Sahih al-Bukhari, hadithi 1286
Imepokelewa na Aisha. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Aisha
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا. ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي. فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ. وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ {وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى}. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى. قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا.
Abdullah bin Ubaidillah bin Abi Mulaika amesema: Binti mmoja wa Uthman alifariki huko Makka, nasi tukaenda kushuhudia mazishi yake. Ibn Umar na Ibn Abbas walikuwepo pia, nami nilikuwa nimeketi kati yao (au alisema: niliketi pembeni ya mmoja wao, kisha mwingine akaja kuketi pembeni yangu). Abdullah bin Umar akamwambia Amr bin Uthman:
"Je, huwazuilii watu wasilie? Kwa kuwa Rasûlullah ﷺ alisema: 'Hakika mayiti huadhibiwa kwa machozi ya ahali zake.'" Ibn Abbas akasema: "Umar alikuwa akisema hayo." Kisha akaendelea kusimulia: "Nilisafiri pamoja na Umar kutoka Makka hadi tulipofika Al-Baida', ghafla akaona msafiri chini ya kivuli cha mti wa Samura. Akaniambia: 'Nenda ukaone ni akina nani hao.' Nikaenda nikamkuta Suhaib, nikamtaarifu Umar, akasema: 'Mwite anijie.' Nikarudi kwa Suhaib nikamwambia: 'Safiri umfikie Amirul-Muuminin.' Baadaye, Umar alipopigwa kisu, Suhaib aliingia akilia akisema: 'Ndugu yangu! Rafiki yangu!' Umar akamwambia: 'Ewe Suhaib! Unanilia mimi huku Rasûlullah ﷺ amesema: Hakika mayiti huadhibiwa kwa baadhi ya machozi ya ahali zake?'" Ibn Abbas akaongeza: "Umar alipokufa, nilimtajia Aisha hayo, akasema: 'Allah amrehemu Umar. Wallahi, Rasûlullah ﷺ hakusema kwamba muumini huadhibiwa kwa machozi ya ahali zake. Bali Rasûlullah ﷺ alisema: Hakika Allah humuongezea kafiri adhabu kwa sababu ya machozi ya ahali zake.' Pia alisema: 'Quran inawatoshelezeni: {Na mbebaji mzigo hatobeba mzigo wa mwingine}." Ibn Abbas akasema wakati huo: "Ni Allah pekee Hufanya mtu acheke au alie." Ibn Abi Mulaika akasema: "Wallahi, Ibn Umar hakusema chochote baada ya hapo."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Machozi ya huzuni yanaruhusiwa; maandishi yanatofautisha hali ya muumini na kafiri.
Riwaya inataja kifo cha binti wa Uthman huko Makka na kueleza mazungumzo wakati wa mazishi yake. Pia Ibn Abbas anasimulia jinsi Umar alivyomkemea Suhayb alipokuwa akimlilia.
Mahali ambapo Umar na Ibn Abbas walikutana na wasafiri walipokuwa safarini.
Mti ambao wasafiri walipumzika chini yake.
Kanuni ya Qur’ani: kila mtu anawajibika kwa matendo yake mwenyewe.
Wanazuoni huzingatia ufafanuzi wa Aisha wanapoielewa riwaya hii: huzuni ya kawaida na machozi hayamfanyi muumini awe na hatia kwa matendo ya mtu mwingine. Maombolezo yaliyokatazwa, kama kupiga yowe na kupinga uamuzi wa Allah, ni jambo tofauti na wanazuoni wameyakemea. Madhehebu pia hutofautisha machozi ya kimya na huzuni na desturi hizo za maombolezo zilizokatazwa; maelezo mahususi ya hukumu hutofautiana.
- Mfariji mtu aliye na huzuni, wala usilaumu machozi ya kawaida.
- Epuka kupiga yowe au kusema maneno yanayopinga uamuzi wa Allah.
- Soma riwaya kwa makini na uzingatie pamoja ufafanuzi wa Maswahaba wenye elimu.
Riwaya hii pia inazungumzia kauli kuhusu kulia kwa jamaa wa marehemu na husaidia kuchunguza suala hili kwa pamoja.
Sahih al-Bukhari · #1285 (Sahih)Inafafanua kuwa huzuni na machozi hutokea mtu anapofiwa, na kutoa muktadha wa kutofautisha maombolezo ya kawaida na tabia ya kuomboleza iliyokatazwa.
Sahih al-Bukhari · #1287 (Sahih)Riwaya hii inaendeleza mjadala kuhusu maombolezo na ufafanuzi wa kauli kuhusu kulia.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.