Utangulizi · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 3667

Imepokelewa na Aisha. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Utangulizi
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ

Sahih (ya kuaminika)
  1. 1Isma'il ibn Abdullahalimhadithia al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
  3. 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  5. 5Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ بِالسُّنْحِ ـ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي بِالْعَالِيَةِ ـ فَقَامَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ مَا كَانَ يَقَعُ فِي نَفْسِي إِلاَّ ذَاكَ وَلَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ فَلَيَقْطَعَنَّ أَيْدِيَ رِجَالٍ وَأَرْجُلَهُمْ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَّلَهُ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي طِبْتَ حَيًّا وَمَيِّتًا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُذِيقُكَ اللَّهُ الْمَوْتَتَيْنِ أَبَدًا‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ أَيُّهَا الْحَالِفُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ جَلَسَ عُمَرُ‏.‏ فَحَمِدَ اللَّهَ أَبُو بَكْرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ أَلاَ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ‏.‏ وَقَالَ ‏{‏إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ‏}‏ وَقَالَ ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ‏}‏ قَالَ فَنَشَجَ النَّاسُ يَبْكُونَ ـ قَالَ ـ وَاجْتَمَعَتِ الأَنْصَارُ إِلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَقَالُوا مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، فَذَهَبَ إِلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ، فَذَهَبَ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ فَأَسْكَتَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِذَلِكَ إِلاَّ أَنِّي قَدْ هَيَّأْتُ كَلاَمًا قَدْ أَعْجَبَنِي خَشِيتُ أَنْ لاَ يَبْلُغَهُ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَتَكَلَّمَ أَبْلَغَ النَّاسِ فَقَالَ فِي كَلاَمِهِ نَحْنُ الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ‏.‏ فَقَالَ حُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ، مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لاَ، وَلَكِنَّا الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ دَارًا، وَأَعْرَبُهُمْ أَحْسَابًا فَبَايِعُوا عُمَرَ أَوْ أَبَا عُبَيْدَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ، فَأَنْتَ سَيِّدُنَا وَخَيْرُنَا وَأَحَبُّنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِهِ فَبَايَعَهُ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ، فَقَالَ قَائِلٌ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ قَتَلَهُ اللَّهُ‏.‏

Tafsiri

Imetuhabarishwa Ismail bin Abdullah, akatuhabarisha Sulaiman bin Bilal, kutoka kwa Hisham bin Urwah, kutoka kwa Urwah bin Az-Zubair, kutoka kwa Aisha - Allah amridhie - mke wa Nabii ﷺ, kwamba Mtume wa Allah ﷺ alifariki huku Abu Bakr akiwa As-Sunh - Ismail alisema yaani Al-Aliyah. Kisha Umar akasimama na kusema: 'Kwa jina la Allah! Mtume wa Allah ﷺ hajafa!' Aisha alisema: Na Umar alisema: 'Kwa jina la Allah! Hakuna kilichojitokeza moyoni mwangu isipokuwa hilo tu, na hakika Allah atamfufua na atakata mikono na miguu ya watu fulani.' Kisha Abu Bakr akaja, akafunua uso wa Mtume wa Allah ﷺ, akambusu na kusema: 'Nawafidia kwa baba yangu na mama yangu; ulikuwa mwema ukiwa hai na ukiwa maiti. Kwa Yule ambaye roho yangu iko mkononi mwake, Allah hatakuonjesha mauti mara mbili kamwe.' Kisha akatoka nje na kusema: 'Ewe unayeapa haraka-haraka, tulia!' Wakati Abu Bakr alipozungumza, Umar aliketi. Abu Bakr akamshukuru Allah na kumsifu, kisha akasema: 'Sikieni! Aliyemwabudu Muhammad ﷺ, basi Muhammad amekufa, lakini aliyemwabudu Allah, basi Allah ni Hai na hafi kamwe.' Akasoma aya: {Hakika wewe utafariki na nao watafariki}. Pia akasoma: {Muhammad si zaidi ya Mtume; mitume wengi walitangulia kabla yake. Je, akifa au akiuawa mtageuka nyuma? Na anayegeuka nyuma hatamdhuru Allah chochote, na Allah atawalipa wenye shukrani}. Watu wakalia kwa sauti kubwa. Ansaar walikusanyika kwa Saad bin Ubadah katika Sakifah ya Bani Saidah na kusema: 'Kutoka kwetu Amir na kutoka kwenu Amir.' Abu Bakr, Umar bin Al-Khattab na Abu Ubaidah bin Al-Jarrah wakaenda kwao. Umar alitaka kuzungumza lakini Abu Bakr akamnyamazisha. Umar baadaye alikuwa akisema: 'Kwa Allah, sikulenga isipokuwa nilikuwa nimeandaa maneno yalinifurahisha, nikaogopa Abu Bakr asiyaweze kuyafikisha vizuri.' Kisha Abu Bakr akazungumza kwa ufasihi zaidi kuliko watu wote, akasema katika hotuba yake: 'Sisi ni Maamir na nyinyi ni Mawaziri.' Hubab bin Al-Mundhir akasema: 'La, kwa Allah hatutakubali; lazima kuwe na Amir kutoka kwetu na Amir kutoka kwenu.' Abu Bakr akasema: 'La, sisi tutakuwa Maamir na nyinyi Mawaziri, kwani wao (Quraysh) ndio wenye nasaba bora na asili nzuri zaidi miongoni mwa Waarabu. Hivyo mchagueni Umar au Abu Ubaidah.' Umar akasema: 'Bali tunakuchagua wewe, kwani wewe ni bwana wetu, bora wetu, na mpendwa zaidi kwetu kwa Mtume wa Allah ﷺ.' Umar akashika mkono wake na kumpa bay'ah, na watu wakampa bay'ah. Mtu mmoja akasema: 'Mmemuua Saad bin Ubadah.' Umar akasema: 'Allah amemuua.'

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Abu Bakr aliwasaidia jamii kutambua kifo cha Mtume ﷺ na kuungana.

Usuli na sababu

Hadithi inaeleza matukio yaliyotokea mara tu baada ya kifo cha Mtume ﷺ: kisomo cha Abu Bakr kiliwafanya waliokuwepo watambue kifo chake, kisha Ansari wakakusanyika katika Saqifa ya Banu Sa'ida ili kujadili uongozi.

Maelezo ya maneno magumu
Ansari

Wakazi wa Madina waliomsaidia Mtume ﷺ na Waislamu waliohama kutoka Makka.

Saqifa

Eneo la mkutano lililoezekwa ambamo Ansari walikusanyika.

Kiapo cha utii

Ahadi nzito ya kumtambua na kumuunga mkono kiongozi aliyechaguliwa.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wa kale wanasisitiza kuwa Abu Bakr aliwakumbusha watu kupitia Qur'ani kuhusu uhai wa milele wa Allah na kwamba mitume ni binadamu wanaokufa. Tukio hilo pia linaonyesha kuwa uongozi baada ya Mtume ﷺ ulipangwa kwa mashauriano na kiapo cha utii. Wanazuoni wanajifunza hapa umuhimu wa utulivu, mashauriano na kuzuia mgawanyiko wakati wa mzozo; sehemu hii peke yake si maelezo kamili ya kanuni zote za kumteua kiongozi.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Unapochanganyikiwa, rejea Qur'ani na maarifa yanayoaminika kabla ya kusambaza hitimisho.
  2. Wakati wa mzozo, pata muda wa kuwasikiliza wenye busara na uzungumze kwa kiasi.
  3. Katika kutatua tofauti, jitahidi kwa mashauriano na umoja huku ukizingatia ukweli na haki za wengine.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.