Fadhila za Ansar wa Madina · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 3845

Imepokelewa na Abdullah ibn Abbas. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Fadhila za Ansar wa Madina
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Ibn Abbas

Sahih (ya kuaminika)
  1. 1Abu Ma'maralimhadithia al‑Bukhariأَبُو مَعْمَرٍ
  2. 2Abd al‑Warithعَبْدُ الْوَارِثِ
  3. 3Qatan Abu al‑Haythamقَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ
  4. 4Abu Yazid al‑Madaniأَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ
  5. 5Ikrimaعِكْرِمَةَ
  6. 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ

Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا قَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ، حَدَّثَنَا أَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنَّ أَوَّلَ قَسَامَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ لَفِينَا بَنِي هَاشِمٍ، كَانَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ اسْتَأْجَرَهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ فَخِذٍ أُخْرَى، فَانْطَلَقَ مَعَهُ فِي إِبِلِهِ، فَمَرَّ رَجُلٌ بِهِ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدِ انْقَطَعَتْ عُرْوَةُ جُوَالِقِهِ فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي، لاَ تَنْفِرُ الإِبِلُ‏.‏ فَأَعْطَاهُ عِقَالاً، فَشَدَّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِهِ، فَلَمَّا نَزَلُوا عُقِلَتِ الإِبِلُ إِلاَّ بَعِيرًا وَاحِدًا، فَقَالَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ مَا شَأْنُ هَذَا الْبَعِيرِ لَمْ يُعْقَلْ مِنْ بَيْنِ الإِبِلِ قَالَ لَيْسَ لَهُ عِقَالٌ‏.‏ قَالَ فَأَيْنَ عِقَالُهُ قَالَ فَحَذَفَهُ بِعَصًا كَانَ فِيهَا أَجَلُهُ، فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ، فَقَالَ أَتَشْهَدُ الْمَوْسِمَ قَالَ مَا أَشْهَدُ، وَرُبَّمَا شَهِدْتُهُ‏.‏ قَالَ هَلْ أَنْتَ مُبْلِغٌ عَنِّي رِسَالَةً مَرَّةً مِنَ الدَّهْرِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَكُنْتَ إِذَا أَنْتَ شَهِدْتَ الْمَوْسِمَ فَنَادِ يَا آلَ قُرَيْشٍ‏.‏ فَإِذَا أَجَابُوكَ، فَنَادِ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ‏.‏ فَإِنْ أَجَابُوكَ فَسَلْ عَنْ أَبِي طَالِبٍ، فَأَخْبِرْهُ أَنَّ فُلاَنًا قَتَلَنِي فِي عِقَالٍ، وَمَاتَ الْمُسْتَأْجَرُ، فَلَمَّا قَدِمَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ أَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ مَا فَعَلَ صَاحِبُنَا قَالَ مَرِضَ، فَأَحْسَنْتُ الْقِيَامَ عَلَيْهِ، فَوَلِيتُ دَفْنَهُ‏.‏ قَالَ قَدْ كَانَ أَهْلَ ذَاكَ مِنْكَ‏.‏ فَمَكُثَ حِينًا، ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ الَّذِي أَوْصَى إِلَيْهِ أَنْ يُبْلِغَ عَنْهُ وَافَى الْمَوْسِمَ فَقَالَ يَا آلَ قُرَيْشٍ‏.‏ قَالُوا هَذِهِ قُرَيْشٌ‏.‏ قَالَ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ‏.‏ قَالُوا هَذِهِ بَنُو هَاشِمٍ‏.‏ قَالَ أَيْنَ أَبُو طَالِبٍ قَالُوا هَذَا أَبُو طَالِبٍ‏.‏ قَالَ أَمَرَنِي فُلاَنٌ أَنْ أُبْلِغَكَ رِسَالَةً أَنَّ فُلاَنًا قَتَلَهُ فِي عِقَالٍ‏.‏ فَأَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ لَهُ اخْتَرْ مِنَّا إِحْدَى ثَلاَثٍ، إِنْ شِئْتَ أَنْ تُؤَدِّيَ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ، فَإِنَّكَ قَتَلْتَ صَاحِبَنَا، وَإِنْ شِئْتَ حَلَفَ خَمْسُونَ مِنْ قَوْمِكَ أَنَّكَ لَمْ تَقْتُلْهُ، فَإِنْ أَبَيْتَ قَتَلْنَاكَ بِهِ فَأَتَى قَوْمَهُ، فَقَالُوا نَحْلِفُ‏.‏ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَدْ وَلَدَتْ لَهُ‏.‏ فَقَالَتْ يَا أَبَا طَالِبٍ أُحِبُّ أَنْ تُجِيزَ ابْنِي هَذَا بِرَجُلٍ مِنَ الْخَمْسِينَ وَلاَ تَصْبُرْ يَمِينَهُ حَيْثُ تُصْبَرُ الأَيْمَانُ‏.‏ فَفَعَلَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا طَالِبٍ، أَرَدْتَ خَمْسِينَ رَجُلاً أَنْ يَحْلِفُوا مَكَانَ مِائَةٍ مِنَ الإِبِلِ، يُصِيبُ كُلَّ رَجُلٍ بَعِيرَانِ، هَذَانِ بَعِيرَانِ فَاقْبَلْهُمَا عَنِّي وَلاَ تَصْبُرْ يَمِينِي حَيْثُ تُصْبِرُ الأَيْمَانُ‏.‏ فَقَبِلَهُمَا، وَجَاءَ ثَمَانِيةٌ وَأَرْبَعُونَ فَحَلَفُوا‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، مَا حَالَ الْحَوْلُ وَمِنَ الثَّمَانِيَةِ وَأَرْبَعِينَ عَيْنٌ تَطْرِفُ‏.‏

Tafsiri

Imetuhabarishwa Abu Ma'mar, akatuhabarisha Abdul-Warith, akatuhabarisha Qatn Abu al-Haytham, akatuhabarisha Abu Yazid al-Madani, kutoka kwa Ikrimah, kutoka kwa Ibn Abbas - Allah amridhie - alisema: Hakika tukio la kwanza la Qasama (viapo vya pamoja) katika zama za Ujahiliyya lilitokea kwetu sisi Bani Hashim. Kulikuwa na mwanamume wa Bani Hashim aliyeajiriwa na mwanamume wa Kuraishi kutoka tawi lingine, akaenda naye akiendesha ngamia wake. Njiani, akapita mwanaume mwingine wa Bani Hashim ambaye kamba ya mfuko wake ilikuwa imekatika, akasema: 'Nisaidie kwa kunipa kamba ili nifunge kishikio cha mfuko wangu, ili ngamia wasitoroke.' Akampa kamba, naye akafunga kishikio cha mfuko wake. Waliposhuka kupumzika, ngamia wote walifungwa isipokuwa ngamia mmoja. Yule aliyemwajiri akamuuliza: 'Kwa nini ngamia huyu hajafungwa kati ya ngamia wote?' Akajibu: 'Hana kamba ya kufungia.' Akasema: 'Iko wapi kamba yake?' Kisha akampiga kwa fimbo iliyokuwa na ajali yake, naye akafa. Kabla ya kufa, akapita mwanaume mwenyeji wa Yemeni, akamuuliza: 'Je, utahudhuria msimu wa Hija?' Akajibu: 'Sifikirii kuhudhuria, lakini labda nitahudhuria.' Akasema: 'Je, unaweza kunifikishia ujumbe mara moja maishani mwako?' Akajibu: 'Ndiyo.' Akasema: 'Ukihudhuria msimu wa Hija, ita: Ya Aala Quraish! Wakikujibu, ita: Ya Aala Bani Hashim! Wakikujibu, ulizia Abu Talib, umwambie kuwa fulani ameniuua kwa sababu ya kamba ya ngamia.' Mfanyakazi huyo akafa. Yule aliyemwajiri alipofika Makka, Abu Talib akamjia na kumuuliza: 'Amefanyaje rafiki yetu?' Akasema: 'Aliugua, nikamtunza vizuri, nikashughulikia mazishi yake.' Abu Talib akasema: 'Ulistahili kufanya hivyo.' Baada ya muda, yule mwanaume aliyewasiwa kufikisha ujumbe akafika msimu wa Hija na kuita: 'Ya Aala Quraish!' Wakasema: 'Hawa ni Quraish.' Akaita: 'Ya Aala Bani Hashim!' Wakasema: 'Hawa ni Bani Hashim.' Akasema: 'Yuko wapi Abu Talib?' Wakasema: 'Huyu ndiye Abu Talib.' Akasema: 'Fulani ameniamuru kukufikishia ujumbe kwamba fulani alimuua kwa sababu ya kamba ya ngamia.' Abu Talib akamwendea muuaji huyo na kumwambia: 'Chagua mojawapo ya mambo matatu: Ukiona afadhali, toa ngamia mia moja kama fidia kwa kuwa umemuua rafiki yetu; au ukiona afadhali, watu hamsini kutoka kwa kabila lako wape viapo kwamba hakukumuuua; na ukikataa haya, tutakuua kama kisasi.' Akaenda kwa watu wake, wakasema: 'Tutaapa viapo.' Kisha akaja mwanamke wa Bani Hashim aliyekuwa ameolewa na mwanamume mmoja wao na kumzalia mtoto, akasema: 'Ewe Abu Talib! Napenda umsamehe mwanangu huyu asihesabike katika wale hamsini, usije ukamlazimisha kuapa pale ambapo viapo vinaapwa.' Akakubali. Kisha akaja mwanaume mwingine wao akasema: 'Ewe Abu Talib! Unataka watu hamsini waape badala ya kutoa ngamia mia, ikimaanisha kila mtu anapaswa kutoa ngamia wawili. Hizi hapa ngamia mbili, zipokee kutoka kwangu na usinilazimishe kuapa pale ambapo viapo vinaapwa.' Akazipokea, na watu arubaini na wanane wakaja na kuapa. Ibn Abbas alisema: 'Naapaa kwa Yule ambaye nafsi yangu iko mkononi mwake, mwaka haukumalizika kabla ya macho yote ya wale arubaini na wanane kutoweka kabisa (walikufa wote).'

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Qasama hushughulikia tuhuma za mauaji kwa viapo na fidia ya damu.

Usuli na sababu

Ibn Abbas anasimulia kuhusu kesi ya mauaji iliyohusisha Banu Hashim katika zama za kabla ya Uislamu. Mwanamume aliyekuwa karibu kufa alituma ujumbe kwa Abu Talib, kisha mzozo ukaibuka kuhusu fidia ya damu na viapo.

Maelezo ya maneno magumu
Qasama

Utaratibu maalumu wa kutumia viapo katika kesi ya mauaji ambapo ushahidi haujathibitika kwa njia ya kawaida.

Fidia ya damu

Fidia ya kifedha inayolipwa katika baadhi ya hali kwa jamaa wa mtu aliyeuawa.

Kisasi cha kisheria

Adhabu ya kisheria kwa mauaji; hairuhusiwi kutekelezwa na mtu binafsi kwa kujichukulia sheria mkononi.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni hujadili riwaya hii katika maelezo ya kanuni za qasama na kusisitiza kuwa tuhuma za mauaji zinapaswa kuchunguzwa kwa uangalifu. Chaguo lililoelezwa kati ya fidia ya damu na viapo linaonyesha desturi ya kihistoria, na si ruhusa ya mtu binafsi kulipiza kisasi. Shule za fiqhi za Kisunni hutofautiana katika maelezo ya qasama, yakiwemo nani anayeapa na kwa masharti gani; kesi hiyo inapaswa kushughulikiwa na mahakama yenye mamlaka. Ibn Hajar anajadili riwaya hii katika muktadha wa qasama na ulinzi wa damu.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Usimtuhumu mtu kwa kosa kubwa bila ushahidi uliochunguzwa kwa makini na utaratibu wa haki.
  2. Acha kesi za adhabu zishughulikiwe na mahakama yenye mamlaka; kulipiza kisasi mwenyewe huhatarisha maisha na haki.
  3. Andika wazi maelezo na makubaliano, na uwe mkweli mtu anapokuomba msaada.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.