَّا بِهِ فِي أَعْمَالِنَا فِي قِرَاءَتِهِمْ فَادْعُهُمْ فَلْيَقْرَءُوا كَمَا نَقْرَأُ وَلْيُؤْمِنُوا كَمَا آمَنَّا. فَدَعَاهُمْ فَجَمَعَهُمْ وَعَرَضَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلَ أَوْ يَتْرُكُوا قِرَاءَةَ التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِيلِ إِلاَّ مَا بَدَّلُوا مِنْهَا فَقَالُوا مَا تُرِيدُونَ إِلَى ذَلِكَ دَعُونَا. فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمُ ابْنُوا لَنَا أُسْطُوَانَةً ثُمَّ ارْفَعُونَا إِلَيْهَا ثُمَّ اعْطُونَا شَيْئًا نَرْفَعُ بِهِ طَعَامَنَا وَشَرَابَنَا فَلاَ نَرِدُ عَلَيْكُمْ. وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ دَعُونَا نَسِيحُ فِي الأَرْضِ وَنَهِيمُ وَنَشْرَبُ كَمَا يَشْرَبُ الْوَحْشُ فَإِنْ قَدَرْتُمْ عَلَيْنَا فِي أَرْضِكُمْ فَاقْتُلُونَا. وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمُ ابْنُوا لَنَا دُورًا فِي الْفَيَافِي وَنَحْتَفِرُ الآبَارَ وَنَحْتَرِثُ الْبُقُولَ فَلاَ نَرِدُ عَلَيْكُمْ وَلاَ نَمُرُّ بِكُمْ وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنَ الْقَبَائِلِ إِلاَّ وَلَهُ حَمِيمٌ فِيهِمْ. قَالَ فَفَعَلُوا ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إِلاَّ ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَايَتِهَا} وَالآخَرُونَ قَالُوا نَتَعَبَّدُ كَمَا تَعَبَّدَ فُلاَنٌ وَنَسِيحُ كَمَا سَاحَ فُلاَنٌ وَنَتَّخِذُ دُورًا كَمَا اتَّخَذَ فُلاَنٌ. وَهُمْ عَلَى شِرْكِهِمْ لاَ عِلْمَ لَهُمْ بِإِيمَانِ الَّذِينَ اقْتَدَوْا بِهِ فَلَمَّا بَعَثَ اللَّهُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلاَّ قَلِيلٌ انْحَطَّ رَجُلٌ مِنْ صَوْمَعَتِهِ وَجَاءَ سَائِحٌ مِنْ سِيَاحَتِهِ وَصَاحِبُ الدَّيْرِ مِنْ دَيْرِهِ فَآمَنُوا بِهِ وَصَدَّقُوهُ فَقَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ} أَجْرَيْنِ بِإِيمَانِهِمْ بِعِيسَى وَبِالتَّوْرَاةِ وَالإِنْجِيلِ وَبِإِيمَانِهِمْ بِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم وَتَصْدِيقِهِمْ قَالَ {يَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ} الْقُرْآنَ وَاتِّبَاعَهُمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ {لِئَلاَّ يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتَابِ} يَتَشَبَّهُونَ بِكُمْ {أَنْ لاَ يَقْدِرُونَ عَلَى شَىْءٍ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ} الآيَةَ.
Waxaa nooga warramay Al-Xuseyn bin Xureyth, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Al-Fadl bin Muusa, oo ka weriyey Sufyaan bin Saciid, oo ka weriyey Cataa' bin As-Saa'ib, oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey Ibn Cabbaas, wuxuu yiri: Waxaa jiray boqorro kadib Ciise bin Maryam ﷺ oo beddelay Tawraad iyo Injiil, balse waxaa ka mid ahaa dad mu'miniin ah oo akhrin jiray Tawraad. Waxaa lagu yiri boqorradoodii: 'Ma aanan arag cay ka xun tan ay kuwan nagu caayaan; maxaa yeelay waxay akhriyaan: {Qofkii aan ku xukumin waxa uu Allah soo dejiyey, kuwaasu waa gaalo} iyo aayadahaas, iyagoo ku dhaleeceynaya ficilladeenna markay akhrinayaan. Sidaas darteed u yeera oo ha u akhriyeen sida aan u akhrino, ha u rumeeyaanna sida aan u rumeynay.' Markaas buu u yeeray, wuu isu keenay, wuxuuna u bandhigay in la dilo ama ay ka tagaan akhrinta Tawraad iyo Injiil marka laga reebo inta laga beddelay. Waxay yiraahdeen: 'Maxaad arrintaas noogu waddaan? Noo daaya.' Koox ka mid ah baa tiri: 'Noo dhisa munaarad oo kor noogu qaada, kadibna siiya waxaan kor ugu qaadno cuntadayada iyo cabitaankayaga si aanan idiinku soo dhexgelin.' Koox kale baa tiri: 'Noo daaya aan dhulka ku soconno oo aan wareegno, waxaanna u cabbi doonnaa sida dugaaggu u cabo; haddaad awood noogu heshaan dhulkiinna, nala dila.' Koox saddexaad baa tiri: 'Nooga dhisa guryo cidlada, ceelal baan qodan doonnaa, khudaarna waan beeran doonnaa, idinkuna kuma soo dhexgeli doonno mana idin mari doonno, maxaa yeelay qabiil kastaa waxaa ku jira qof ehel nala ah.' Way sameeyeen taas, markaas baa Allah Cazza wa Jalla soo dejiyey: {Rahbaannimadii ay iyagu hindiseen, kuma aanan waajibin ee waxay uga dan lahaayeen raallinimada Allah, balse uma aysan dhowrin sidii loo baahnaa.} Kuwo kalena waxay yiraahdeen: 'Waxaan u cibaadaysan doonnaa sida hebel u cibaadaystay, waanna wareegi doonnaa sida hebel u wareegay, guryana waan ka dhigan doonnaa sida hebel ka dhigtay.' Iyagoo weli shirkigoodii ku jira, cilmina u lahayn iimaanka kuwii ay ku dayanayeen. Markii Allah soo diray Nabiga ﷺ, iyadoo ay yar yihiin kuwii ka haray, nin baa ka soo degay munaaraddiisii, mid wareegaayey baa ka yimid safarkiisii, kii dayrka lahaana wuu ka yimid dayrkiisii, wayna rumeeyeen oo rumaysiiyeen. Allah Tabaraaka wa Tacaalaa wuxuu yiri: {Kuwa xaqa rumeeyow, ka dhowrsada Allah oo rumeeya Rasuulkiisa, wuxuu idin siin doonaa laba qaybood oo naxariistiisa ka mid ah} — laba ajar oo ay ku muteysteen rumayntoodii Ciise, Tawraad iyo Injiil, iyo rumayntoodii Muxammad ﷺ iyo rumayntiisa. Wuxuu yiri: {Wuxuu idiin yeeli doonaa nuur aad ku socotaan} — Qur'aanka iyo raaciddooda Nabiga ﷺ. Wuxuu yiri: {Si ay u ogaadaan Ahlu Kitaabku} — kuwa iska dhigaya inay idinla mid yihiin — {inaysan awood u lahayn wax ka mid ah fadliga Allah} — aayadda.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mu’miniinta adkaysiga lahaa waxay ku dhegganaayeen iimaankooda, waxayna raaceen Maxamed ﷺ.
Sida werintu sheegtay, boqorro ayaa Tawreedka iyo Injiilka beddelay ka dib Ciise ﷺ, waxayna silciyeen mu’miniintii sii akhrinaysay qoraalladii asalka ahaa. Mu’miniinta qaarkood ayaa taas darteed doortay go’doon; markii Maxamed ﷺ la soo dirayna, dad ka mid ah kuwii hadhay ayaa rumaystay.
Nolol go’doon iyo ka-fogaansho raaxo, sida ku noolaanshaha keniisad ama qol cibaado.
Werin ku dhammaata saxaabi, oo aan loo soo bandhigin hadal ka yimid Nebiga ﷺ.
Waxyiyada sida Islaamku qabo la siiyey Muuse iyo Ciise ﷺ, siday u kala horreeyaan.
Mufassiriintii hore waxay aayadda ka hadlaysa raahibnimada ay dadku iskood u doorteen ku xidhiidhiyeen kala soocidda u dhexaysa daacadnimada dhabta ah iyo dhaqamada diineed ee aanu Alle farin. Werintu waxay ammaanaysaa mu’miniintii iimaankooda dhawray oo aqoonsaday Maxamed ﷺ markii farriintiisu gaadhay. Ma barayso in go’doonku keligiis yahay jidka Alle loogu dhowaado: cibaadadu waa inay waxyigu hagaan, raacidduna waxay u baahan tahay aqoon ku saabsan diinta qofka la raacayo.
- Ka hor intaadan qof raacin, hadallada diineed ku hubi aqoon lagu kalsoon yahay.
- Runta ku adkayso, xataa marka cadaadiska madaxda ama dadka kugu xeeran uu arrinta adkeeyo.
- Cibaadadaada u habeey sida waxyigu tilmaamayo, hana ka dhigin go’doonka qofku doorto waajib diineed oo isaga samaystay.
Werintani waxay Sunan an-Nasaa’i kaga dhowdahay werintan, waxayna la xidhiidhaa ka hadalka qoraallada diineed iyo xukunka.
Sunan an-Nasa'i · #5399 (Sahih Isnaad Mauquf)Werintani iyaduna waxay si toos ah uga timid isla qaybta, waxayna bixinaysaa macne dheeraad ah oo ku saabsan werinnada mawduucan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.