Sahih al-Bukhari, hadithi 122
Transmetuar nga Ubayy ibn Kab. Teksti arabisht me përkthimin dhe shpjegimin tonë.
Transmetuar nga Ubayy ibn Kab
Sahih al-Bukhari konsiderohet në tërësi si i besueshëm.
Transmetimi
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ، إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ. فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ. فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ. قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهْوَ ثَمَّ، فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ، وَحَمَلاَ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ، حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنَ الْمِكْتَلِ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا، وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا، فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمِهِمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا، لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا، وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنَ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ. فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، قَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ ـ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ ـ فَسَلَّمَ مُوسَى. فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى. فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ. قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا، يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لاَ تَعْلَمُهُ أَنْتَ، وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لاَ أَعْلَمُهُ. قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا، وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ، فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ، فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا، فَعُرِفَ الْخَضِرُ، فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ. فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى، مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ. فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ. فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ. فَكَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا. فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلاَمٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلاَهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ. فَقَالَ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا ـ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ ـ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا، فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا، فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ. قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ. فَقَالَ لَهُ مُوسَى لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا. قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ ". قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى، لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ".
Na ka treguar Abdullah ibn Muhammedi, i cili tha: Na ka treguar Sufjani, i cili tha: Na ka treguar Amri, i cili tha: Më ka njoftuar Seid ibn Xhubejri, i cili tha: I thashë Ibn Abbasit:
"Nevf el-Bikali pretendon se Musai (shoqëruesi i Hidrit) nuk është Musai i Benu Israilit, por një Musa tjetër." Ai u përgjigj: "Gënjeu armiku i Allahut!" Na ka treguar Ubejj ibn Ka'bi nga Pejgamberi ﷺ se ai ka thënë: "Musai, paqja qoftë mbi të, u ngrit si ligjërues para Benu Israilit dhe u pyet: 'Kush është njeriu më i ditur?' Ai u përgjigj: 'Unë jam më i dituri.' Allahu e qortoi atë sepse nuk ia atribuoi dijen absolute Atij. Prandaj, Allahu i shpalli: 'Te bashkimi i dy deteve gjendet një rob prej robërve të Mi që është më i ditur se ti.' Musai tha: 'O Zoti im, si mund ta takoj atë?' Iu tha: 'Merr një peshk në një shportë të madhe; kur ta humbasësh atë, ai do të jetë aty.' Kështu, Musai u nis bashkë me shërbëtorin e tij, Jusha bin Nunin, duke mbartur një peshk në një shportë të madhe, derisa arritën te një shkëmb ku vendosën kokat dhe fjetën. Peshku doli nga shporta dhe mori rrugën drejt detit si në një tunel. Kjo ishte çudi për Musain dhe shërbëtorin e tij. Ata vazhduan udhëtimin pjesën tjetër të natës dhe ditën tjetër. Kur u gdhi, Musai i tha shërbëtorit të tij: 'Sillna mëngjesin tonë, se kemi pësuar lodhje të madhe në këtë udhëtim tonin.' Musai nuk ndjeu lodhje derisa kaloi vendin për të cilin ishte urdhëruar. Atëherë shërbëtori i tha: 'A e kujton kur u strehuam te shkëmbi? Unë e harrova peshkun.' Musai tha: 'Kjo është ajo që po kërkonim!' U kthyen duke ndjekur gjurmët e tyre derisa arritën te shkëmbi. Atje panë një burrë të mbuluar me rrobë. Musai e përshëndeti me selam. Hidri u përgjigj: 'Si përshëndeten njerëzit në tokën tënde me selam?' Musai tha: 'Unë jam Musai.' Ai pyeti: 'Musai i Benu Israilit?' Musai pohoi dhe shtoi: 'A mund të të ndjek që të më mësosh nga ajo dije e drejtë që të është mësuar ty?' Hidri u përgjigj: 'Ti nuk do të mund të bësh durim me mua, o Musa! Unë kam një dije nga dija e Allahut që Ai ma ka mësuar mua dhe ti nuk e di, ndërsa ti ke një dije që Allahu ta ka mësuar ty dhe unë nuk e di.' Musai tha: 'Do të më gjesh të durueshëm, nëse do Allahu, dhe nuk do të kundërshtoj asnjë urdhër tënd.' Të dy u nisën duke ecur përgjatë bregut të detit, pasi nuk kishin anije. Një anije kaloi pranë tyre dhe ata i kërkuan ekuipazhit t'i merrte në bord. Ekuipazhi e njohu Hidrin dhe i mori ata pa pagesë. Pastaj erdhi një harabel dhe u ul në skajin e anijes, duke futur sqepin një ose dy herë në det. Hidri tha: 'O Musa, dija ime dhe jotja nuk kanë pakësuar asgjë nga dija e Allahut, veçse sa ka pakësuar ky harabel ujën e detit me sqepin e tij.' Më pas, Hidri shkoi te njëra prej dërrasave të anijes dhe e hoqi atë. Musai tha: 'Njerëz na morën falas, ndërsa ti prish anijen e tyre për të mbytur njerëzit e saj?!' Hidri u përgjigj: 'A nuk të thashë se ti nuk do të mund të bësh durim me mua?' Musai tha: 'Mos më qorto për atë që harrova.' Kjo ishte hera e parë që Musai harroi. Vazhduan rrugën derisa panë një djalosh duke luajtur me djem të tjerë. Hidri e kapi djaloshin nga koka dhe ia preu atë me dorën e tij. Musai tha: 'A vrave një shpirt të pafajshëm pa qenë vrarë askush?!' Hidri u përgjigj: 'A nuk të thashë se ti nuk do të mund të bësh durim me mua?' – Ibn Ujejne thotë se kjo është më e forta – Vazhduan derisa arritën te banorët e një fshati dhe u kërkuan ushqim, por ata refuzuan t'i prisnin si mysafirë. Atje gjetën një mur që ishte gati të shembej dhe Hidri e drejtoi atë me duart e veta. Musai i tha: 'Po të kishte dashur, mund të kishe marrë pagesë për të.' Hidri u përgjigj: 'Kjo është ndarja midis meje dhe teje.'" Pejgamberi ﷺ shtoi: "Allahu e mëshiroftë Musain! Sa shumë do të dëshironim që ai të kishte bërë durim, që të na tregohej më shumë nga historia e tyre."
Përkthimi dhe shpjegimi nga Khutba World, të përkthyera nga arabishtja.
Musai na mëson se dija ka kufij dhe se durimi i hap rrugë urtësisë.
Një rob të cilit Allahu i kishte dhënë dije të veçantë; Musai ﷺ udhëtoi me të për të mësuar prej tij.
Vendi që Allahu ia caktoi Musait ﷺ si destinacion për t’u takuar me El-Hidrin.
Të pranosh se dija njerëzore është e kufizuar dhe se Allahu është burimi përfundimtar i dijes.
Dijetarët klasikë nxjerrin prej kësaj se një dijetar duhet të mbetet modest dhe t’ia atribuojë dijen e tij Allahut. Takimi tregon gjithashtu se dija përfshin fusha të ndryshme: Musai ﷺ zotëronte dije që El-Hidri nuk e kishte, dhe anasjelltas. Dijetarët theksojnë se Musai ﷺ veproi sipas asaj që shihte dhe sipas rregullave që njihte; kjo histori nuk i jep askujt të drejtën t’u bëjë padrejtësi të tjerëve duke u mbështetur në dije të fshehtë. Po ashtu, nxënësi duhet të tregojë durim dhe respekt, ndërsa mësuesi duhet t’i bëjë të qartë kufijtë e mësimdhënies së tij.
- Kur nuk je i sigurt për përgjigjen e një pyetjeje, thuaj: “Allahu e di më së miri” dhe shqyrtoje me kujdes.
- Kur mëson nga dikush, dëgjo me durim dhe bëj pyetje pa nxituar të gjykosh atë që ende nuk e kupton.
- Përballë vështirësive, kujto se jo gjithmonë i njeh të gjitha urtësitë e fshehta, por qëndro te drejtësia dhe rregullat e qarta.
Çdo ditë një hadith, në gjuhën tënde
Aplikacioni të sjell çdo ditë një hadith me shpjegim, edhe si miniaplikacion në telefonin tënd. Përdorimi është falas.