Sunan an-Nasa'i, xadiiska 939
Waxaa weriyey Ubayy ibn Ka'b. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ubayy ibn Ka'b
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَ أَضَاةِ بَنِي غِفَارٍ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ . قَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفَيْنِ قَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ جَاءَهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى ثَلاَثَةِ أَحْرُفٍ . قَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ جَاءَهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُوا . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الْحَدِيثُ خُولِفَ فِيهِ الْحَكَمُ خَالَفَهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ رَوَاهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ مُرْسَلاً .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Bashaar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Muxammad bin Jacfar, Ghundar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Al-Xakam, oo ka weriyey Mujaahid, oo ka weriyey Ibnu Abii Laylaa, oo ka weriyey Ubayy bin Kacab, in Rasuulka Allah ﷺ uu joogay balli ay leeyihiin Banu Ghifaar markii uu u yimid Jibriil, nabadgelyo korkiisa ha ahaatee, wuxuuna yiri:
"Allah, Cizzadiisa iyo Jallaalkiisu sareeyo, wuxuu ku farayaa inaad ummaddaada barto Qur'aanka hal xaraf (hab akhris)." Wuxuu yiri: "Waxaan Allah weydiisanayaa caafimaadkiisa iyo dambi-dhaafkiisa, ummaddeyduna ma awooddo taas." Kadib wuxuu u yimid markii labaad, wuxuuna yiri: "Allah, Cizzadiisa iyo Jallaalkiisu sareeyo, wuxuu ku farayaa inaad ummaddaada barto Qur'aanka laba xaraf." Wuxuu yiri: "Waxaan Allah weydiisanayaa caafimaadkiisa iyo dambi-dhaafkiisa, ummaddeyduna ma awooddo taas." Kadib wuxuu u yimid markii saddexaad, wuxuuna yiri: "Allah, Cizzadiisa iyo Jallaalkiisu sareeyo, wuxuu ku farayaa inaad ummaddaada barto Qur'aanka saddex xaraf." Wuxuu yiri: "Waxaan Allah weydiisanayaa caafimaadkiisa iyo dambi-dhaafkiisa, ummaddeyduna ma awooddo taas." Kadib wuxuu u yimid markii afraad, wuxuuna yiri: "Allah, Cizzadiisa iyo Jallaalkiisu sareeyo, wuxuu ku farayaa inaad ummaddaada barto Qur'aanka toddoba xaraf; mid kasta oo ay ku akhriyaanna way sax tahay." Abuu Cabdirraxmaan wuxuu yiri: Xadiiskan waxaa lagu khilaafay Al-Xakam; waxaa khilaafay Mansuur bin Al-Muctamir oo ka weriyey Mujaahid, oo ka weriyey Cubayd bin Cumayr isagoo mursal ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu ummadda u oggolaaday inay Qur’aanka ku akhrido toddobada aḥruf.
Waa jamaca erayga harf. Xadiiskan dhexdiisa wuxuu tilmaamayaa qaabab Qur’aan-akhris oo Allah oggolaaday; culimadu way ku kala aragti duwan yihiin macnaha saxda ah.
Waa qabiil Carbeed oo balliga agtiisa yaallay halka uu joogay Nebigu ﷺ.
Waa werin uu taabici ku xuso Nebiga ﷺ isaga oo aan soo dhex marin saxaabi.
Culimadu waxay u arkaan ballaarintan isdaba-joogga ah astaan muujinaysa naxariista Allah iyo sida Nebigu ﷺ ugu danaynayay ummaddiisa. Toddobada aḥruf isku mid ma aha toddobada qiraa’aat ee caanka ah; culimadu waxay ka bixiyeen fasiraado kala duwan dabcigooda saxda ah. Akhrisyada la oggolaaday ma aha fasax qofku keligiis erayada ku beddelo: waxaa la raacaa werinnada la aqoonsan yahay iyo xeerarka Qur’aan-akhriska.
- Qur’aanka ku baro qiraa’ah sugan, haddii aad shakisana weydii macallin aqoon leh.
- Ixtiraam qaababka akhriska ee la aqoonsan yahay, hana ku xukumin Muslim aqoon la’aan akhris sax ah oo kala duwan.
- Barashada iyo baridda Qur’aanka fududee, samirna muuji oo tixgeli awoodda ardayda.
Cumar ibn al-Khattaab wuxuu maqlay Hishaam ibn Xakiim oo Suuradda al-Furqaan si ka duwan u akhrinaya, dabadeedna arrinta ayuu u bandhigay Nebiga ﷺ. Tani waxay la jaanqaadaysaa oggolaanshaha qaabab akhris oo la bannaystay.
Sunan an-Nasa'i · #938 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa u fududaynta ummadda akhriska, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka mawduuca fududaynta rabbaaniga ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.