Sahih al-Bukhari, hadithi 1186
Imepokelewa na Itban bin Malik. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Itban bin Malik
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ. فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَأَفْعَلُ ". فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ". فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ. فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ.
Ishaq alinieleza, Yaqub bin Ibrahim alitueleza, baba yangu alitueleza, kutoka kwa Ibn Shihab, akasema: Mahmud bin Ar-Rabi' Al-Ansari alinikhabarisha kwamba alimkumbuka Rasûlullah ﷺ, na pia alikumbuka mate ambayo Mtume ﷺ aliyamtemea usoni mwake baada ya kuyachota kutoka kisima kilichokuwa nyumbani kwao. Mahmud alisema kuwa alimsikia Itban bin Malik Al-Ansari — Allah amridhie — ambaye alikuwa miongoni mwa walioshuhudia mapigano ya Badr pamoja na Rasûlullah ﷺ, akisema:
"Nilikuwa nikiwaongoza watu wangu wa Bani Salim katika swala, na kulikuwa na bonde kati yangu na wao ambalo likijaa maji wakati wa mvua, lilikuwa linanishindia kuvuka ili kufikia msikiti wao. Hivyo, nilimjia Rasûlullah ﷺ na kumwambia: 'Macho yangu yameanza kudhoofika, na bonde hili kati yangu na watu wangu huwa na mkondo mkali mvua inaponyesha, hivyo kunishindia kuvuka; ningependa uje nyumbani kwangu na kuswali mahali fulani ili niweze kupachua mahali hapo kuwa sehemu yangu ya kusalia.' Rasûlullah ﷺ akasema: 'Nitafanya hivyo.' Kesho yake asubuhi, baada ya jua kupanda vyema, Rasûlullah ﷺ na Abu Bakr — Allah amridhie — walifika nyumbani kwangu. Rasûlullah ﷺ aliomba ruhusa ya kuingia, nami nikamruhusu. Hakukaa hata kabla ya kusema: 'Unapenda niswali wapi ndani ya nyumba yako?' Nikamwelekezea mahali nilipotaka aswali. Rasûlullah ﷺ akasimama, akatakbia, nasi tukajipanga safu nyuma yake; akaswali rakaa mbili, kisha akatoa salamu, nasi tukatoa salamu pamoja naye. Kisha nikamshikilia kwa ajili ya chakula cha 'Khazir' nilichomwandaa. Watu wa nyumba hiyo waliposikia kuwa Rasûlullah ﷺ yupo nyumbani kwangu, wanaume wengi walikusanyika hadi nyumba ikajaa. Mtu mmoja wao akasema: 'Je, Malik amekuwaje? Simuoni.' Mwingine akajibu: 'Yeye ni munafiki, hamupendi Allah wala Rasuli Wake.' Rasûlullah ﷺ akasema: 'Usiseme hivyo! Je, huoni kwamba amesema La ilaha illallah akiitafuta radhi ya Allah?' Yule mtu akajibu: 'Allah na Rasuli Wake wanajua zaidi; lakini kwa Allah, hatukuona upendo wake wala mazungumzo yake isipokuwa kwa manafiki.' Rasûlullah ﷺ akasema: 'Hakika Allah ameharamisha Moto kwa yeyote anayesema La ilaha illallah akiitafuta radhi ya Allah.'" Mahmud alisema: "Nilikhabarisha hadithi hii kwa watu ambao miongoni mwao alikuwa Abu Ayyub, sahaba wa Rasûlullah ﷺ, katika vita ambavyo alifariki dunia, huku Yazid bin Mu'awiya akiwa amiri wao katika ardhi ya Rumi. Abu Ayyub alikanusha hadithi hiyo akisema: 'Kwa Allah, sidhani Rasûlullah ﷺ alisema ulivyosema kamwe.' Jambo hilo likanizidia uzito, nikaweka nadhiri kwa Allah kwamba ikiwa atanilinda salama hadi nirudi kutoka vitani, nitamtafuta Itban bin Malik — Allah amridhie — msikitini kwa watu wake ikiwa bado yuko hai ili kumuuliza. Niliporudi, nikavaa ihramu kwa Hajji au Umra, kisha nikasafiri hadi Madina. Nilienda kwa Bani Salim, nikamkuta Itban ni mzee kipofu akiwaongoza watu wake katika swala. Alipomaliza swala, nikamsalimia na kujitambulisha kwake, kisha nikamuuliza kuhusu hadithi ile. Akanikhabarisha vivyo vile alivyoinikhabarisha mara ya kwanza."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Tamko la kweli la imani humkinga mtu na Moto; usiwahukumu wengine kirahisi.
Itban ibn Malik alimwomba Mtume ﷺ aswali nyumbani kwake, kwa sababu udhaifu wa kuona na bonde lililofurika wakati wa mvua vilimfanya ashindwe kwa urahisi kuwafikia watu wake. Baada ya swala, mtu ambaye hakuwepo aliitwa mnafiki; Mtume ﷺ alikataza hukumu hiyo ya moja kwa moja na akaelekeza kwenye tamko lake la imani.
Hakuna mungu anayestahili kuabudiwa kwa haki isipokuwa Allah.
Kutenda jambo kwa ikhlasi ili kupata radhi za Allah.
Chakula kilichoandaliwa kwa ajili ya Mtume ﷺ katika riwaya hii.
Wanazuoni wameeleza kutokana na riwaya hii kwamba tamko la imani humkinga mtu na Moto linapotamkwa kwa ikhlasi; matini haipaswi kutenganishwa na imani ya kweli pamoja na wajibu wake. Riwaya hii pia inaonya dhidi ya kumwita mtu mnafiki bila ushahidi wa kutosha na wenye kuamua: watu huhukumu yanayoonekana, ilhali Allah anajua yaliyomo mioyoni. Vilevile, swala ya Mtume ﷺ nyumbani inaonyesha kwamba mtu anaweza kutenga sehemu ya kuswalia nyumbani kwake, na mgeni anaweza kumuuliza mwenyeji ataswalia wapi.
- Usihukumu imani ya mtu kwa kutegemea tu dhana au watu anaoshirikiana nao.
- Fanya upya nia yako katika ibada na kwa kufanya hivyo tafuta radhi za Allah.
- Rahisisha upatikanaji wa swala: omba msaada unaofaa afya au mazingira yanapofanya kukusanyika kuwa vigumu.
Riwaya hii pia inasimulia kisa cha Mahmud ibn ar-Rabi’ na Itban ibn Malik na husaidia kutambua muktadha wa taarifa hii.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Hadith hii inasisitiza kwamba matendo hupimwa kwa nia, jambo linalohusiana na kutafuta radhi za Allah kwa ikhlasi.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.