Utangulizi · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 3159

Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Utangulizi
صحيح البخاري

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، وَزِيَادُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ، قَالَ بَعَثَ عُمَرُ النَّاسَ فِي أَفْنَاءِ الأَمْصَارِ يُقَاتِلُونَ الْمُشْرِكِينَ، فَأَسْلَمَ الْهُرْمُزَانُ فَقَالَ إِنِّي مُسْتَشِيرُكَ فِي مَغَازِيَّ هَذِهِ‏.‏ قَالَ نَعَمْ، مَثَلُهَا وَمَثَلُ مَنْ فِيهَا مِنَ النَّاسِ مِنْ عَدُوِّ الْمُسْلِمِينَ مَثَلُ طَائِرٍ لَهُ رَأْسٌ وَلَهُ جَنَاحَانِ وَلَهُ رِجْلاَنِ، فَإِنْ كُسِرَ أَحَدُ الْجَنَاحَيْنِ نَهَضَتِ الرِّجْلاَنِ بِجَنَاحٍ وَالرَّأْسُ، فَإِنْ كُسِرَ الْجَنَاحُ الآخَرُ نَهَضَتِ الرِّجْلاَنِ وَالرَّأْسُ، وَإِنْ شُدِخَ الرَّأْسُ ذَهَبَتِ الرِّجْلاَنِ وَالْجَنَاحَانِ وَالرَّأْسُ، فَالرَّأْسُ كِسْرَى، وَالْجَنَاحُ قَيْصَرُ، وَالْجَنَاحُ الآخَرُ فَارِسُ، فَمُرِ الْمُسْلِمِينَ فَلْيَنْفِرُوا إِلَى كِسْرَى‏.‏ وَقَالَ بَكْرٌ وَزِيَادٌ جَمِيعًا عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ فَنَدَبَنَا عُمَرُ وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْنَا النُّعْمَانَ بْنَ مُقَرِّنٍ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِأَرْضِ الْعَدُوِّ، وَخَرَجَ عَلَيْنَا عَامِلُ كِسْرَى فِي أَرْبَعِينَ أَلْفًا، فَقَامَ تُرْجُمَانٌ فَقَالَ لِيُكَلِّمْنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ‏.‏ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَلْ عَمَّا شِئْتَ‏.‏ قَالَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ أُنَاسٌ مِنَ الْعَرَبِ كُنَّا فِي شَقَاءٍ شَدِيدٍ وَبَلاَءٍ شَدِيدٍ، نَمَصُّ الْجِلْدَ وَالنَّوَى مِنَ الْجُوعِ، وَنَلْبَسُ الْوَبَرَ وَالشَّعَرَ، وَنَعْبُدُ الشَّجَرَ وَالْحَجَرَ، فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ، إِذْ بَعَثَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَرَبُّ الأَرَضِينَ تَعَالَى ذِكْرُهُ وَجَلَّتْ عَظَمَتُهُ إِلَيْنَا نَبِيًّا مِنْ أَنْفُسِنَا، نَعْرِفُ أَبَاهُ وَأُمَّهُ، فَأَمَرَنَا نَبِيُّنَا رَسُولُ رَبِّنَا صلى الله عليه وسلم أَنْ نَقَاتِلَكُمْ حَتَّى تَعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ أَوْ تُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ، وَأَخْبَرَنَا نَبِيُّنَا صلى الله عليه وسلم عَنْ رِسَالَةِ رَبِّنَا أَنَّهُ مَنْ قُتِلَ مِنَّا صَارَ إِلَى الْجَنَّةِ فِي نَعِيمٍ لَمْ يَرَ مِثْلَهَا قَطُّ، وَمَنْ بَقِيَ مِنَّا مَلَكَ رِقَابَكُمْ‏.‏ فَقَالَ النُّعْمَانُ رُبَّمَا أَشْهَدَكَ اللَّهُ مِثْلَهَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يُنَدِّمْكَ وَلَمْ يُخْزِكَ، وَلَكِنِّي شَهِدْتُ الْقِتَالَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا لَمْ يُقَاتِلْ فِي أَوَّلِ النَّهَارِ انْتَظَرَ حَتَّى تَهُبَّ الأَرْوَاحُ وَتَحْضُرَ الصَّلَوَاتُ‏.‏

Tafsiri

Al-Hurmuzan alipokubali Uislamu, Umar alimwambia:

"Ningependa kukushauri kuhusu nchi hizi ninazokusudia kuzivamia." Al-Hurmuzan akasema: "Ndiyo, mfano wa nchi hizi na wakazi wake ambao ni maadui wa Waislamu, ni kama ndege mwenye kichwa, mabawa mawili na miguu miwili; ikiwa bawa lake moja litavunjika, atasimama kwa miguu yake miwili, kwa bawa moja na kichwa; na ikiwa bawa la pili litavunjika, atasimama kwa miguu miwili na kichwa, lakini ikiwa kichwa chake kitaharibiwa, basi miguu miwili, mabawa mawili na kichwa vitakuwa havina faida. Kichwa kinawakilisha Kisra, bawa moja linawakilisha Kaisari na bawa lingine linawakilisha Farisi. Kwa hivyo, amuru Waislamu waelekee kwa Kisra." Basi, Umar alituma jeshi letu akimteua An-Nu'man bin Muqrin kuwa kamanda wetu. Tulipofika ardhi ya adui, mwakilishi wa Kisra alitoka na wanajeshi elfu arobaini, na mfasiri akasimama akisema: "Mtu mmoja wenu aniongee!" Al-Mughira akajibu: "Uliza chochote unachotaka." Yule mwingine akauliza: "Ninyi ni nani?" Al-Mughira akajibu: "Sisi ni watu kutoka kwa Waarabu; tulikuwa katika maisha magumu, ya taabu na msiba mkubwa: tulikuwa tunanyonya ngozi na kokwa za tende kwa njaa; tulikuwa tunavaa nguo zilizotengenezwa kwa manyoya ya ngamia na nywele za mbuzi, na kuabudu miti na mawe. Tukiwa katika hali hiyo, Mola wa Mbingu na Ardhi, Aliyetukuka Zikra Yake na Utukufu Wake ni Mkuu, alimtutumia Mtume kutoka kwetu wenyewe ambaye tunamjua baba yake na mama yake. Mtume wetu, Rasûlullah ﷺ, ametuamuru tuwapigeni vita hadi mumwabudu Allah Peke Yake au mlipie Jizya (kodi); na Mtume wetu ﷺ ametuarifu ujumbe wa Mola wetu kwamba: 'Yeyote kati yetu atakayeuawa (kushahidi), ataenda Peponi kuishi maisha ya anasa ambayo hajawahi kuona kama hayo kamwe, na yeyote kati yetu atakayebaki hai, atakuwa bwana wenu.'" (Kisha An-Nu'man akamwambia Al-Mughira:) "Labda Allah angekuonyesha mfano wa vita hivi ukiwa pamoja na Nabii ﷺ, asingekulaumu wala kukuaibisha. Lakini mimi nimeshuhudia mapambano pamoja na Rasûlullah ﷺ, na ilikuwa desturi yake kwamba ikiwa hangepigana mapema asubuhi, angesubiri hadi upepo uvume na wakati wa Sala ufike (yaani baada ya adhuhuri)."

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Umar alishauriana na Hormozan na kufuata mbinu ya kijeshi ya Mtume ﷺ iliyokuwa ya tahadhari.

Usuli na sababu

Wakati wa ukhalifa wa Umar, Hormozan alisilimu na kutoa ushauri kuhusu kampeni za kijeshi. Baadaye, jeshi lililoongozwa na an-Nu'man ibn Muqarrin lilielekea kukabiliana na jeshi la Uajemi.

Maelezo ya maneno magumu
Kisra

Cheo cha mfalme wa Uajemi.

Jizya

Kodi ambayo, katika muktadha wa kihistoria, ililipwa na baadhi ya raia wasio Waislamu.

Fars

Uajemi, inayotajwa hapa kuwa mojawapo ya mamlaka katika ulinganisho wa Hormozan.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wanaelewa kutokana na riwaya hii kwamba kiongozi anaweza kumwomba ushauri mtu mwenye ujuzi unaohusika, hata kama mtu huyo amesilimu hivi karibuni. Mfano wa ndege unasisitiza umuhimu wa kimkakati wa kuelewa uhusiano kati ya mamlaka. Riwaya pia inataja mwenendo wa Mtume ﷺ kuhusu muda wa kuanza vita: ikiwa mapigano hayakuanza mapema mchana, walisubiri upepo na kuingia kwa nyakati za swala. Huu ni mwongozo unaohusiana na mazingira maalumu, wala si himizo la jumla la vita.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Unapofanya maamuzi muhimu, waombe ushauri watu wanaoelewa hali husika na upime hoja zao kwa makini.
  2. Oanisha uongozi na mipango, subira na kuzingatia nyakati za swala.
  3. Chunguza kauli za kihistoria kuhusu vita katika muktadha wake, wala usizitumie kuhalalisha vurugu zako mwenyewe.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.