Manabii · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 3465

Imepokelewa na Abdullah ibn Umar. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Manabii
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ

Sahih (ya kuaminika)
  1. 1Isma'il ibn Khalilalimhadithia al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ
  2. 2Ali ibn Mushirعَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ
  3. 3Ubaydullah ibn Umarعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
  4. 4Nafi'نَافِعٍ
  5. 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
  6. 6Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ يَمْشُونَ إِذْ أَصَابَهُمْ مَطَرٌ، فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ، فَانْطَبَقَ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ إِنَّهُ وَاللَّهِ يَا هَؤُلاَءِ لاَ يُنْجِيكُمْ إِلاَّ الصِّدْقُ، فَلْيَدْعُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْكُمْ بِمَا يَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ صَدَقَ فِيهِ‏.‏ فَقَالَ وَاحِدٌ مِنْهُمُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَجِيرٌ عَمِلَ لِي عَلَى فَرَقٍ مِنْ أَرُزٍّ، فَذَهَبَ وَتَرَكَهُ، وَأَنِّي عَمَدْتُ إِلَى ذَلِكَ الْفَرَقِ فَزَرَعْتُهُ، فَصَارَ مِنْ أَمْرِهِ أَنِّي اشْتَرَيْتُ مِنْهُ بَقَرًا، وَأَنَّهُ أَتَانِي يَطْلُبُ أَجْرَهُ فَقُلْتُ اعْمِدْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ‏.‏ فَسُقْهَا، فَقَالَ لِي إِنَّمَا لِي عِنْدَكَ فَرَقٌ مِنْ أَرُزٍّ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ اعْمِدْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ فَإِنَّهَا مِنْ ذَلِكَ الْفَرَقِ، فَسَاقَهَا، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ، فَفَرِّجْ عَنَّا‏.‏ فَانْسَاحَتْ عَنْهُمُ الصَّخْرَةُ‏.‏ فَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، فَكُنْتُ آتِيهِمَا كُلَّ لَيْلَةٍ بِلَبَنِ غَنَمٍ لِي، فَأَبْطَأْتُ عَلَيْهِمَا لَيْلَةً فَجِئْتُ وَقَدْ رَقَدَا وَأَهْلِي وَعِيَالِي يَتَضَاغَوْنَ مِنَ الْجُوعِ، فَكُنْتُ لاَ أَسْقِيهِمْ حَتَّى يَشْرَبَ أَبَوَاىَ، فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُمَا، وَكَرِهْتُ أَنْ أَدَعَهُمَا، فَيَسْتَكِنَّا لِشَرْبَتِهِمَا، فَلَمْ أَزَلْ أَنْتَظِرُ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ، فَفَرِّجْ عَنَّا‏.‏ فَانْسَاحَتْ عَنْهُمُ الصَّخْرَةُ، حَتَّى نَظَرُوا إِلَى السَّمَاءِ‏.‏ فَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي ابْنَةُ عَمٍّ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَىَّ، وَأَنِّي رَاوَدْتُهَا عَنْ نَفْسِهَا فَأَبَتْ إِلاَّ أَنْ آتِيَهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ، فَطَلَبْتُهَا حَتَّى قَدَرْتُ، فَأَتَيْتُهَا بِهَا فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهَا، فَأَمْكَنَتْنِي مِنْ نَفْسِهَا، فَلَمَّا قَعَدْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا، فَقَالَتِ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ‏.‏ فَقُمْتُ وَتَرَكْتُ الْمِائَةَ دِينَارٍ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ فَفَرِّجْ عَنَّا‏.‏ فَفَرَّجَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَخَرَجُوا ‏"‏‏.‏

Tafsiri

Imetuambia Ismail bin Khalil, ametuarifu Ali bin Mushir, kutoka kwa Ubaidullah bin Umar, kutoka kwa Nafi', kutoka kwa Ibn Umar - Allah awaridhie wote wawili - kwamba Mjumbe wa Allah ﷺ alisema:

"Wakati watu watatu miongoni mwa waliokuwa kabla yenu walikuwa wakitembea, ghafla mvua ikawapata, hivyo wakaficha kwenye pango. Jiwe likajifunga na kuwazuia ndani. Baadhi yao wakasemana: 'Kwa Allah, enyi hawa! Hakuna kitakachowaokoa isipokuwa ukweli. Basi kila mmoja wenu aombe kwa Allah kwa kutaja tendo analolijua kuwa amelitimiza kwa uaminifu.' Mmoja wao akasema: 'Ewe Allah! Ikiwa unajua kuwa nilikuwa na mfanyakazi aliyenifanyia kazi kwa kipimo cha faraq moja ya mchele, kisha akaondoka na kuiacha, nami nikakusudia faraq hiyo nikailima, na tukio likapelekea nikanunua ng'ombe kwa ajili yake. Alipokuja kwangu akitaka ujira wake, nikamwambia: Nenda kwa wale ng'ombe uwachukue. Akanijibu: Mimi ninayo kwako ni faraq moja tu ya mchele. Nikamwambia: Nenda kwa wale ng'ombe maana wametokana na faraq hiyo. Akawachukua. Ewe Allah! Ikiwa unajua kuwa nilifanya hayo kwa kukuchagua Wewe, basi tuondolee jiwe hili.' Jiwe likasogea kidogo. Mwingine akasema: 'Ewe Allah! Ikiwa unajua kuwa nilikuwa na wazazi wawili wazee sana, na nilikuwa nikiwaletea kila usiku maziwa ya kondoo wangu. Usiku mmoja nikachelewa, nikaja wamelala, huku familia yangu na watoto wangu wakilia njaa. Sikuwaruhusu kunywa hadi wazazi wangu wanywe kwanza. Nilichukia kuwaamsha, pia nilichukia kuwaacha walale bila kunywa. Nikaendelea kusubiri hadi alfajiri ikapambazuka. Ewe Allah! Ikiwa unajua kuwa nilifanya hayo kwa kukuchagua Wewe, basi tuondolee jiwe hili.' Jiwe likasogea zaidi hadi wakaona anga. Yule wa tatu akasema: 'Ewe Allah! Ikiwa unajua kuwa nilikuwa na binti amu ambaye alikuwa mpenzi wangu mkubwa, nikamtaka kujamiiana naye lakini alikataa isipokuwa nimpe dinari mia moja. Nikaitafuta hadi nikaimudu, nikamletea na akajipa kwangu. Nilipoketi kati ya miguu yake, akasema: Mche Allah na usivunje pete isipokuwa kwa haki yake. Nikasimama na kuziacha zile dinari mia. Ewe Allah! Ikiwa unajua kuwa nilifanya hayo kwa kukuchagua Wewe, basi tuondolee jiwe hili.' Allah akawaondolea na wakatoka nje."

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Matendo mema ya dhati yanaweza kuwa njia ambayo Allah hujibu dua.

Maelezo ya maneno magumu
faraq

Kipimo cha zamani cha ujazo; hapa kinamaanisha kiasi cha mchele kilichokubaliwa kuwa ujira.

tendo jema

Tendo zuri linalofanywa kwa kufuata mwongozo wa Allah na kwa ikhlasi kwa ajili Yake.

kutovunja muhuri

Tamathali ya usemi inayomaanisha kujiepusha na tendo la ndoa nje ya ndoa halali.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wanatoa katika hadithi hii kwamba mtu anaweza kumwomba Allah kwa kumkumbusha tendo jema alilolifanya kwa ikhlasi; jambo hili linajulikana kama tawassul kwa matendo mema. Mifano hiyo mitatu inaonyesha namna mbalimbali za kumcha Allah: kumpa mfanyakazi haki yake yote, kuwatendea wazazi wema, na kujiepusha na dhambi ya zinaa licha ya kuwa na tamaa kali. Wanazuoni pia wanasisitiza kwamba matendo yana thamani tu yanapofanywa kwa ikhlasi kwa ajili ya Allah. Wanazuoni wa madhehebu manne ya Sunni wanatambua umuhimu wa ikhlasi, kutimiza haki na kuwaheshimu wazazi; simulizi hili si ruhusa ya kuwadhulumu wengine wala kuhalalisha tabia zilizokatazwa.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Wape wafanyakazi ujira waliokubaliana kikamilifu na kwa uangalifu, hata kama hawaji kuuchukua mara moja.
  2. Tenga muda kila siku wa kuwatendea wazazi wako wema, bila kupuuza haki za wanafamilia wengine.
  3. Jiepushe na dhambi kwa ajili ya Allah, hasa pale tamaa au maslahi binafsi yanapofanya uchaguzi kuwa mgumu.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.