Sahih al-Bukhari, hadithi 3668
Imepokelewa na Aisha. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Isma'il ibn Abdullahalimhadithia al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
- 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
- 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 5Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ بِالسُّنْحِ ـ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي بِالْعَالِيَةِ ـ فَقَامَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتْ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ مَا كَانَ يَقَعُ فِي نَفْسِي إِلاَّ ذَاكَ وَلَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ فَلَيَقْطَعَنَّ أَيْدِيَ رِجَالٍ وَأَرْجُلَهُمْ. فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَّلَهُ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي طِبْتَ حَيًّا وَمَيِّتًا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُذِيقُكَ اللَّهُ الْمَوْتَتَيْنِ أَبَدًا. ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ أَيُّهَا الْحَالِفُ عَلَى رِسْلِكَ. فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ جَلَسَ عُمَرُ. فَحَمِدَ اللَّهَ أَبُو بَكْرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ أَلاَ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ. وَقَالَ {إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ} وَقَالَ {وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ} قَالَ فَنَشَجَ النَّاسُ يَبْكُونَ ـ قَالَ ـ وَاجْتَمَعَتِ الأَنْصَارُ إِلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَقَالُوا مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، فَذَهَبَ إِلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ، فَذَهَبَ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ فَأَسْكَتَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِذَلِكَ إِلاَّ أَنِّي قَدْ هَيَّأْتُ كَلاَمًا قَدْ أَعْجَبَنِي خَشِيتُ أَنْ لاَ يَبْلُغَهُ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَتَكَلَّمَ أَبْلَغَ النَّاسِ فَقَالَ فِي كَلاَمِهِ نَحْنُ الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ. فَقَالَ حُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ، مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لاَ، وَلَكِنَّا الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ دَارًا، وَأَعْرَبُهُمْ أَحْسَابًا فَبَايِعُوا عُمَرَ أَوْ أَبَا عُبَيْدَةَ. فَقَالَ عُمَرُ بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ، فَأَنْتَ سَيِّدُنَا وَخَيْرُنَا وَأَحَبُّنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِهِ فَبَايَعَهُ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ، فَقَالَ قَائِلٌ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ. فَقَالَ عُمَرُ قَتَلَهُ اللَّهُ.
Imetuambiwa na Ismail bin Abdullah, akatuambia Sulaiman bin Bilal, kutoka kwa Hisham bin Urwah, kutoka kwa Urwah bin Az-Zubair, kutoka kwa Aisha - Allah amridhie - mke wa Mtume ﷺ, kwamba Mjumbe wa Allah ﷺ alifariki huku Abu Bakr akiwa As-Sunh - Ismail alisema yaani Al-Aliyah. Kisha Umar akasimama na kusema: 'Kwa jina la Allah! Mjumbe wa Allah ﷺ hajafa!' Aisha alisema: Na Umar alisema tena, 'Kwa jina la Allah! Hakuna kilichojitokeza akilini mwangu isipokuwa hayo tu, na hakika Allah atamfufua na atakata mikono na miguu ya watu fulani.' Kisha Abu Bakr akaja, akafunua uso wa Mjumbe wa Allah ﷺ, akambusu na kusema: 'Nawafidia kwa baba yangu na mama yangu; ulikuwa mzuri ukiwa hai na ukiwa maiti. Kwa Yule ambaye roho yangu iko mkononi mwake, Allah hatakuonyesha mauti mara mbili kamwe.' Kisha akatoka nje na kusema: 'Ewe muapaji! Tulia kidogo.' Abu Bakr alipozungumza, Umar aliketi. Abu Bakr akamsifu Allah na kumtukuza, kisha akasema: 'Sikieni! Aliyekuwa anamwabudu Muhammad ﷺ, basi Muhammad amefariki. Na aliyekuwa anamwabudu Allah, basi Allah ni Hai na hafi kamwe.' Akasoma aya: {Hakika wewe utafariki na nao watafariki} (39:30). Pia akasoma: {Muhammad si zaidi ya Mtume; mitume wengi walitangulia kabla yake. Je, akifa au akiuawa mtageuka nyuma? Na yeyote atakayegeuka nyuma, hatamdhuru Allah chochote, na Allah atawalipa wenye shukrani} (3:144). Watu wakalia kwa sauti kubwa. Ansaar walikusanyika kwa Saad bin Ubadah katika Sakifah ya Bani Saidah na kusema: 'Kutoka kwetu kuna Amir, na kutoka kwenu kuna Amir.' Abu Bakr, Umar bin Al-Khattab na Abu Ubaidah bin Al-Jarrah wakaenda kwao. Umar alitaka kuzungumza lakini Abu Bakr akamnyamazisha. Umar baadaye alikuwa akisema: 'Kwa Allah, sikulenga isipokuwa nilikuwa nimeandaa maneno yalinifurahisha, nikaogopa kuwa Abu Bakr asingeyatoa vizuri.' Kisha Abu Bakr akazungumza kwa ufasihi mkubwa, akasema katika hotuba yake: 'Sisi ndio Waamiri na nyinyi ni Mawaziri.' Hubab bin Al-Mundhir akasema: 'La, kwa Allah hatutakubali; lazima kuwe na Amir kutoka kwetu na Amir kutoka kwenu.' Abu Bakr akajibu: 'La, sisi tutakuwa Waamiri na nyinyi mtafuwa Mawaziri, kwa sababu wao (Quraysh) ndio wenye nasaba bora zaidi miongoni mwa Waarabu na makazi bora zaidi. Hivyo mchagueni Umar au Abu Ubaidah bin Al-Jarrah awe Amir wenu.' Umar akasema: 'Bali tutakubai'wewe, kwani wewe ni bwana wetu, bora wetu, na mpendwa zaidi kwetu kwa Mjumbe wa Allah ﷺ.' Umar akashika mkono wake na kumpa bay'ah, na watu wakampa bay'ah pia. Mtu mmoja akasema: 'Mmemuua Saad bin Ubadah.' Umar akasema: 'Allah amemuua.'
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Abu Bakr aliwakusanya jamii baada ya kufariki kwa Mtume ﷺ.
Hadith hii inaeleza matukio yaliyotokea mara tu baada ya kufariki kwa Mtume ﷺ: Abu Bakr aliwakumbusha watu aya za Qur’ani kuhusu kufa, na Ansari pamoja na Muhajirina wakashauriana kuhusu uongozi.
Wakazi wa Madina waliomuunga mkono Mtume ﷺ na Waislamu waliotoka Makka.
Eneo la mkutano lililofunikwa la ukoo wa Banu Sa’ida huko Madina.
Ahadi ya kumuunga mkono na kumtii kiongozi katika mambo ya haki.
Wanazuoni wa kale wanasisitiza kwamba Abu Bakr aliwasaidia watu kukabiliana na kifo cha Mtume ﷺ kwa kuwakumbusha aya za Qur’ani, na akahakikisha ibada inaelekezwa kwa Allah pekee. Riwaya hii pia inaonyesha umuhimu wa mashauriano na kuzuia migawanyiko wakati wa kufanya maamuzi ya uongozi. Maelezo yake kuhusu matukio ni simulizi la kihistoria, si kanuni ya pekee inayobainisha aina zote za utawala wa baadaye.
- Unaposikia habari za kushtua, shikamana na Qur’ani na uzungumze kwa uangalifu na uwazi.
- Katika maamuzi muhimu ya jamii, chukueni muda wa kushauriana na kuzuia migawanyiko.
- Waheshimu watu wenye mitazamo tofauti na kuelekeza fikira kwenye yanayoiunganisha jamii.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.