Sahih al-Bukhari, hadithi 4970
Imepokelewa na Abdullah ibn Abbas. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Ibn Abbas
- 1Musa ibn Isma'ilalimhadithia al‑Bukhariمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Abu Bishrأَبِي بِشْرٍ
- 4Sa'id ibn Jubayrسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ يُدْخِلُنِي مَعَ أَشْيَاخِ بَدْرٍ، فَكَأَنَّ بَعْضَهُمْ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ لِمَ تُدْخِلُ هَذَا مَعَنَا وَلَنَا أَبْنَاءٌ مِثْلُهُ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ مِنْ حَيْثُ عَلِمْتُمْ. فَدَعَا ذَاتَ يَوْمٍ ـ فَأَدْخَلَهُ مَعَهُمْ ـ فَمَا رُئِيتُ أَنَّهُ دَعَانِي يَوْمَئِذٍ إِلاَّ لِيُرِيَهُمْ. قَالَ مَا تَقُولُونَ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} فَقَالَ بَعْضُهُمْ أُمِرْنَا نَحْمَدُ اللَّهَ وَنَسْتَغْفِرُهُ، إِذَا نُصِرْنَا وَفُتِحَ عَلَيْنَا. وَسَكَتَ بَعْضُهُمْ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا فَقَالَ لِي أَكَذَاكَ تَقُولُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لاَ. قَالَ فَمَا تَقُولُ قُلْتُ هُوَ أَجَلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْلَمَهُ لَهُ، قَالَ {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} وَذَلِكَ عَلاَمَةُ أَجَلِكَ {فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا}. فَقَالَ عُمَرُ مَا أَعْلَمُ مِنْهَا إِلاَّ مَا تَقُولُ.
Ibn Abbas alisema: Umar alikuwa akinijumuisha pamoja na wazee waliopigana katika Vita vya Badr. Baadhi yao waliona jambo hilo lisifurahishe na wakamwambia Umar,
"Kwa nini unamleta kijana huyu kukaa nasi ingawa tuna watoto kama yeye?" Umar akajibu, "Kwa sababu ya nafasi yake mnayofahamu (yaani elimu yake ya dini)." Siku moja Umar aliniita na kunijumuisha nao katika mkutano huo; na nadhani aliniita tu ili awaonyeshe elimu yangu. Kisha Umar akawauliza (mbele yangu), "Je, mnasemaje kuhusu maana ya Kauli ya Allah: 'Atakapokuja Nusuru ya Allah na Ushindi' (110:1)?" Baadhi yao walisema, "Tumeamriwa kumshukuru Allah na kumuomba msamaha Atakapokuja Nusuru Yake na Ushindi." Wengine wakanyamaza wasiseme kitu. Hapo Umar akaniuliza, "Je, unasema hivyo pia, ewe Ibn Abbas?" Nikajibu, "La." Akasema, "Basi unasemaje?" Nikajibu, "Hiyo ni ishara ya ajali ya Mtume wa Allah ﷺ ambayo Allah alimuarifu. Alisema: '(Ewe Muhammad) Atakapokuja Nusuru ya Allah na Ushindi' (ambayo ni ishara ya ajali yako), 'Basi sifi Rabb wako kwa kumtukuza na umuombe msamaha, hakika Yeye ni Mwenye kupokea toba.' (110:3)" Basi Umar akasema, "Sijui chochote kuhusu hayo isipokuwa ulichosema."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Sura An-Nasr ilitangaza kukaribia kukamilika kwa utume wa Mtume ﷺ.
Maswahaba walioshiriki katika Vita vya Badr.
Dalili kwamba maisha ya Mtume ﷺ yalikuwa yanakaribia mwisho.
Jina la Allah: Anakubali toba ya kweli kutoka kwa waja Wake.
Wanazuoni wa kale wa tafsiri, miongoni mwao Ibn Hajar, wanapata kutokana na riwaya hii kwamba Umar alitambua elimu ya Ibn Abbas na akamjumuisha pamoja na maswahaba wenye uzoefu licha ya umri wake mdogo. Sura hii haionyeshi tu ushindi na amri ya kumsifu Allah na kuomba msamaha Wake, bali kulingana na Ibn Abbas pia inaashiria kifo cha Mtume ﷺ kilichokuwa kinakaribia. Riwaya hii pia inasisitiza kwamba elimu na ufahamu vina uzito zaidi kuliko umri katika kuthamini mchango wa mtu.
- Zingatia elimu na ufahamu unapompa mtu jukumu au nafasi katika mazungumzo, hata akiwa mdogo.
- Ifanye mafanikio kuwa sababu ya kumsifu Allah na kumwomba msamaha.
- Sikiliza kwa makini tafsiri mbalimbali za Qur’ani na ujenge jibu lako juu ya elimu.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.