Sahih al-Bukhari, hadithi 6830
Transmetuar nga Abdullah ibn Abbas. Teksti arabisht me përkthimin dhe shpjegimin tonë.
Transmetuar nga Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari konsiderohet në tërësi si i besueshëm.
Transmetimi
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ أُقْرِئُ رِجَالاً مِنَ الْمُهَاجِرِينَ مِنْهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ، فَبَيْنَمَا أَنَا فِي مَنْزِلِهِ بِمِنًى، وَهْوَ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فِي آخِرِ حَجَّةٍ حَجَّهَا، إِذْ رَجَعَ إِلَىَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَالَ لَوْ رَأَيْتَ رَجُلاً أَتَى أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ الْيَوْمَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ لَكَ فِي فُلاَنٍ يَقُولُ لَوْ قَدْ مَاتَ عُمَرُ لَقَدْ بَايَعْتُ فُلاَنًا، فَوَاللَّهِ مَا كَانَتْ بَيْعَةُ أَبِي بَكْرٍ إِلاَّ فَلْتَةً، فَتَمَّتْ. فَغَضِبَ عُمَرُ ثُمَّ قَالَ إِنِّي إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَقَائِمٌ الْعَشِيَّةَ فِي النَّاسِ، فَمُحَذِّرُهُمْ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ أُمُورَهُمْ. قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لاَ تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ وَغَوْغَاءَهُمْ، فَإِنَّهُمْ هُمُ الَّذِينَ يَغْلِبُونَ عَلَى قُرْبِكَ حِينَ تَقُومُ فِي النَّاسِ، وَأَنَا أَخْشَى أَنْ تَقُومَ فَتَقُولَ مَقَالَةً يُطَيِّرُهَا عَنْكَ كُلُّ مُطَيِّرٍ، وَأَنْ لاَ يَعُوهَا، وَأَنْ لاَ يَضَعُوهَا عَلَى مَوَاضِعِهَا، فَأَمْهِلْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ فَإِنَّهَا دَارُ الْهِجْرَةِ وَالسُّنَّةِ، فَتَخْلُصَ بِأَهْلِ الْفِقْهِ وَأَشْرَافِ النَّاسِ، فَتَقُولَ مَا قُلْتَ مُتَمَكِّنًا، فَيَعِي أَهْلُ الْعِلْمِ مَقَالَتَكَ، وَيَضَعُونَهَا عَلَى مَوَاضِعِهَا. فَقَالَ عُمَرُ أَمَا وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لأَقُومَنَّ بِذَلِكَ أَوَّلَ مَقَامٍ أَقُومُهُ بِالْمَدِينَةِ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فِي عَقِبِ ذِي الْحَجَّةِ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ عَجَّلْنَا الرَّوَاحَ حِينَ زَاغَتِ الشَّمْسُ، حَتَّى أَجِدَ سَعِيدَ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ جَالِسًا إِلَى رُكْنِ الْمِنْبَرِ، فَجَلَسْتُ حَوْلَهُ تَمَسُّ رُكْبَتِي رُكْبَتَهُ، فَلَمْ أَنْشَبْ أَنْ خَرَجَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَلَمَّا رَأَيْتُهُ مُقْبِلاً قُلْتُ لِسَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ، لَيَقُولَنَّ الْعَشِيَّةَ مَقَالَةً لَمْ يَقُلْهَا مُنْذُ اسْتُخْلِفَ، فَأَنْكَرَ عَلَىَّ وَقَالَ مَا عَسَيْتَ أَنْ يَقُولَ مَا لَمْ يَقُلْ. قَبْلَهُ فَجَلَسَ عُمَرُ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَلَمَّا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُونَ قَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي قَائِلٌ لَكُمْ مَقَالَةً قَدْ قُدِّرَ لِي أَنْ أَقُولَهَا، لاَ أَدْرِي لَعَلَّهَا بَيْنَ يَدَىْ أَجَلِي، فَمَنْ عَقَلَهَا وَوَعَاهَا فَلْيُحَدِّثْ بِهَا حَيْثُ انْتَهَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ، وَمَنْ خَشِيَ أَنْ لاَ يَعْقِلَهَا فَلاَ أُحِلُّ لأَحَدٍ أَنْ يَكْذِبَ عَلَىَّ، إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ مِمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةُ الرَّجْمِ، فَقَرَأْنَاهَا وَعَقَلْنَاهَا وَوَعَيْنَاهَا، رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ، فَأَخْشَى إِنْ طَالَ بِالنَّاسِ زَمَانٌ أَنْ يَقُولَ قَائِلٌ وَاللَّهِ مَا نَجِدُ آيَةَ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ، فَيَضِلُّوا بِتَرْكِ فَرِيضَةٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ، وَالرَّجْمُ فِي كِتَابِ اللَّهِ حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أُحْصِنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ، إِذَا قَامَتِ الْبَيِّنَةُ أَوْ كَانَ الْحَبَلُ أَوْ الاِعْتِرَافُ، ثُمَّ إِنَّا كُنَّا نَقْرَأُ فِيمَا نَقْرَأُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ أَنْ لاَ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ، فَإِنَّهُ كُفْرٌ بِكُمْ أَنْ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ، أَوْ إِنَّ كُفْرًا بِكُمْ أَنْ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ، أَلاَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تُطْرُونِي كَمَا أُطْرِيَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَقُولُوا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ". ثُمَّ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ قَائِلاً مِنْكُمْ يَقُولُ وَاللَّهِ لَوْ مَاتَ عُمَرُ بَايَعْتُ فُلاَنًا. فَلاَ يَغْتَرَّنَّ امْرُؤٌ أَنْ يَقُولَ إِنَّمَا كَانَتْ بَيْعَةُ أَبِي بَكْرٍ فَلْتَةً وَتَمَّتْ أَلاَ وَإِنَّهَا قَدْ كَانَتْ كَذَلِكَ وَلَكِنَّ اللَّهَ وَقَى شَرَّهَا، وَلَيْسَ مِنْكُمْ مَنْ تُقْطَعُ الأَعْنَاقُ إِلَيْهِ مِثْلُ أَبِي بَكْرٍ، مَنْ بَايَعَ رَجُلاً عَنْ غَيْرِ مَشُورَةٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَلاَ يُبَايَعُ هُوَ وَلاَ الَّذِي بَايَعَهُ تَغِرَّةً أَنْ يُقْتَلاَ، وَإِنَّهُ قَدْ كَانَ مِنْ خَبَرِنَا حِينَ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ أَنَّ الأَنْصَارَ خَالَفُونَا وَاجْتَمَعُوا بِأَسْرِهِمْ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ، وَخَالَفَ عَنَّا عَلِيٌّ وَالزُّبَيْرُ وَمَنْ مَعَهُمَا، وَاجْتَمَعَ الْمُهَاجِرُونَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقُلْتُ لأَبِي بَكْرٍ يَا أَبَا بَكْرٍ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى إِخْوَانِنَا هَؤُلاَءِ مِنَ الأَنْصَارِ. فَانْطَلَقْنَا نُرِيدُهُمْ فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنْهُمْ لَقِيَنَا مِنْهُمْ رَجُلاَنِ صَالِحَانِ، فَذَكَرَا مَا تَمَالَى عَلَيْهِ الْقَوْمُ فَقَالاَ أَيْنَ تُرِيدُونَ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ فَقُلْنَا نُرِيدُ إِخْوَانَنَا هَؤُلاَءِ مِنَ الأَنْصَارِ. فَقَالاَ لاَ عَلَيْكُمْ أَنْ لاَ تَقْرَبُوهُمُ اقْضُوا أَمْرَكُمْ. فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّهُمْ. فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَاهُمْ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ، فَإِذَا رَجُلٌ مُزَمَّلٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا هَذَا سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ. فَقُلْتُ مَا لَهُ قَالُوا يُوعَكُ. فَلَمَّا جَلَسْنَا قَلِيلاً تَشَهَّدَ خَطِيبُهُمْ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَنَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ وَكَتِيبَةُ الإِسْلاَمِ، وَأَنْتُمْ مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ رَهْطٌ، وَقَدْ دَفَّتْ دَافَّةٌ مِنْ قَوْمِكُمْ، فَإِذَا هُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يَخْتَزِلُونَا مِنْ أَصْلِنَا وَأَنْ يَحْضُنُونَا مِنَ الأَمْرِ. فَلَمَّا سَكَتَ أَرَدْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ وَكُنْتُ زَوَّرْتُ مَقَالَةً أَعْجَبَتْنِي أُرِيدُ أَنْ أُقَدِّمَهَا بَيْنَ يَدَىْ أَبِي بَكْرٍ، وَكُنْتُ أُدَارِي مِنْهُ بَعْضَ الْحَدِّ، فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى رِسْلِكَ. فَكَرِهْتُ أَنْ أُغْضِبَهُ، فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَكَانَ هُوَ أَحْلَمَ مِنِّي وَأَوْقَرَ، وَاللَّهِ مَا تَرَكَ مِنْ كَلِمَةٍ أَعْجَبَتْنِي فِي تَزْوِيرِي إِلاَّ قَالَ فِي بَدِيهَتِهِ مِثْلَهَا أَوْ أَفْضَلَ مِنْهَا حَتَّى سَكَتَ فَقَالَ مَا ذَكَرْتُمْ فِيكُمْ مِنْ خَيْرٍ فَأَنْتُمْ لَهُ أَهْلٌ، وَلَنْ يُعْرَفَ هَذَا الأَمْرُ إِلاَّ لِهَذَا الْحَىِّ مِنْ قُرَيْشٍ، هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ نَسَبًا وَدَارًا، وَقَدْ رَضِيتُ لَكُمْ أَحَدَ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ، فَبَايِعُوا أَيَّهُمَا شِئْتُمْ. فَأَخَذَ بِيَدِي وَبِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ وَهْوَ جَالِسٌ بَيْنَنَا، فَلَمْ أَكْرَهْ مِمَّا قَالَ غَيْرَهَا، كَانَ وَاللَّهِ أَنْ أُقَدَّمَ فَتُضْرَبَ عُنُقِي لاَ يُقَرِّبُنِي ذَلِكَ مِنْ إِثْمٍ، أَحَبَّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَتَأَمَّرَ عَلَى قَوْمٍ فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ، اللَّهُمَّ إِلاَّ أَنْ تُسَوِّلَ إِلَىَّ نَفْسِي عِنْدَ الْمَوْتِ شَيْئًا لاَ أَجِدُهُ الآنَ. فَقَالَ قَائِلٌ مِنَ الأَنْصَارِ أَنَا جُذَيْلُهَا الْمُحَكَّكُ، وَعُذَيْقُهَا الْمُرَجَّبُ، مِنَّا أَمِيرٌ، وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ. فَكَثُرَ اللَّغَطُ، وَارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ حَتَّى فَرِقْتُ مِنَ الاِخْتِلاَفِ. فَقُلْتُ ابْسُطْ يَدَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ. فَبَسَطَ يَدَهُ فَبَايَعْتُهُ، وَبَايَعَهُ الْمُهَاجِرُونَ، ثُمَّ بَايَعَتْهُ الأَنْصَارُ، وَنَزَوْنَا عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ. فَقُلْتُ قَتَلَ اللَّهُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ. قَالَ عُمَرُ وَإِنَّا وَاللَّهِ مَا وَجَدْنَا فِيمَا حَضَرْنَا مِنْ أَمْرٍ أَقْوَى مِنْ مُبَايَعَةِ أَبِي بَكْرٍ خَشِينَا إِنْ فَارَقْنَا الْقَوْمَ وَلَمْ تَكُنْ بَيْعَةٌ أَنْ يُبَايِعُوا رَجُلاً مِنْهُمْ بَعْدَنَا، فَإِمَّا بَايَعْنَاهُمْ عَلَى مَا لاَ نَرْضَى، وَإِمَّا نُخَالِفُهُمْ فَيَكُونُ فَسَادٌ، فَمَنْ بَايَعَ رَجُلاً عَلَى غَيْرِ مَشُورَةٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَلاَ يُتَابَعُ هُوَ وَلاَ الَّذِي بَايَعَهُ تَغِرَّةً أَنْ يُقْتَلاَ.
Na ka treguar Abdul-Aziz ibn Abdullah, më ka treguar Ibrahim ibn Sa’d, nga Salihu, nga Ibn Shihabi, nga Ubejdullah ibn Abdullah ibn Utbe ibn Mes’udi, nga Ibn Abbasi, i cili ka thënë: Unë u mësoja Kur’an disa burrave nga Muhaxhirët, ndër të cilët ishte edhe Abdurrahman ibn Aufi. Ndërsa unë isha në shtëpinë e tij në Mina, dhe ai ishte pranë Umer ibn El-Hattabit gjatë haxhit të fundit që ai kreu, Abdurrahmani u kthye tek unë dhe tha:
“Sikur ta kishe parë njeriun që erdhi sot tek Emiri i Besimtarëve dhe i tha: ‘O Emir i Besimtarëve! Çfarë mendon për filanin që thotë: Sikur të vdiste Umeri, unë do t’i jepja besën filanit, sepse pasha Allahun, besa e dhënë Ebu Bekrit nuk ishte gjë tjetër veçse një veprim i papritur që më pas u konsolidua.’” Umeri u zemërua dhe pastaj tha: “Në dashtë Allahu, sonte do të ngrihem para njerëzve dhe do t’i paralajmëroj ata kundër këtyre njerëzve që duan t’ua marrin me forcë çështjet e tyre.” Abdurrahmani tha: “Unë i thashë: ‘O Emir i Besimtarëve! Mos e bëj këtë, sepse sezoni i haxhit mbledh njerëzit e ulët dhe turmën e zhurmshme, dhe ata janë që do të të rrethojnë kur të ngrihesh para njerëzve. Kam frikë se do të ngrihesh e do të thuash diçka, e dikush do ta përhapë fjalën tënde pa thënë atë që ke thënë realisht, pa e kuptuar kuptimin e saj dhe duke e interpretuar gabimisht. Prandaj prit derisa të arrish në Medine, sepse ajo është vendi i hixhretit dhe i Sunetit, dhe atje mund të takohesh me njerëzit e ditur dhe fisnikët, dhe t’u thuash idetë e tua me siguri; njerëzit e ditur do ta kuptojnë fjalën tënde dhe do ta vendosin atë në vendin e duhur.’” Atëherë Umeri tha: “Pasha Allahun! Në dashtë Allahu, këtë do ta bëj në fjalimin e parë që do të mbaj para njerëzve në Medine.” Ibn Abbasi shtoi: Ne arritëm në Medine në fund të muajit Dhul-Hixhxhe, dhe kur erdhi dita e xhumasë, nxituam të shkonim (në xhami) sapo dielli u ul, dhe pashë Seid ibn Zejd ibn Amr ibn Nufejlin ulur në cepin e minberit, ndaj u ula pranë tij aq afër sa gjuri im prekte gjurin e tij. Pas pak kohe doli Umer ibn El-Hattabi, dhe kur e pashë duke ardhur drejt nesh, i thashë Seid ibn Zejd ibn Amr ibn Nufejlit: “Sonte Umeri do të thotë diçka që nuk e ka thënë kurrë qëkur është zgjedhur Kalif.” Seidi e mohoi fjalën time me habi dhe tha: “Çfarë pret të thotë Umeri që nuk e ka thënë më parë?” Ndërkohë, Umeri u ul në minber, dhe kur muezinët përfunduan ezanin, ai u ngrit, dhe pasi lavdëroi dhe falënderoi Allahun ashtu siç Ai e meriton, tha: “E pra, unë do t’ju them diçka që Allahu ma ka caktuar ta them. Nuk e di, ndoshta kjo është para vdekjes sime, prandaj kushdo që e kupton dhe e mban mend, le ta transmetojë atë kudo që ta çojë kali i tij, por nëse dikush ka frikë se nuk e kupton, atëherë nuk i lejohet askujt të gënjejë për mua. Allahu e dërgoi Muhamedin ﷺ me të Vërtetën dhe i shpalli Librin e Shenjtë, dhe ndër ato që Allahu shpalli ishte edhe ajeti i Rexhmit (gurëzimit të personit të martuar, mashkull apo femër, që kryen marrëdhënie seksuale të paligjshme), dhe ne e lexuam këtë ajet, e kuptuam dhe e memorizuam atë. I Dërguari i Allahut ﷺ e zbatoi dënimin me gurëzim, dhe po ashtu bëmë edhe ne pas tij. Kam frikë se pasi të kalojë shumë kohë, dikush do të thotë: ‘Pasha Allahun, ne nuk e gjejmë ajetin e Rexhmit në Librin e Allahut,’ dhe kështu do të humbasin duke braktisur një detyrim që Allahu e ka shpallur. Dënimi me Rexhm është i detyrueshëm në Librin e Allahut për këdo që kryen zina kur është i martuar, qoftë mashkull apo femër, nëse ekzistojnë provat e qarta, ose ka shtatzëni, ose rrëfim. Pastaj, ne lexonim ndër ajetet e Librit të Allahut: ‘Mos pretendoni se jeni fëmijë të tjerëve veç baballarëve tuaj, sepse është mosbesim për ju të pretendoni se jeni fëmijë të tjerëve veç baballarëve tuaj të vërtetë.’ Pastaj I Dërguari i Allahut ﷺ tha: ‘Mos më lavdëroni tepër siç u lavdërua Isai, biri i Merjemes, por thoni: Robi i Allahut dhe i Dërguari i Tij.’ O njerëz! Më ka arritur lajmi se dikush prej jush thotë: ‘Pasha Allahun, sikur të vdiste Umeri, unë do t’i jepja besën filanit.’ Askush nuk duhet të mashtrohet duke thënë se besa e dhënë Ebu Bekrit ishte një veprim i papritur dhe ia doli mbanë. Pa dyshim, ashtu ishte, por Allahu e ruajti popullin nga e keqja e saj, dhe nuk ka askënd ndër ju që ka cilësitë e Ebu Bekrit. Kushdo që i jep besën dikujt pa u konsultuar me muslimanët, as ai vetë dhe as ai të cilit i është dhënë besa nuk duhet të mbështeten, që të mos vriten të dy. Pa dyshim, pas vdekjes së Profetit ﷺ na arriti lajmi se Ensarët kundërshtuan dhe u mblodhën të gjithë në çatinë e Benu Saides. Aliu, Zubejri dhe kush ishte me ta na kundërshtuan, ndërsa Muhaxhirët u mblodhën rreth Ebu Bekrit. Unë i thashë Ebu Bekrit: ‘O Ebu Bekr, le të shkojmë te këta vëllezërit tanë Ensarë.’ U nisëm drejt tyre, dhe kur iu afruam, na dolën para dy burra të mirë prej tyre, të cilët na treguan vendimin përfundimtar të Ensarëve dhe thanë: ‘O grup i Muhaxhirëve! Ku po shkoni?’ Ne u përgjigjëm: ‘Po shkojmë te këta vëllezërit tanë Ensarë.’ Ata na thanë: ‘Nuk ka nevojë t’u afroheni atyre; kryeni punën tuaj.’ Unë thashë: ‘Pasha Allahun, ne do të shkojmë patjetër tek ata.’ Vazhduam rrugën derisa arritëm tek ata në çatinë e Benu Saides. Atje pamë një njeri të mbështjellë mes tyre. Pyeta: ‘Kush është ky?’ Thanë: ‘Ky është Sa’d ibn Ubade.’ Pyeta: ‘Çfarë ka?’ Thanë: ‘Është i sëmurë.’ Pasi ndenjem pak, folësi i tyre dëshmoi se nuk ka hyjni tjetër përveç Allahut, dhe pasi lavdëroi Allahun ashtu siç e meriton, shtoi: ‘E pra, ne jemi Ensarët e Allahut dhe shumica e ushtrisë islame, ndërsa ju, o Muhaxhirë, jeni një grup i vogël, dhe disa prej jush kanë ardhur me qëllim që të na përjashtojnë nga origjina jonë dhe të na lënë jashtë kësaj çështjeje.’ Kur folësi mbaroi, desha të flisja, sepse kisha përgatitur një fjalim që më pëlqente dhe doja ta thoja në prani të Ebu Bekrit, dhe zakonisht kujdesesha të mos e provoja atë. Kur desha të flisja, Ebu Bekri më tha: ‘Prit pak.’ Nuk desha ta zemëroja, ndaj foli vetë Ebu Bekri, dhe ai ishte më i urtë dhe më i matur se unë. Pasha Allahun, ai nuk la pa thënë asnjë fjalë që më kishte pëlqyer në fjalimin tim të përgatitur, por tha spontanisht të njëjtën gjë ose edhe më mirë. Pas një pauze ai tha: ‘Ato virtyte që përmendët për veten tuaj, ju jeni të denjë për to, por kjo çështje (e hilafetit) u takon vetëm këtij fisi të Kurejshëve, sepse ata janë arabët më fisnikë për nga prejardhja dhe vendbanimi. Unë jam i kënaqur t’ju propozoj njërin nga këta dy burra, prandaj jepini besën atij që të doni.’ Pastaj ai mori dorën time dhe dorën e Ebu Ubejde ibn El-Xherrahut, i cili ishte ulur mes nesh. Asgjë nga ato që tha nuk më pëlqeu më pak se kjo propozim, sepse pasha Allahun, do të preferoja të më prishej qafa si shlyerje për mëkat sesa të bëhesha udhëheqës i një populli ku ndodhet Ebu Bekri, përveç nëse në momentin e vdekjes shpirti im më sugjeron diçka që tani nuk e ndiej. Atëherë një nga Ensarët tha: ‘Unë jam shtylla ku fërkohet deveja e zgjebosur për të shuar kruajtjen, dhe jam si palma e lartë e hurmave! O Kurejshë, nga ne një emir dhe nga ju një emir!’ Atëherë u ngrit zhurma dhe u lartësuan zërat, aq sa u frikësova nga përçarja e madhe, ndaj thashë: ‘Shtrije dorën, o Ebu Bekr!’ Ai e shtriu dorën dhe unë i dhashë besën, pastaj i dhanë besën Muhaxhirët dhe më pas Ensarët. Ne u ngritëm kundër Sa’d ibn Ubades, dhe dikush prej tyre tha: ‘Ju vratë Sa’d ibn Ubaden.’ Unë thashë: ‘Allahu e vraftë Sa’d ibn Ubaden.’ Umeri shtoi: “Pasha Allahun, përveç fatkeqësisë së madhe që na ndodhi (vdekja e Profetit), nuk pati problem më të madh se besa e dhënë Ebu Bekrit, sepse kishim frikë se nëse do ta linim popullin pa i dhënë besë, ata mund t’i jepnin besën dikujt prej tyre pas nesh, dhe në atë rast ose do t’u jepnim pëlqimin tonë për diçka kundër dëshirës sonë të vërtetë, ose do t’i kundërshtonim dhe do të shkaktonte trazira të mëdha. Prandaj, kushdo që i jep besën dikujt (për t’u bërë Kalif) pa u konsultuar me muslimanët, as ai që është zgjedhur dhe as ai që ka dhënë besën nuk duhet të ndiqen, që të mos vriten të dy.”
Përkthimi dhe shpjegimi nga Khutba World, të përkthyera nga arabishtja.
Umeri thekson rëndësinë e këshillimit të kujdesshëm gjatë zgjedhjes së udhëheqësve.
Umeri e mbajti këtë fjalim në Medinë pas haxhit të tij të fundit, si përgjigje ndaj një pohimi për një betim të ardhshëm besnikërie dhe për të sqaruar ngjarjet rreth zgjedhjes së Ebu Bekrit pas vdekjes së Profetit ﷺ.
Betim besnikërie dhe njohje e udhëheqjes.
Këshillim ku palët e përfshira diskutojnë së bashku një çështje.
Kufijtë dhe ndëshkimet e përcaktuara nga Allahu, të zbatuara me kushte të caktuara nga autoriteti kompetent.
Dijetarët klasikë nxjerrin nga kjo rëndësinë e këshillimit dhe parandalimit të përçarjes gjatë zgjedhjes së një udhëheqësi. Umeri e përshkruan bej'an e parë ndaj Ebu Bekrit si një situatë të jashtëzakonshme dhe urgjente dhe paralajmëron se betimi i besnikërisë pa këshillimin e myslimanëve nuk duhet të kthehet në shembull për pasim të njëanshëm të pushtetit. Pjesa për rexhm-in diskutohet nga dijetarët në kuadrin e statusit juridik të recitimit të transmetuar dhe kushteve për zbatimin e tij; ndëshkime të tilla nuk janë në kompetencën e individëve, por i takojnë autoritetit islam kompetent dhe rregullave të provave.
- Kërko këshillën e njerëzve kompetentë dhe të të përfshirëve përpara se të veprosh për vendime të rëndësishme të përbashkëta.
- Përcilli pohimet e ndjeshme vetëm pasi t’i kesh kuptuar mirë dhe të mund të shpjegosh kontekstin e tyre.
- Mos ua lër kurrë ndëshkimet juridike individëve që marrin drejtësinë në duart e tyre; ato kërkojnë autoritet kompetent dhe rregulla të rrepta për provat.
Ky transmetim nga e njëjta seri trajton gjithashtu shpjegimin e Umerit për bej'an dhe ngjarjet pas vdekjes së Profetit ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #6829 (Sahih)Ky transmetim sahih përmend të njëjtën pikë thelbësore të fjalimit të Umerit dhe mbështet kontekstin historik të paralajmërimit të tij.
Sahih al-Bukhari · #6831 (Sahih)Ky transmetim nga libri për hudud lidhet me çështjet juridike të trajtuara në fjalimin e Umerit.
Çdo ditë një hadith, në gjuhën tënde
Aplikacioni të sjell çdo ditë një hadith me shpjegim, edhe si miniaplikacion në telefonin tënd. Përdorimi është falas.