Sunan an-Nasa'i, xadiiska 938
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Urwa ibn az‑Zubayr
- 1Yunus ibn Abd al‑A'lawuxuu u sheegay an‑Nasa'iيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى
- 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ فَإِذَا هُوَ يَقْرَؤُهَا عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلاَةِ فَتَصَبَّرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا فَقَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقُلْتُ كَذَبْتَ . فَوَاللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا فَانْطَلَقْتُ بِهِ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ " . فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَؤُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَكَذَا أُنْزِلَتْ " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْرَأْ يَا عُمَرُ " . فَقَرَأْتُ الْقِرَاءَةَ الَّتِي أَقْرَأَنِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَكَذَا أُنْزِلَتْ " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ { فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ } " .
Waxaa nooga warramay Yuunus bin Cabdul-Aclaa, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ibn Wahb, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Curwah bin Az-Zubayr, in Al-Miswar bin Makhramah iyo Cabdiraxmaan bin Cabdul-Qaari ay u sheegeen inay maqleen Cumar bin Al-Khadhaab oo leh: Waxaan maqlay Hishaam bin Xakiim oo akhrinaya Suuradda Al-Furqaan intii uu noolaa Rasuulka Allah ﷺ, markaas baan dhageystay akhriskiisa, waxaana ogaaday inuu ku akhrinayo xuruuf badan oo uusan Rasuulka Allah ﷺ i barin. Waxaan sigtay inaan ku boodo isagoo tukanaya, laakiin waan isdabar qabtay ilaa uu salaama naqsado. Markuu salaama naqsaday ayaan maradiisa qabtay oo ku iri: 'Yaa ku baray Suuraddan aan kaa maqlay adigoo akhrinaya?' Wuxuu yiri: 'Rasuulka Allah ﷺ baa i baray.' Waxaan iri: 'Been baad sheegtay! Wallaahi, Rasuulka Allah ﷺ baa i baray Suuraddan aan kaa maqlay adigoo akhrinaya.' Markaasaan u kaxeeyey xagga Rasuulka Allah ﷺ oo ku iri: 'Rasuulkii Allow, waxaan maqlay ninkan oo akhrinaya Suuradda Al-Furqaan si aadan i barin, adiguna waxaad i bartay Suuradda Al-Furqaan.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Siidaa, Cumarow. Akhri, Hishaamow.' Markaasuu ku akhriyey akhriskii aan ka maqlay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Sidaan baa loo soo dejiyey.' Kadib Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Akhri, Cumarow.' Markaasaan akhriyey akhriskii uu i baray. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Sidaan baa loo soo dejiyey.' Kadib Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Qur'aankan waxaa lagu soo dejiyey toddoba xaraf (noocyo akhris), ee akhriya inta idiin fudud.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qur’aanka waxaa lagu soo dejiyey qaabab akhris oo la aqoonsan yahay; akhri waxa kuu fudud.
Cumar wuxuu maqlay Hishaam ibn Xakiim oo Suuradda Al-Furqaan u akhrinaya qaab aanu aqoon. Wuxuu ka gaabsaday inuu arrinta ka falceliyo ilaa salaaddu dhammaatay, dabadeedna Hishaam ayuu u geeyey Nebiga ﷺ, kaas oo labada akhrisba ansixiyey.
Magac tilmaamaya qaababka uu Alle oggolaaday ee Qur’aanka lagu soo dejiyey. Culimadu si faahfaahsan ayay uga doodeen macnaha saxda ah.
In aayadaha Qur’aanka kor loogu akhriyo hab akhris oo la soo weriyey.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in akhrisyada Qur’aanka ee la aqoonsan yahay ay ku kala duwanaan karaan iyaga oo aan is burinayn. Hadalka ku saabsan toddobada ahruf wuxuu siinayaa bannaan iyo fududayn; oggolaansho uma aha in qofku iskii erayo ama qaabab ugu daro Qur’aanka. Cumar wuxuu sugay ilaa salaaddu dhammaatay, dabadeedna arrinta ayuu u bandhigay Nebiga ﷺ, taas oo sidoo kale ina baraysa taxaddar iyo dulqaad.
- Haddii aad maqasho akhris Qur’aan oo aanad aqoon, isla markiiba ha ku eedayn qofka akhrinaya; talo weydii cid aqoon leh.
- Inta salaaddu socoto isdeji, wixii aan caddaynna dabadeed si xushmad leh uga hadal.
- Akhriska Qur’aanka ka baro macallimiin lagu kalsoon yahay, kuna akhri werin la aqoonsan yahay.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa su’aashii Cumar ee ku saabsanayd akhriska Hishaam iyo ansixintii Nebiga ﷺ.
Sunan an-Nasa'i · #936 (Sahih)Werintan kale ee saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa akhrisyada kala duwan ee Suuradda Al-Furqaan iyo sharraxaaddii Nebiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #2410 (Sahih)Werintani waxay taageeraysaa mawduuca ah in Qur’aanka lagu akhriyo qaabab badan oo la soo dejiyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.