Sahih al-Bukhari, hadithi 4241
Imepokelewa na Aisha. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayralimhadithia al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Aishaعَائِشَةَ
- 7Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ، وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ ". وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ مِنْهَا شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ فَهَجَرَتْهُ، فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ، وَعَاشَتْ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ، دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلاً، وَلَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَيْهَا، وَكَانَ لِعَلِيٍّ مِنَ النَّاسِ وَجْهٌ حَيَاةَ فَاطِمَةَ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتِ اسْتَنْكَرَ عَلِيٌّ وُجُوهَ النَّاسِ، فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِي بَكْرٍ وَمُبَايَعَتَهُ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِعُ تِلْكَ الأَشْهُرَ، فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنِ ائْتِنَا، وَلاَ يَأْتِنَا أَحَدٌ مَعَكَ، كَرَاهِيَةً لِمَحْضَرِ عُمَرَ. فَقَالَ عُمَرُ لاَ وَاللَّهِ لاَ تَدْخُلُ عَلَيْهِمْ وَحْدَكَ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَمَا عَسَيْتَهُمْ أَنْ يَفْعَلُوا بِي، وَاللَّهِ لآتِيَنَّهُمْ. فَدَخَلَ عَلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ، فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا فَضْلَكَ، وَمَا أَعْطَاكَ، اللَّهُ وَلَمْ نَنْفَسْ عَلَيْكَ خَيْرًا سَاقَهُ اللَّهُ إِلَيْكَ، وَلَكِنَّكَ اسْتَبْدَدْتَ عَلَيْنَا بِالأَمْرِ، وَكُنَّا نَرَى لِقَرَابَتِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَصِيبًا. حَتَّى فَاضَتْ عَيْنَا أَبِي بَكْرٍ، فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي، وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الأَمْوَالِ، فَلَمْ آلُ فِيهَا عَنِ الْخَيْرِ، وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلاَّ صَنَعْتُهُ. فَقَالَ عَلِيٌّ لأَبِي بَكْرٍ مَوْعِدُكَ الْعَشِيَّةُ لِلْبَيْعَةِ. فَلَمَّا صَلَّى أَبُو بَكْرٍ الظُّهْرَ رَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَتَشَهَّدَ وَذَكَرَ شَأْنَ عَلِيٍّ، وَتَخَلُّفَهُ عَنِ الْبَيْعَةِ، وَعُذْرَهُ بِالَّذِي اعْتَذَرَ إِلَيْهِ، ثُمَّ اسْتَغْفَرَ، وَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَعَظَّمَ حَقَّ أَبِي بَكْرٍ، وَحَدَّثَ أَنَّهُ لَمْ يَحْمِلْهُ عَلَى الَّذِي صَنَعَ نَفَاسَةً عَلَى أَبِي بَكْرٍ، وَلاَ إِنْكَارًا لِلَّذِي فَضَّلَهُ اللَّهُ بِهِ، وَلَكِنَّا نَرَى لَنَا فِي هَذَا الأَمْرِ نَصِيبًا، فَاسْتَبَدَّ عَلَيْنَا، فَوَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا، فَسُرَّ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ وَقَالُوا أَصَبْتَ. وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِلَى عَلِيٍّ قَرِيبًا، حِينَ رَاجَعَ الأَمْرَ الْمَعْرُوفَ.
Yahya bin Bukair alituambia, Al-Laith alituambia, kutoka kwa Uqail, kutoka kwa Ibn Shihab, kutoka kwa Urwah, kutoka kwa Aisha: Kwamba Fatima — Allah amridhie — binti wa Nabii ﷺ alimtuma mtu kwa Abu Bakr akimuomba urithi wake kutoka kwa Mjumbe wa Allah ﷺ, yaani mali ambayo Allah alimfia katika Madina na Fadak, na kile kilichobaki cha khumsu ya Khaibar. Abu Bakr akasema:
"Mjumbe wa Allah ﷺ alisema: 'Sisi haturithishwi; tunachoacha ni sadaka, na familia ya Muhammad ﷺ inakula katika mali hii.' Na mimi, kwa Allah, sitabadilisha chochote katika sadaka ya Mjumbe wa Allah ﷺ kutoka hali yake ilivyokuwa wakati wa uhai wa Mjumbe wa Allah ﷺ, na nitaifanyia kazi kama Mjumbe wa Allah ﷺ alivyofanya." Hivyo Abu Bakr alikataa kumpa Fatima chochote kati ya hayo. Fatima akakasirishwa na Abu Bakr kwa sababu hiyo na akamtengea, hakuzungumza naye hadi alipofariki. Aliishi baada ya kifo cha Nabii ﷺ miezi sita. Alipofariki, mumewe Ali alimzika usiku bila kumuarifu Abu Bakr, na aliombeleza sala ya jenaza peke yake. Wakati Fatima alipokuwa hai, watu walimheshimu sana Ali, lakini baada ya kifo chake, Ali aliona mabadiliko katika nyuso za watu kwake. Kwa hivyo, Ali alitafuta suluhu na Abu Bakr na akampa bay'ah (ahadi ya utii), kwani hakuwa amempa bay'ah katika miezi hiyo. Ali alimtuma mtu kwa Abu Bakr akisema: "Kuja kwetu, lakini usije na mtu yeyote pamoja nawe," kwa kuwa hakupenda uwepo wa Umar. Umar akasema: "Hapana, kwa Allah, hutaingia kwao peke yako." Abu Bakr akasema: "Unadhani watanifanyaje? Kwa Allah, lazima niende kwao." Hivyo Abu Bakr akaingia kwao, na Ali akatoa tashahudi akasema: "Tunajua fadhila zako na kile Allah alichokupa, na hatukuhusudia wivu kwa mema yoyote ambayo Allah amekuletea, lakini ulijitenga nasi katika suala la uongozi, na tuliona kuwa tuna haki ndani yake kutokana na undugu wetu na Mjumbe wa Allah ﷺ." Macho ya Abu Bakr yakajaa machozi. Alipozungumza, Abu Bakr alisema: "Kwa Yule ambaye nafsi yangu iko mkononi mwake, kuwasiliana na jamaa za Mjumbe wa Allah ﷺ ni pendwa zaidi kwangu kuliko kuwasiliana na jamaa zangu mwenyewe. Kuhusu mgogoro uliojitokeza kati yangu na ninyi kuhusu mali hizi, sijapungukiwa juhudi katika kutenda mema, wala sikuacha jambo lolote nililomuona Mjumbe wa Allah ﷺ akilitenda katika hayo isipokuwa nimelifanya." Ali akamwambia Abu Bakr: "Ahadi yako ni jioni leo kwa ajili ya bay'ah." Baada ya Abu Bakr kuswali Dhuhuri, alipanda mimbari, akatoa tashahudi na akataja habari za Ali na kuchelewa kwake kutoa bay'ah, na akamsamehe kwa udhuru alioutoa. Kisha Ali akaomba msamaha, akatoa tashahudi, akatukuza haki ya Abu Bakr, na akasimulia kuwa hakufanya alichofanya kwa wivu dhidi ya Abu Bakr wala kukataa fadhila ambazo Allah alimpa, bali tuliona kuwa tuna sehemu katika suala hili la uongozi, naye akajitenga nasi, tukajisikia vibaya mioyoni mwetu. Waislamu wakafurahi na walisema: "Umefanya sawa." Na Waislamu walikuwa karibu na Ali aliporudi kwenye jambo linalojulikana la umoja.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Abu Bakr na Ali walirejesha uhusiano wao baada ya mzozo kuhusu mali na uongozi.
Hadithi hii inaeleza mzozo uliofuatia kifo cha Mtume ﷺ kuhusu urithi na uongozi wa jamii, pamoja na maridhiano kati ya Abu Bakr na Ali.
Mali iliyoingia katika milki ya jamii ya Waislamu bila vita.
Mali ya sadaka ambayo, kwa mujibu wa riwaya hii, haikugawanywa kama urithi wa kawaida.
Sehemu moja ya tano ya ngawira ya vita, yenye matumizi maalumu yaliyokusudiwa.
Wanazuoni wa kale wamehitimisha kutokana na riwaya hii kwamba manabii hawaachi urithi wa kawaida na kwamba mali yao husimamiwa kwa kufuata mwongozo uliopokewa. Abu Bakr alidumisha utaratibu aliomwona Mtume ﷺ akiutumia; familia ya Mtume ﷺ iliruhusiwa kula kutoka katika mali hiyo. Wanazuoni pia wanajadili pingamizi la Ali kuhusu kushirikishwa katika maamuzi na uhusiano wa kindugu kama mzozo tofauti unaohusu uongozi. Mkutano na maelezo yaliyotolewa hadharani yanaonyesha umuhimu wa uwazi, kuheshimiana na kurejesha umoja wa jamii.
- Kunapokuwa na mzozo kuhusu mali, eleza wazi makubaliano na kanuni husika kwa wote wanaohusika.
- Jadili tofauti moja kwa moja na kwa heshima, na tafuta maridhiano kwa bidii.
- Katika masuala ya uongozi, toa nafasi ya kushiriki katika maamuzi na ujenge upya uaminifu kwa kutambua wasiwasi waziwazi.
Riwaya hii sahih pia inazungumzia ombi la Fatima kuhusu mali ya Mtume ﷺ na jinsi Abu Bakr alivyotekeleza kauli kwamba mali wanayoacha manabii ni sadaqa.
Sahih al-Bukhari · #4242 (Sahih)Riwaya hii katika sura hiyo hiyo inatoa muktadha zaidi kuhusu madai juu ya mali aliyoacha Mtume ﷺ.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.