Sahih al-Bukhari, hadithi 6497
Imepokelewa na Hudhayfah ibn al-Yaman. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Muhammad ibn Kathiralimhadithia al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
- 4Zayd ibn Wahbزَيْدِ بْنِ وَهْبٍ
- 5Hudhayfaحُذَيْفَةُ
- 6Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا حُذَيْفَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثَيْنِ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الآخَرَ، حَدَّثَنَا " أَنَّ الأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ الْقُرْآنِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ السُّنَّةِ ". وَحَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِهَا قَالَ " يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ، فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ أَثَرِ الْوَكْتِ، ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ فَيَبْقَى أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ، كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ، فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا، وَلَيْسَ فِيهِ شَىْءٌ، فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ فَلاَ يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الأَمَانَةَ، فَيُقَالُ إِنَّ فِي بَنِي فُلاَنٍ رَجُلاً أَمِينًا. وَيُقَالُ لِلرَّجُلِ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا أَظْرَفَهُ وَمَا أَجْلَدَهُ. وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ، وَلَقَدْ أَتَى عَلَىَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا رَدَّهُ الإِسْلاَمُ، وَإِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا رَدَّهُ عَلَىَّ سَاعِيهِ، فَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ أُبَايِعُ إِلاَّ فُلاَنًا وَفُلاَنًا ". قَالَ الْفِرَبْرِيُّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ حَدَّثْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ عَاصِمٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدٍ يَقُولُ قَالَ الأَصْمَعِيُّ وَأَبُو عَمْرٍو وَغَيْرُهُمَا جَذْرُ قُلُوبِ الرِّجَالِ الْجَذْرُ الأَصْلُ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ، وَالْوَكْتُ أَثَرُ الشَّىْءِ الْيَسِيرُ مِنْهُ، وَالْمَجْلُ أَثَرُ الْعَمَلِ فِي الْكَفِّ إِذَا غَلُظَ.
Muhammad bin Kathir ametuhadithia, Sufyan ametuarifu, Al-A'mash ametuhadithia, kutoka kwa Zaid bin Wahb, Hudhaifa ametuhadithia, akasema: Mtume wa Allah ﷺ alituhadithia hadithi mbili; moja nimeiona ikitekelezwa na ninaisubiri nyingine. Alituhadithia:
"Kweli amana ilishuka katika mizizi ya nyoyo za wanaume, kisha wakajifunza kutoka kwa Qur'an, kisha wakajifunza kutoka kwa Sunnah." Na alituhadithia kuhusu kuondolewa kwake, akasema: "Mtu hulala usingizi, kisha amana hukabidhiwa kutoka moyoni mwake, na kubaki alama yake kama alama ndogo ya moto. Kisha hulala tena, na amana hukabidhiwa tena, na kubaki alama yake kama kovu ngumu, kama mkaa uliouningiza mguuni ukawaka, unaouona umevimba lakini hamna kitu ndani yake. Watu wataamka wakifanya biashara, lakini hakuna karibu yeyote anayetekeleza amana. Kusemwa: 'Katika kabila fulani kuna mtu mwaminifu.' Na mtu atasifiwa: 'Jinsi alivyo na akili! Jinsi alivyo na adabu! Jinsi alivyo jasiri!' Hali halisi moyoni mwake hamna uzito wa chembe ya haradali ya imani. Hakika kulikuja wakati ambapo sikujali ni nani kati yenu ninayefanya naye biashara; akiwa Muislamu, Uislamu wake ungemrudisha (kurejesha haki), na akiwa Mkristo, afisa wake Muislamu angemrudisha. Lakini leo, singefanya biashara isipokuwa na fulani na fulani tu." Firabri alisema: Abu Ja'far alisema: Nilimhadithia Abu Abdullah, akasema: Nilimsikia Ahmad bin Asim akisema: Nilimsikia Abu Ubaid akisema: Al-Asma'i, Abu Amr, na wengineo walisema: 'Mizizi ya nyoyo za wanaume' inamaanisha asili ya kila kitu; 'Al-Wakt' ni athari ndogo sana ya kitu; na 'Al-Majl' ni athari ya kazi mkononi inapokuwa ngumu.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Imani na amana zinapodhoofika, uaminifu katika matendo nao hupungua.
Uaminifu na kutekeleza kwa uangalifu kile alichokabidhiwa mtu, kama makubaliano, mali na majukumu.
Alama ndogo na hafifu inayobaki.
Sehemu ya ngozi iliyonenepa au kuwa na sugu; hapa ni sitiari ya alama inayoonekana bila maudhui ya ndani.
Maelezo ya Sahih al-Bukhari yanafafanua kwamba amana kwanza hukita mizizi katika nyoyo, kisha watu hujifunza kuhusu amana kutoka katika Qur’ani na Sunnah. Wanazuoni wamehitimisha kutokana na hili kwamba imani haionekani kwa maneno au sifa nzuri pekee, bali pia kwa uaminifu na kutimiza wajibu. Mfano wa alama inayobaki unaonya kwamba mwonekano wa nje na akili kali si ushahidi wa imani ya kweli.
- Timiza makubaliano na uchukulie mali, taarifa na majukumu ya wengine kama amana uliyokabidhiwa.
- Usipime uaminifu kwa haiba au werevu, bali kwa mwenendo mwaminifu na kutimiza wajibu.
- Jifunze maadili ya Uislamu kutoka katika Qur’ani na Sunnah na uyatekeleze daima, hata wakati hakuna anayekutazama.
Riwaya hii kutoka katika sura hiyo hiyo inaendana na onyo la Hudhayfah kuhusu kupotea kwa imani na uaminifu.
Sahih al-Bukhari · #1438 (Sahih)Hadithi hii inaeleza msimamizi mwaminifu anayetimiza kikamilifu kazi aliyokabidhiwa, na hivyo kuangazia upande wa vitendo wa amana.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.