Sunan an-Nasa'i, xadiiska 940
Waxaa weriyey Ubayy ibn Ka'b. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ubayy ibn Ka'b
Riwaayadda
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرِ بْنُ نُفَيْلٍ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَعْقِلِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ أَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُورَةً فَبَيْنَا أَنَا فِي الْمَسْجِدِ جَالِسٌ إِذْ سَمِعْتُ رَجُلاً يَقْرَؤُهَا يُخَالِفُ قِرَاءَتِي فَقُلْتُ لَهُ مَنْ عَلَّمَكَ هَذِهِ السُّورَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقُلْتُ لاَ تُفَارِقْنِي حَتَّى نَأْتِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا خَالَفَ قِرَاءَتِي فِي السُّورَةِ الَّتِي عَلَّمْتَنِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْرَأْ يَا أُبَىُّ " . فَقَرَأْتُهَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحْسَنْتَ " . ثُمَّ قَالَ لِلرَّجُلِ " اقْرَأْ " . فَقَرَأَ فَخَالَفَ قِرَاءَتِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحْسَنْتَ " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا أُبَىُّ إِنَّهُ أُنْزِلَ الْقُرْآنُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ كُلُّهُنَّ شَافٍ كَافٍ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَعْقِلُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِذَلِكَ الْقَوِيِّ .
Waxaa ii warramay Camar ibnu Mansuur, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Abuu Jacfar ibnu Nufayl, wuxuu yiri: Waxaan u akhriyey Macqil ibnu Cubaydillaah oo ka weriyey Cikrimah ibnu Khaalid, oo ka weriyey Saciid ibnu Jubayr, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, oo ka weriyey Ubayy ibnu Kacab, kaasoo yiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa i baray suurad. Anigoo masaajidka fadhiya ayaan maqlay nin akhrinaya iyadoo ka duwan sidii aan u akhrin jiray. Waxaan ku iri: 'Yaa ku baray suuraddan?' Wuxuu yiri: 'Rasuulka Allah ﷺ.' Waxaan ku iri: 'Ha iga tagin ilaa aan u tagno Rasuulka Allah ﷺ.' Markaas baan u nimid, waxaanan ku iri: 'Rasuulkii Allow, ninkan wuxuu ka duwan yahay akhrintaydii suuraddii aad i bartay.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Akhri, Ubayyow.' Waan akhriyey, markaas buu igu yiri: 'Waad wanaajisay.' Kadib wuxuu ninkii ku yiri: 'Akhri.' Wuu akhriyey, wuuna ka duwanaaday akhrintaydii. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: 'Waad wanaajisay.' Kadib Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Ubayyow, Qur'aanka waxaa lagu soo dejiyey toddoba xaraf (noocyo akhrineed), dhammaantoodna waa kuwo sax ah oo ku filan.' Abuu Cabdirraxmaan Macqil ibnu Cubaydillaah wuxuu yiri: Tani maaha riwaayada ugu xooggan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qur’aanku wuxuu leeyahay habab akhris oo la aqoonsan yahay, dhammaantoodna waa sax oo ku filan.
Magac tilmaamaya qaababka uu Allah oggolaaday ee Qur’aanka lagu soo dejiyey. Culimadu waxay ka doodaan macnahooda saxda ah.
Hababka akhris ee la sheegay waxay xambaarsan yihiin hanuun, waxayna ku filan yihiin waxyi ahaan; sabab uma aha in la is canaanto.
Culimadu waxay tani ka fahmeen in Nebigu ﷺ aqbalay labada akhris, iyo in kala duwanaanshaha la oggol yahay ee akhrinta Qur’aanka aan khalad lagu tilmaami karin. Hadalka ku saabsan toddobada ahruf waa mawduuc ay tafsiirka iyo sharraxaadda dhaqameed ka hadleen; macnihiisu ma aha in hadal kasta oo qof iska yidhaahdo loo aqoonsanayo akhris Qur’aan. Akhrisku waa inuu ku dhisnaadaa werin la soo gudbiyey iyo xeerar la aqoonsan yahay.
- Si taxaddar leh uga hubi aqoon lagu kalsoon yahay kala duwanaanshaha akhriska ka hor intaadan qof kale sixin.
- Qur’aan-akhriska ka baro macallimiin aqoon u leh, kuna dhaqanka werinnada la aqoonsan yahay iyo xeerarka dhawaaqa.
- Si xushmad leh uga jawaab marka qof kale isticmaalo hab akhris oo la aqoonsan yahay.
Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa isla mawduuca ah habab badan oo akhris oo Nebigu ﷺ xaqiijiyey.
Sunan an-Nasa'i · #939 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay la jaanqaadaysaa sharraxaadda ah in kala duwanaanshaha akhrinta Qur’aanku ka mid noqon karo hababka la soo weriyey.
Sunan an-Nasa'i · #941 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay bixinaysaa xog dheeraad ah oo ku saabsan Ubayy iyo sida uu ula dhaqmi jiray Qur’aanka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.