Sahih al-Bukhari, hadithi 2608
Imepokelewa na Al-Miswar ibn Makhrama. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayralimhadithia al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ " مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ ". وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ. فَقَالَ لَهُمْ " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِيهِ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا. وَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا مِنْ سَبْىِ هَوَازِنَ هَذَا آخِرُ قَوْلِ الزُّهْرِيِّ، يَعْنِي فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا.
Yahya bin Bukair alitusimulia, Al-Laith alitusimulia, kutoka kwa Uqail, kutoka kwa Ibn Shihab, kutoka kwa Urwah, kwamba Marwan bin Al-Hakam na Al-Miswar bin Makhrama walimhabarisha kuwa Nabii ﷺ alisema wakati ujumbe wa Hawazin ulipomjia wakiwa Waislamu, na wakamwomba awarudishie mali zao na mateka wao. Akawaambia:
"Pamoja nami kuna watu mnaowaona, na hadithi ninayoipenda zaidi ni ile ya kweli. Basi chagua mojawapo ya makundi mawili: ama mateka au mali, na mimi nilikuwa nimesubiri." Nabii ﷺ alikuwa amewasubiri kwa zaidi ya usiku kumi tangu aliporudi kutoka Ta'if. Walipobaini kuwa Nabii ﷺ hatarudisha kwao isipokuwa mojawapo ya makundi hayo mawili, walisema: "Basi tunachagua mateka wetu." Kisha akasimama miongoni mwa Waislamu, akamsifu Allah kwa stahili Zake, kisha akasema: "Amma baadaye, ndugu zenu hawa wamekuja kwetu wakitubu, na ninaona inafaa kuwarudishia mateka wao. Basi yeyote miongoni mwenu anayependa kutoa hiyo kwa ukarimu, afanye hivyo; na yeyote anayependa kubaki na sehemu yake hadi tumpe kutoka kwa fai ya kwanza ambayo Allah atatupatia, afanye hivyo." Watu walisema: "Tumeridhia kwa ukarimu, Ee Mjumbe wa Allah ﷺ." Akawaambia: "Hatujui ni nani miongoni mwenu ameridhia na nani hakuridhia, basi rudini ili viongozi wenu watuarifie maamuzi yenu." Watu wakarudi, viongozi wao wakazungumza nao, kisha wakarudi kwa Nabii ﷺ na kumhabarisha kuwa wameridhia na wamekubali kwa ukarimu. Na haya ndiyo tuliyofikiwa kuhusu mateka wa Hawazin; huu ndio mwisho wa kauli ya Az-Zuhri, yaani haya ndiyo tuliyofikiwa.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mtume ﷺ aliwaruhusu mateka kurejea kwa ridhaa ya hiari iliyothibitishwa.
Aliporejea kutoka Ta’if, wajumbe wa Hawazin walimjia Mtume ﷺ wakiwa Waislamu na wakaomba warudishiwe mali zao na mateka wao. Aliwapa chaguo kati ya hivyo viwili na akasubiri zaidi ya siku kumi hadi walipofika.
Kabila la Kiarabu ambalo wajumbe wake, baada ya kusilimu, waliomba warudishiwe mali zao na mateka wao.
Watu waliotekwa; hapa ni mateka waliokuwa mikononi mwa Waislamu baada ya mzozo.
Wawakilishi walioweza kukusanya na kuwasilisha ridhaa ya watu kwa niaba ya makundi.
Wanazuoni wanahitimisha kutokana na hili kwamba kiongozi hapaswi kutumia haki za watu wengine bila idhini yao. Mtume ﷺ aliwapa Waislamu chaguo la kupata sehemu yao kutoka kwenye ngawira ya baadaye, kisha akawaagiza wawakilishi wao wathibitishe ridhaa ya kila mmoja. Hivyo, riwaya hii inasisitiza kuwajali watu waliotubu, kuwatendea kwa haki wenye haki, na kushauriana na jamii.
- Usiache mali au haki ya mtu mwingine bila ridhaa yake ya wazi.
- Uamuzi unapohusu kundi, thibitisha ridhaa kwa makini, kwa mfano kupitia wawakilishi waaminifu.
- Watendee kwa huruma watu wanaotubu, huku ukilinda haki za wote wanaohusika.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.