Sahih al-Bukhari, hadithi 3160
Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Riwaya
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، وَزِيَادُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ، قَالَ بَعَثَ عُمَرُ النَّاسَ فِي أَفْنَاءِ الأَمْصَارِ يُقَاتِلُونَ الْمُشْرِكِينَ، فَأَسْلَمَ الْهُرْمُزَانُ فَقَالَ إِنِّي مُسْتَشِيرُكَ فِي مَغَازِيَّ هَذِهِ. قَالَ نَعَمْ، مَثَلُهَا وَمَثَلُ مَنْ فِيهَا مِنَ النَّاسِ مِنْ عَدُوِّ الْمُسْلِمِينَ مَثَلُ طَائِرٍ لَهُ رَأْسٌ وَلَهُ جَنَاحَانِ وَلَهُ رِجْلاَنِ، فَإِنْ كُسِرَ أَحَدُ الْجَنَاحَيْنِ نَهَضَتِ الرِّجْلاَنِ بِجَنَاحٍ وَالرَّأْسُ، فَإِنْ كُسِرَ الْجَنَاحُ الآخَرُ نَهَضَتِ الرِّجْلاَنِ وَالرَّأْسُ، وَإِنْ شُدِخَ الرَّأْسُ ذَهَبَتِ الرِّجْلاَنِ وَالْجَنَاحَانِ وَالرَّأْسُ، فَالرَّأْسُ كِسْرَى، وَالْجَنَاحُ قَيْصَرُ، وَالْجَنَاحُ الآخَرُ فَارِسُ، فَمُرِ الْمُسْلِمِينَ فَلْيَنْفِرُوا إِلَى كِسْرَى. وَقَالَ بَكْرٌ وَزِيَادٌ جَمِيعًا عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ فَنَدَبَنَا عُمَرُ وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْنَا النُّعْمَانَ بْنَ مُقَرِّنٍ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِأَرْضِ الْعَدُوِّ، وَخَرَجَ عَلَيْنَا عَامِلُ كِسْرَى فِي أَرْبَعِينَ أَلْفًا، فَقَامَ تُرْجُمَانٌ فَقَالَ لِيُكَلِّمْنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ. فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَلْ عَمَّا شِئْتَ. قَالَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ أُنَاسٌ مِنَ الْعَرَبِ كُنَّا فِي شَقَاءٍ شَدِيدٍ وَبَلاَءٍ شَدِيدٍ، نَمَصُّ الْجِلْدَ وَالنَّوَى مِنَ الْجُوعِ، وَنَلْبَسُ الْوَبَرَ وَالشَّعَرَ، وَنَعْبُدُ الشَّجَرَ وَالْحَجَرَ، فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ، إِذْ بَعَثَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَرَبُّ الأَرَضِينَ تَعَالَى ذِكْرُهُ وَجَلَّتْ عَظَمَتُهُ إِلَيْنَا نَبِيًّا مِنْ أَنْفُسِنَا، نَعْرِفُ أَبَاهُ وَأُمَّهُ، فَأَمَرَنَا نَبِيُّنَا رَسُولُ رَبِّنَا صلى الله عليه وسلم أَنْ نَقَاتِلَكُمْ حَتَّى تَعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ أَوْ تُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ، وَأَخْبَرَنَا نَبِيُّنَا صلى الله عليه وسلم عَنْ رِسَالَةِ رَبِّنَا أَنَّهُ مَنْ قُتِلَ مِنَّا صَارَ إِلَى الْجَنَّةِ فِي نَعِيمٍ لَمْ يَرَ مِثْلَهَا قَطُّ، وَمَنْ بَقِيَ مِنَّا مَلَكَ رِقَابَكُمْ. فَقَالَ النُّعْمَانُ رُبَّمَا أَشْهَدَكَ اللَّهُ مِثْلَهَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يُنَدِّمْكَ وَلَمْ يُخْزِكَ، وَلَكِنِّي شَهِدْتُ الْقِتَالَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا لَمْ يُقَاتِلْ فِي أَوَّلِ النَّهَارِ انْتَظَرَ حَتَّى تَهُبَّ الأَرْوَاحُ وَتَحْضُرَ الصَّلَوَاتُ.
Al-Fadhl bin Yaqub ametuhadithia, Abdullah bin Ja'far ar-Raqqi ametuhadithia, Al-Mu'tamir bin Sulaiman ametuhadithia, Sa'id bin Ubaidullah ath-Thaqafi ametuhadithia, Bakr bin Abdullah al-Muzani na Ziyad bin Jubair wametuhadithia kutoka kwa Jubair bin Hayya, akasema: Umar aliwatuma watu katika nchi mbalimbali kupambana na washirikina. Basi Al-Hurmuzan akawa Muislamu, kisha akasema: 'Mimi ni mshauri wako kuhusu vita hizi.' Akasema: 'Ndiyo, mfano wake na mfano wa watu walio ndani yake miongoni mwa maadui wa Waislamu ni kama ndege yenye kichwa, mabawa mawili, na miguu miwili. Ikiwa moja ya mabawa yake litavunjika, miguu itainuka pamoja na bawa lingine na kichwa. Na ikiwa bawa la pili litavunjika, miguu na kichwa vitainuka. Lakini ikiwa kichwa kitapondwa, basi miguu, mabawa, na kichwa vyote vitakufa. Kwa hivyo, kichwa ni Kisra, bawa moja ni Kaisari, na bawa lingine ni Farsi. Hivyo, amuru Waislamu waende kwa Kisra.' Bakr na Ziyad wote walisema kutoka kwa Jubair bin Hayya: 'Kisha Umar akatuita na akamtawala An-Nu'man bin Muqrin kuwa kamanda wetu. Tulipofika katika ardhi ya adui, mjumbe wa Kisra akatoka kwetu pamoja na elfu arobaini za wanajeshi. Mfasiri akasimama na kusema:
"Aongee nami mtu mmoja kati yenu." Al-Mughira akasema: "Uliza unachotaka." Akasema: "Ninyi ni nani?" Akajibu: "Sisi ni watu kutoka kwa Waarabu; tulikuwa katika shida kubwa na balaa kali, tukinyonya ngozi na kokoti za tende kwa njaa, tukivaa manyoya ya ngamia na nywele za mbuzi, na tukiabudu miti na mawe. Tukiwa katika hali hiyo, Mola wa mbingu na ardhi, Aliyetukuka Kumbukumbu Yake na Ukubwa Wake ukawa mkubwa, alitutumia Mtume kutoka nafsi zetu, ambaye tunamjua baba yake na mama yake. Mtume wetu, Mjumbe wa Mola wetu ﷺ, alituamuru tuwapigeni vita hadi mumwabudu Allah peke Yake au mlipie Jizya. Na Mtume wetu ﷺ alituarifu ujumbe wa Mola wetu kwamba yeyote atakayeuawa kati yetu ataenda Peponi katika neema ambayo hajawahi kuona mfano wake kamwe, na yeyote atakayebaki kati yetu atamiliki shingo zenu." An-Nu'man akasema: "Labda Allah atakushuhudia mfano wake pamoja na Nabii ﷺ, asikufanye kujutia wala kukuaibisha. Lakini mimi nimeshuhudia mapigano pamoja na Mjumbe wa Allah ﷺ; alipokuwa hakipigani mwanzoni mwa siku, alisubiri hadi upepo uvume na wakati wa Sala ufike."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Umar aliunganisha mtazamo wa kimkakati, subira na sala katika kampeni za kijeshi.
Umar alimshauri Hormozan kuhusu kampeni za kijeshi. Kisha akatuma jeshi chini ya uongozi wa an-Nuʿman ibn Muqarrin katika eneo la Kisra.
Kodi ambayo, katika muktadha huu, wasiokuwa Waislamu waliilipa chini ya utawala wa Waislamu.
Vyeo vilivyotumiwa mtawalia kwa mfalme wa Uajemi na mfalme wa Byzantium.
Kiashiria cha wakati ambacho an-Nuʿman alitaja kuhusu desturi ya kijeshi ya Mtume ﷺ.
Wanazuoni wanaona katika ushauri wa Hormozan umuhimu wa mtazamo wa kimkakati na mashauriano katika maamuzi ya kiutawala. Riwaya inahusisha ushauri huo na Hormozan, wala haiuwasilishi kama kanuni ya jumla ya imani. Kumbukumbu ya an-Nuʿman kuhusu desturi ya Mtume ﷺ inaonyesha kwamba kamanda alizingatia wakati wa mapigano na nyakati za sala. Kifungu kuhusu vita na jizya kinaeleza muktadha wa kihistoria, kisiasa na kijeshi; hakiwapi watu binafsi mamlaka ya kutumia nguvu au kutoza kodi.
- Unapofanya maamuzi muhimu, waombe ushauri watu wenye maarifa na uzoefu unaohusika.
- Katika kazi ngumu, zingatia kwa makini hali zilizopo na nyakati za sala.
- Chukulia kwa uangalifu vifungu vya kihistoria kuhusu vita na utawala, wala usivitumie kuhalalisha matumizi ya nguvu kiholela.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.